هرچند این رشد قیمتها در مقایسه با جهشهای شدید ماههای گذشته، شیب ملایمتری دارد، اما تداوم آن حاکی از بازگشت انتظارات تورمی به بازار و تشدید نااطمینانی در سمت عرضه و تقاضاست. بررسی قیمتها نشان میدهد که تقریبا هیچ بخشی از بازار از این افزایشها مصون نمانده و حتی خودروهایی که پیشتر در وضعیت رکودی قرار داشتند نیز با رشد بها مواجه شدهاند.
وضعیت کلی بازار؛ صعود آرام اما پیوسته
بسیاری از کارشناسان معتقدند افزایش اخیر قیمت خودرو بیش از آنکه ناشی از رشد واقعی تقاضا باشد، تحت تاثیر فضای انتظاری، نوسانات ارزی و ابهام در سیاستهای واردات و قیمتگذاری شکل گرفته است. در شرایطی که معاملات همچنان در سطحی محدود انجام میشود، قیمتها مسیر افزایشی خود را حفظ کردهاند؛ موضوعی که از فاصله گرفتن بازار از منطق عرضه و تقاضای واقعی حکایت دارد. از سوی دیگر، نبود چشمانداز روشن درباره آینده واردات خودرو، نحوه تخصیص ارز و سیاستهای تنظیمگری دولت، باعث شده بازار خودرو همچنان در وضعیت تعلیق باقی بماند. این تعلیق، بیش از همه خود را در رفتار قیمتها نشان میدهد؛ قیمتهایی که آرام بالا میروند، اما خریدار چندانی در برابر خود نمیبینند.
خودروهای وارداتی؛ افزایش قیمت در بازار کممعامله
در بخش خودروهای وارداتی، قیمتها با وجود محدود بودن حجم معاملات، رشد قابل توجهی را تجربه کردهاند. آئودی A۳ که در ابتدای هفته جاری با قیمت حدود ۸ میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان معامله میشد، روز گذشته به ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیونتومان رسیده است. این افزایش ۱۰۰ میلیونتومانی، در بازاری که عملا خریداران مصرفی حضور فعالی ندارند، نشاندهنده نقش پررنگ انتظارات تورمی است.
در همین بخش، اشکودا اوکتاویا پرو یکی از بیشترین افزایشها را ثبت کرده است. قیمت این خودرو از ۴ میلیارد و ۱۰۰ میلیونتومان در ابتدای هفته به حدود ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیونتومان در روز گذشته رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۴۰۰ میلیونتومان که بیش از آنکه ناشی از تغییرات عرضه باشد، به فضای روانی بازار بازمیگردد.
همچنین مرسدسبنز GLB ۲۰۰ نیز از رشد قیمت بینصیب نمانده و از ۱۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیونتومان به ۱۳ میلیاردتومان افزایش یافته است. کارشناسان معتقدند خودروهای وارداتی لوکس، بیش از سایر بخشها به نوسانات ارزی و انتظارات تورمی واکنش نشان میدهند؛ چراکه عمق بازار آنها محدود و رفتار قیمتگذاری در آنها بیشتر هیجانی است
خودروهای داخلی؛ افزایش قیمت در سایه رکود تقاضا
افزایش قیمت را به خودروهای وارداتی محدود نباید کرد؛ بازار خودروهای داخلی نیز در روزهای اخیر شاهد رشد نرخ بوده است. پژو ۲۰۷ TU۳ بهعنوان یکی از پرتقاضاترین خودروهای بازار، از یک میلیارد و ۱۵۰ میلیونتومان در ابتدای هفته به یک میلیارد و ۱۷۰ میلیونتومان رسیده است. این افزایش هرچند عددی کوچک به نظر میرسد، اما در بازاری که قدرت خرید مصرفکننده بهشدت کاهش یافته، معنادار تلقی میشود.
در همین حال، تارا دندهای V۱ پلاس ۶ سرعته نیز افزایش قیمت ۳۰ میلیونتومانی را ثبت کرده و از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان به یک میلیارد و ۴۳۰ میلیونتومان رسیده است. این رشد قیمت در شرایطی رخ داده که عرضه این خودرو نسبتا پایدار بوده و افزایش قیمت بیشتر ناشی از فضای کلی بازار است.
شاهین پلاس اتوماتیک AT۶ نیز با رشد قابل توجهی مواجه شده و از یک میلیارد و ۷۰۰ میلیونتومان به حدود یک میلیارد و ۷۷۰ میلیونتومان افزایش یافته است. فعالان بازار معتقدند خودروهای اتوماتیک داخلی، بهدلیل فاصله قیمتی با نمونههای وارداتی، همچنان مورد توجه بخشی از تقاضا قرار دارند و همین موضوع مانع افت قیمت آنها شده است.
خودروهای مونتاژی؛ ادامه روند افزایشی
در بخش خودروهای مونتاژی نیز روند کلی بازار تکرار شده است. KMC T۸ که در ابتدای هفته با قیمت ۳ میلیارد و ۳۵۰ میلیونتومان عرضه میشد، روز گذشته بهحدود ۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان رسید. این افزایش ۵۰ میلیونتومانی، نشاندهنده مقاومت قیمتها در برابر رکود معاملات است.
قیمت ریسپکت پرایم تیپ ۲ نیز از ۲ میلیارد و ۳۵۰ میلیونتومان به ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان افزایش یافته و فونیکس تیگو ۷ پرو پریمیوم رشد چشمگیرتری را تجربه کرده است؛ بهطوری که قیمت این خودرو از ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیونتومان به حدود ۳ میلیارد و ۷۵۰ میلیونتومان رسیده است.
کارشناسان معتقدند خودروهای مونتاژی بهدلیل وابستگی به واردات قطعات و نرخ ارز، بیش از خودروهای داخلی در معرض نوسانات قیمتی قرار دارند و هرگونه سیگنال افزایشی در بازار ارز، به سرعت در قیمت این محصولات منعکس میشود.
عوامل اثرگذار بر بازار خودرو
مجموع دادههای قیمتی نشان میدهد بازار خودرو بیش از هر عامل دیگری، تحتتاثیر نااطمینانی سیاستی قرار دارد. بلاتکلیفی در واردات خودرو، ابهام در تخصیص ارز، نبود برنامه روشن برای قیمتگذاری و همچنین کاهش عرضه برخی محصولات، فضایی ایجاد کرده که در آن قیمتها مسیر افزایشی خود را حفظ میکنند؛ حتی در غیاب تقاضای موثر. از سوی دیگر، انتظارات تورمی ناشی از تحولات اقتصادی کلان نیز بهعنوان یک عامل پنهان، رفتار بازار خودرو را شکل میدهد. بسیاری از فروشندگان با تصور افزایش بیشتر قیمتها، تمایل چندانی بهعرضه ندارند و همین موضوع، به افزایش تدریجی نرخها دامن میزند.
بازار خودرو در هفته جاری نشان داد که همچنان در مدار صعود آرام حرکت میکند؛ صعودی که نه از رونق معاملات، بلکه از ترکیب نااطمینانی، انتظارات تورمی و ضعف سیاستگزاری نشأت میگیرد. ادامه این روند میتواند فاصله بازار خودرو با توان خرید مصرفکنندگان را بیش از پیش افزایش دهد و رکود را عمیقتر کند؛ مگر آنکه با شفافسازی سیاستها و ایجاد ثبات در عرضه، مسیر بازار اصلاح شود.
