در حال حاضر حدود ۱۳.۷ میلیون دستگاه موتورسیکلت در کشور در حال تردد است که بیش از ۱۱.۴ میلیون دستگاه از آنها، یعنی معادل بیش از ۸۰ درصد، در زمره موتورسیکلتهای فرسوده قرار دارند و از این تعداد بیش از ۸۰ درصد موتورهای کاربراتوری و در گروه بسیار آلاینده قرار دارند که این وضعیت، بهویژه در کلانشهرها، به یکی از چالشهای جدی در حوزه آلودگی هوا، ایمنی ترافیکی و سلامت عمومی تبدیل شده است.
انتشار آلودگی هر موتورسیکلت کاربراتوری فرسوده بیش از پنج برابر موتورسیکلت انژکتوری نو و بیش از چهار برابر یک خودرو سواری است و دو برابر مصرف سوخت بیشتری نسبت به موتورسیکلت انژکتوری نو دارند و این تعداد یعنی ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده سالانه، بیش از ۱۲ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند که تنها نوسازی چهار میلیون دستگاه از این موتورسیکلتها، معادل ۲.۱ میلیارد لیتر صرفه جویی بنزین به همراه خواهد داشت.
موتورسیکلتهای فرسوده از آلایندهترین وسایل نقلیه شهری هستند که این موتورها مقادیر بالایی از هیدروکربنها، منوکسید کربن و ذرات معلق تولید میکنند و مستقیما با افزایش بیماریهای تنفسی، قلبی- عروقی، آسم، آلرژی و تشدید بیماریهای مزمن در ارتباط هستند و بیشترین آسیب را به کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران مزمن وارد میکنند و هزینه این آلودگی فقط در هوا دیده نمیشود؛ بلکه در افزایش مراجعات درمانی، مصرف دارو، بستریها و فشار مضاعف بر نظام سلامت خود را نشان میدهد.
در شهر تهران، از حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت، نزدیک به دو میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه فرسوده هستند که این ناوگان فرسوده، سهم قابلتوجهی در افزایش آلودگی هوا و بروز حوادث رانندگی دارد. به طوریکه بر اساس آمارهای رسمی، در سال گذشته ۲۷۴ نفر از هموطنان در حوادث مرتبط با موتورسیکلت جان خود را از دست دادهاند و بیش از ۱۹ هزار و ۹۰۰ فقره تصادف با نقش موتورسیکلتها در کشور ثبت شده است؛ آماری که نشان میدهد مساله نوسازی موتورسیکلتها، مستقیما به جان و امنیت شهروندان گره خورده و ارتباط دارد.
از سوی دیگر، موتورسیکلت فرسوده یک وسیله پرخطر بوده و نبود فناوریهای ایمنی مانند ABS و نقصهای فنی ناگهانی، همگی احتمال تصادف را افزایش میدهند. بخش قابلتوجهی از مصدومان ترافیکی در مراکز درمانی، موتورسواران هستند و متاسفانه بسیاری از این حوادث با وسایل نقلیهای رخ میدهد که نباید همچنان در چرخه تردد باشند.
با توجه به ابعاد گسترده این موضوع، در راستای سیاستهای کلان کشور در حوزه ساماندهی ناوگان حملونقل، ماموریت نوسازی موتورسیکلتهای فرسوده به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ شده و وزارت صمت نیز در چارچوب قانون ساماندهی صنعت خودرو، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران را بهعنوان نماینده و بازوی اجرایی خود برای اجرای این ماموریت تعیین کرده تا با بهرهگیری از ظرفیت دستگاههای مختلف، بخش خصوصی و شبکه بانکی، شرایط اجرای این طرح فراهم شود.
