صنعتخودرو ایران امروز بیش از هر زمان دیگری با دو مطالبه مهم روبهرو است؛ از یک سو افزایش کیفیت و تنوع محصولات و از سوی دیگر همراهی با سیاستهای کلان کشور در مدیریت مصرف انرژی. در شرایطی که رشد مصرف بنزین، ناترازی در بخش انرژی و تشدید آلودگی هوا به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شده، کارشناسان معتقدند خودروسازان باید نگاه خود را از تولید انبوه خودروهای صرفا بنزینی فراتر ببرند و سرمایهگذاری در توسعه خودروهای هیبریدی و گازسوز را بهیکی از اولویتهای راهبردی خود تبدیل کنند. این تغییر رویکرد نه تنها میتواند به کاهش مصرف سوخت و هزینههای ملی منجر شود، بلکه زمینه ارتقای فناوری، افزایش رقابتپذیری صنعتخودرو و حرکت به سمت حملونقل پاک را نیز فراهم خواهد کرد.
ناترازی انرژی؛ زنگ خطری برای صنعتخودرو
سالهای اخیر نشان داده است که افزایش تولید خودروهای بنزینی، بدون ایجاد تنوع در سبد سوخت، فشار مضاعفی بر شبکه تامین انرژی کشور وارد کرده است. رشد تعداد خودروها، افزایش سفرهای شهری و بینشهری و بالا رفتن تقاضا برای بنزین، موجب شده مدیریت مصرف سوخت به یکی از مهمترین چالشهای سیاستگزاران تبدیل شود.
کارشناسان بر این باورند که صنعتخودرو نمیتواند خود را از این مساله جدا بداند. خودروسازان بهعنوان یکی از بازیگران اصلی زنجیره انرژی، باید محصولات خود را متناسب با نیازهای آینده طراحی کنند. ادامه تولید گسترده خودروهای بنزینی، بدون توسعه فناوریهای جایگزین، در بلندمدت نه به سود صنعت خواهد بود و نه به نفع اقتصاد کشور.
خودروهای هیبریدی؛ پلی میان امروز و آینده
در بسیاری از کشورهای جهان، خودروهای هیبریدی بهعنوان راهکاری عملی برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی مورد توجه قرار گرفتهاند. این خودروها با بهرهگیری همزمان از موتور احتراقداخلی و موتور برقی، ضمن کاهش مصرف سوخت، امکان استفاده آسانتر را نسبت به خودروهای تمامبرقی فراهم میکنند.
مزیت مهم خودروهای هیبریدی آن است که نیاز چندانی به توسعه گسترده زیرساختهای شارژ ندارند و مصرفکنندگان نیز بدون تغییر اساسی در الگوی استفاده از خودرو، میتوانند از مزایای کاهش مصرف سوخت بهرهمند شوند. بههمین دلیل بسیاری از کارشناسان، خودروهای هیبریدی را حلقه واسط میان خودروهای بنزینی و خودروهای تمامبرقی میدانند.
از سوی دیگر، توسعه این خودروها میتواند صنعت قطعهسازی کشور را نیز وارد عرصه فناوریهای نوین کند. تولید سامانههای مدیریت انرژی، باتری، موتورهای الکتریکی و تجهیزات کنترلی، فرصت تازهای برای ارتقای توان فنی زنجیرهتامین خودرو ایجاد خواهد کرد.
CNG؛ ظرفیتی که نباید فراموش شود
در کنار خودروهای هیبریدی، توسعه خودروهای گازسوز نیز میتواند نقش مهمی در مدیریت مصرف سوخت ایفا کند. ایران بهواسطه برخورداری از ذخایر عظیم گاز طبیعی و شبکه گسترده جایگاههای عرضه CNG، از ظرفیت کمنظیری برای توسعه این خودروها برخوردار است؛ ظرفیتی که طی سالهای اخیر کمتر مورد توجه صنعتخودرو قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند بازگشت جدی خودروسازان به تولید خودروهای دوگانهسوز با فناوریهای جدید، میتواند علاوهبر کاهش مصرف بنزین، هزینههای سوخت خانوارها را نیز کاهش دهد. البته این هدف زمانی محقق خواهد شد که خودروهای گازسوز با موتورهای اختصاصی، استانداردهای ایمنی بالاتر و فناوریهای روز طراحی و تولید شوند؛ نه آنکه صرفا با نصب مخزن CNG روی خودروهای بنزینی، عنوان دوگانهسوز را یدک بکشند.
درچنین شرایطی، افزایش سهم خودروهای هیبریدی و گازسوز در سبد تولید خودروسازان، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای آینده صنعتخودرو و اقتصاد انرژی کشور بهشمار میرود؛ ضرورتی که میتواند مسیر حرکت صنعت را بهسمت بهرهوری بیشتر، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و ارتقای فناوری هموار کند.
