سختگیرانهتر شدن استانداردهای آلایندگی، رشد فناوریهای انتقال قدرت و گسترش خودروهای هیبریدی و برقی، صنعت روانکار را ناگزیر کرده است تا از الگوهای سنتی فاصله بگیرد و به سمت محصولات کمویسکوزیته، پربازده و سازگار با محیطزیست حرکت کند. در این میان، اروپا بهدلیل نقش پیشرو در مقررات زیستمحیطی و فناوری خودرو، به یکی از مهمترین آزمایشگاههای جهانی تحول روانکارها تبدیل شده است.
روغن موتور؛ از روانکاری تا بهینهسازی مصرف سوخت
در سال ۲۰۲۵، روغن موتور در اروپا دیگر صرفا یک ماده مصرفی برای کاهش اصطکاک نیست، بلکه بخشی از سیستم بهینهسازی عملکرد موتور و کاهش آلایندگی محسوب میشود. اجرای الزامات جدید استاندارد Euro 7 خودروسازان را به استفاده از روغنهایی با ویسکوزیته پایینتر و پایداری حرارتی بالاتر سوق داده است.
به همین دلیل، سهم روغنهای معدنی در بازار اروپا بهطور پیوسته کاهش یافته و روغنهای سنتتیک و نیمهسنتتیک پیشرفته، مبتنی بر پایههای گروه III و PAO، جایگاه مسلطتری پیدا کردهاند. این محصولات با کاهش اتلاف انرژی در موتور، به بهبود مصرف سوخت و کاهش انتشار گازهای آلاینده کمک میکنند؛ موضوعی که برای خودروسازان اروپایی، نه یک انتخاب، بلکه یک الزام قانونی است.
همزمان، فاصلههای زمانی تعویض روغن نیز افزایش یافته است. بسیاری از روغنهای جدید توانایی عملکرد مطمئن در دورههایی تا ۳۰ هزار کیلومتر را دارند. این ویژگی علاوه بر کاهش هزینه نگهداری خودرو، با سیاستهای زیستمحیطی اتحادیه اروپا در زمینه کاهش پسماندهای صنعتی همراستا است.
افزودنیها؛ قلب پنهان نوآوری
یکی از تحولات کمتر دیدهشده اما تعیینکننده در سال ۲۰۲۵، پیشرفت چشمگیر فناوری افزودنیها در روغن موتور است. ترکیبات ضدسایش، ضد اکسیداسیون و اصلاحکنندههای اصطکاک، بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند با موتورهای کوچکتر، توربوشارژ و پرفشار نسل جدید سازگار باشند.
در واقع، موتورهای کمحجم امروزی که برای کاهش مصرف سوخت طراحی شدهاند، فشار حرارتی و مکانیکی بیشتری به روغن وارد میکنند. پاسخ صنعت روانکار به این چالش، توسعه فرمولاسیونهایی بوده که در عین کاهش ویسکوزیته، توان محافظتی بالاتری ارائه دهند.
روغن گیربکس؛ رشد در سایه پیچیدگی انتقال قدرت
تلاف روغن موتور که تحت تاثیر رشد خودروهای برقی با کاهش تقاضای تدریجی مواجه است، بازار روغن گیربکس و سیستم انتقال قدرت در اروپا طی سال ۲۰۲۵ روندی باثبات و حتی رو به رشد را تجربه کرد. افزایش تعداد گیربکسهای چندسرعته، سیستمهای دوکلاچه و انتقالهای هیبریدی، نیاز به روغنهای تخصصیتر را افزایش داده است.
روغنهای گیربکس جدید با ویسکوزیته پایینتر، به بهبود راندمان انتقال نیرو و کاهش تلفات انرژی کمک میکنند. در عین حال، افزودنیهای پیشرفته موجب تغییر دنده نرمتر، کاهش صدا و افزایش طول عمر قطعات میشوند. این ویژگیها بهویژه در خودروهای سواری رده متوسط و لوکس اروپایی اهمیت بالایی دارد.
خودروهای هیبریدی و برقی؛ تغییر تقاضا، نه حذف بازار
اگرچه خودروهای تمام برقی نیازی به روغن موتور ندارند، اما رشد این بخش به معنای حذف بازار روانکار نیست. خودروهای هیبریدی همچنان به روغن موتورهای پیشرفته نیاز دارند و در خودروهای برقی نیز روغنها و مایعات اختصاصی برای گیربکسهای کاهنده، موتورهای الکتریکی و سیستمهای خنککاری توسعه یافتهاند.
در سال ۲۰۲۵، همکاری نزدیک میان خودروسازان و شرکتهای تولیدکننده روانکار در اروپا افزایش یافت. هدف این همکاریها، طراحی روانکارهایی است که با مشخصات دقیق هر پلتفرم خودرویی سازگار باشد؛ روندی که به تخصصیتر شدن بازار و افزایش ارزش افزوده محصولات انجامیده است.
پایداری و اقتصاد چرخشی؛ محور آینده بازار
یکی دیگر از ویژگیهای برجسته بازار اروپا در سال ۲۰۲۵، تمرکز فزاینده بر پایداری زیستمحیطی است. استفاده از روغنهای بازیافتشده با کیفیت بالا و توسعه روانکارهای زیستتخریبپذیر، بخشی از راهبرد صنعت برای همسویی با اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا محسوب میشود.
این رویکرد نهتنها به کاهش وابستگی به منابع خام کمک میکند، بلکه فرصتهای تازهای برای نوآوری و رقابت در میان تولیدکنندگان ایجاد کرده است.
رشد کیفی بهجای رشد حجمی
بازار روغن موتور و روغن گیربکس اروپا در سال ۲۰۲۵ نشان داد که مسیر آینده این صنعت، از افزایش حجم مصرف عبور کرده و به سمت رشد کیفی، فناوریمحور و مقرراتمحور حرکت میکند. روانکارها امروز بخشی از معادله بهرهوری خودرو هستند و نه صرفا یک کالای مصرفی. در چنین شرایطی، برندههای بازار نه تولیدکنندگان پرحجم، بلکه شرکتهایی خواهند بود که بتوانند میان الزامات زیستمحیطی، نیازهای فنی خودروسازان و انتظارات مصرفکنندگان تعادل برقرار کنند؛ مسیری که اروپا در سال ۲۰۲۵ با جدیت در آن گام برداشته است.
