اگر این معامله درنهایت به نتیجه برسد، نه تنها ساختار صنعت شیمیایی آلمان را دگرگون خواهد کرد، بلکه میتواند توازن قدرت در بازار جهانی مواد شیمیایی تخصصی، افزودنیهای صنعتی و محصولات مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، روانکار و پالایش را نیز تغییر دهد. با این حال BASF تاکید کرده که مذاکرات هنوز در مراحل بسیار ابتدایی قرار دارد و نتیجه نهایی در این مرحله نامشخص است.
بر اساس بیانیه رسمیBASF، این شرکت همواره گزینههای مختلف توسعه از طریق خرید و ادغام را بهعنوان بخشی از راهبرد بلندمدت خود بررسی میکند. مدیران BASF اعلام کردهاند تنها زمانی به سراغ چنین معاملات بزرگی میروند که همراستایی راهبردی، رشد سودآور و ارزشآفرینی بلندمدت برای سهامداران در آن قابل مشاهده باشد. این شرکت همچنین تاکید کرده در بررسی فرصتهای خرید، رویکردی محتاطانه و منضبط را دنبال میکند.
در سوی دیگر، Evonik یکی از مهمترین تولیدکنندگان مواد شیمیایی تخصصی در اروپا محسوب میشود. سبد محصولات این شرکت طیف وسیعی از پلیمرهای پیشرفته، افزودنیهای خوراک دام، مواداولیه صنایع پوشش، ترکیبات مورد استفاده در محصولات خانگی و انواع مواد شیمیایی با ارزش افزوده بالا را در بر میگیرد. این ویژگیها باعث شده بسیاری از تحلیلگران، Evonik را گزینهای جذاب برای تقویت حضور BASF در بخش مواد شیمیایی تخصصی بدانند.
اهمیت این موضوع برای صنعت روانکارها نیز قابل توجه است. طی سالهای اخیر، تولیدکنندگان بزرگ مواد شیمیایی تلاش کردهاند سهم بیشتری از بازار محصولات تخصصی و حاشیهسود بالاتر را بهدست آورند. افزودنیهای مورد استفاده در روغنموتور، روانکارهای صنعتی، سیالات فرایندی و محصولات مرتبط با بهرهوری انرژی از جمله حوزههایی هستند که به شدت به توسعه مواد شیمیایی پیشرفته وابستهاند. به همین دلیل هرگونه ادغام میان بازیگران بزرگ این صنعت میتواند بر زنجیره ارزش این بازارها نیز تاثیر بگذارد.
عامل مهم دیگر، شرایط دشوار صنعت شیمیایی اروپا در سالهای اخیر است. افزایش هزینههای انرژی، کاهش تقاضا در برخی بازارها، رقابت شدید شرکتهای آسیایی و بهویژه رشد سریع ظرفیت تولید در چین، فشار سنگینی بر تولیدکنندگان اروپایی وارد کرده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند موج تازهای از ادغام و یکپارچهسازی در صنعت شیمیایی میتواند پاسخی به همین چالشها باشد.
طبق گزارشها، بنیاد RAG که حدود ۴۳.۸ درصد سهام Evonik را در اختیار دارد، نقشی کلیدی در هرگونه معامله احتمالی خواهد داشت. از همین رو سرنوشت مذاکرات تا حد زیادی به نظر و موضعگیری این سهامدار عمده بستگی خواهد داشت.
واکنش بازار نیز نشان داد فعالان صنعت، این خبر را بسیار جدی تلقی کردهاند. پس از انتشار گزارشها درباره مذاکرات، سهام Evonik رشد قابل توجهی را تجربه کرد؛ درحالی که سهام BASF با کاهش همراه شد؛ رفتاری که معمولا در معاملات بزرگ ادغام و تملک مشاهده میشود و بازتابی از انتظارات متفاوت سرمایهگذاران نسبت به طرفین معامله است.
از منظر راهبردی، ادغام احتمالی BASF و Evonik میتواند ترکیبی قدرتمند از توان تولید مواد شیمیایی پایه و محصولات تخصصی ایجاد کند. BASF با فروش حدود ۶۰ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ یکی از بزرگترین شرکتهای شیمیایی جهان بهشمار میرود و حدود ۹۵ هزار نفر در سراسر جهان برای این شرکت کار میکنند. افزودن توانمندیهای Evonik به چنین ساختاری میتواند جایگاه این شرکت را در بخشهای سودآورتر بازار مواد شیمیایی تقویت کند.
با این حال، هنوز هیچ پیشنهاد رسمی یا توافق نهایی اعلام نشده و خود BASF نیز تاکید کرده مسیر و نتیجه مذاکرات همچنان باز است. اما حتی در همین مرحله نیز طرح احتمال ادغام این دو شرکت بزرگ، نشاندهنده فشارهای فزایندهای است که صنعت شیمیایی اروپا برای افزایش مقیاس، کاهش هزینهها و حفظ رقابتپذیری جهانی با آن مواجه شده است. اگر این معامله سرانجام به نتیجه برسد، بدون تردید یکی از بزرگترین رویدادهای صنعت شیمیایی و بازار مواداولیه مورد استفاده در صنعت روانکارها طی سالهای اخیر رقم خواهد خورد.
