سالهاست که صنعت تایر ایران در میانِ دوگانهِ «تولید انبوه سنتی» و «عطشِ تکنولوژی وارداتی» سرگردان بوده است، اما آنچه اخیرا در تالارهای تحقیق و توسعه و خطوط تولیدِ پیشروترین بازیگران این عرصه رقم خورده، نشان از عبورِ بیصدا از یک مرز تاریخی دارد. ما اکنون در نقطهای ایستادهایم که «فرمولاسیون» جایگزین «ماشینآلات» شده و پلاستومرهای پیشرفته، جایگاهِ کائوچوی معمولی را تصاحب کردهاند. تحولاتی که در روزهای اخیر، نگاهِ عالیترین سیاستگزاران علمی و فناوری کشور را به سمتِ قطبهای تولیدی در جنوب شرق جلب کرده، تنها یک بازدید تشریفاتی نیست؛ بلکه رمزگشایی از پیوندی است که قرار است چرخِ صنعتِ خودرو را بر روی ریلِ «ثروتِ دانشمحور» قرار دهد. از گذار به سمتِ «فلسفه سبز» و مواد تجدیدپذیر گرفته تا برپایی بزرگترین زیرساختهای آزمونِ عملکردی در خاورمیانه، همگی نشانههایی از یک دگردیسی بزرگ هستند.
در حالی که غولهای جهانی به سوی تایرهای هوشمند و پایدار حرکت میکنند، در داخل کشور نیز جریانی به راه افتاده که میخواهد ثابت کند فاصله میان «ایده» تا «آسفالت»، کوتاهتر از آن چیزی است که تصور میشد. در همین راستا معاون مرکز تامین مالی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری از اقدامات گروه صنعتی بارز و توسعه محصولات دانش بنیان آن حمایت کرد.
به گزارش شستا رسانه، معاون سرمایهگذاری مرکز تامین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با حضور در مجتمع لاستیک بارز کرمان، از ظرفیتهای فناورانه، دستاوردهای دانشبنیان و خطوط تولید این مجموعه صنعتی بازدید کرد. محمدعلی مهنیفرد، معاون سرمایهگذاری مرکز تامین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری ضمن آشنایی با فناوریها و محصولات دانشبنیان گروه صنعتی بارز، با محمد ضیایی، مدیر مجتمع لاستیک بارز کرمان و جمعی از مدیران این مجموعه دیدار و گفتوگو کرد.
محمد ضیایی در این نشست با ارائه گزارشی از وضعیت تولید و فناوریهای بهکارگرفتهشده در مجتمع بارز کرمان اظهار داشت:«امروزه گروه صنعتی بارز دارای ۱۵ محصول دانشبنیان است که این محصولات بیش از ۵۰ درصد از سبد تولیدی این مجموعه را شامل میشوند و همین دستاورد مهم، بارز را در جمع شرکتهای برتر دانشبنیان کشور قرار داده است.»
وی با اشاره به جایگاه ویژه مرکز تحقیقات و توسعه مجتمع بارز کرمان افزود: «این مرکز یکی از مراکز ممتاز صنعت تایر کشور به شمار میرود و در مقایسه با سایر تولیدکنندگان تایر، از نظر بهرهگیری از دانش فنی، تجهیزات پیشرفته و نیروی انسانی متخصص، در جایگاه بالاتری قرار دارد.»
مدیر مجتمع لاستیک بارز کرمان همچنین به اجرای پروژههای تحقیقاتی در حوزه محیطزیست اشاره کرد و گفت: «در مرکز تحقیقات بارز، طرحهای موثری در زمینه استفاده از مواد تجدیدپذیر و بازیافت و استفاده مجدد از ضایعات تایر در حال اجراست که این رویکرد در چشمانداز آینده مجموعه تحت عنوان «فلسفه سبز بارز» تعریف شده است.»
ضیایی در ادامه خاطرنشان کرد: «علاوه بر ظرفیتهای تحقیق و توسعه، مجتمع بارز کرمان دارای بزرگترین میدان تست تایر و خودرو در کشور و خاورمیانه است که در آن، انواع آزمونهای عملکردی پیشرفته با هدف تضمین کیفیت محصولات انجام میشود.»
مهنیفرد ضمن قدردانی از اقدامات گروه صنعتی بارز در حوزه فناوری و تولید محصولات دانشبنیان، بر اهمیت تقویت بخش تحقیق و توسعه در صنایع کشور تاکید کرد و گفت: «با بومیسازی دانش و ارتقای فناوری، میتوان زمینه ایجاد ارزش افزوده و اشتغالزایی پایدار را فراهم کرد.»
وی ابراز امیدواری کرد نهاد علمی و فناوری ریاستجمهوری با ایجاد ارتباط موثر میان مراکز دانشبنیان و مرکز تحقیقات و توسعه گروه صنعتی بارز، زمینه گسترش همکاریهای علمی و فناورانه را فراهم سازد. همچنین در این نشست، بر حمایت مالی نهاد علمی و فناوری ریاستجمهوری از گروه صنعتی بارز در راستای ارتقای سطح دانش و فناوری تاکید شد. صنعت تایر ایران سالها با برچسبِ «تکنولوژی کپیبرداری شده» شناخته میشد؛ اما تحولات اخیر در قطب تولید تایر جنوب شرق کشور و جلب حمایت عالیترین نهاد علمی و فناوری ریاستجمهوری، نشان میدهد که ورق برگشته است.
این حقیقت که امروز بیش از ۵۰ درصد سبد محصولات لیدر بازار تایر ایران در ردیف محصولات «دانشبنیان» قرار گرفته، پیامی روشن برای رقبا و البته مصرفکنندگان دارد: تایر دیگر صرفا ترکیبی از کائوچو و دوده نیست، بلکه تبلور مهندسی پلیمر و شیمی پیشرفته است. وقتی نیمی از تولیدات یک مجتمع عظیم صنعتی، برچسب دانشبنیان میخورد، یعنی فرآیند تحقیق و توسعه (R&D) از یک بخشِ تشریفاتی به «قلب تپنده» کارخانه تبدیل شده است. بومیسازی فرمولاسیونهای پیچیده که پیش از این در انحصار غولهای جهانی نظیر میشلن یا کانتیننتال بود، نه تنها خروج ارز را متوقف میکند، بلکه «امنیت تامین» را در شرایط تحریمی تضمین میکند. نکته کلیدی در این میان، اعتماد نهادهای حاکمیتی علمی به ظرفیتهای داخلی است که میتواند بنبستهای نقدینگی در طرحهای توسعهای را با ابزارهای مالی نوینِ معاونت علمی مرتفع کند. اشاره به «فلسفه سبز» در استراتژیهای جدید تولید تایر، هوشمندی مدیریتی را نشان میدهد. در دنیایی که خودروسازان جهانی به سمت خودروهای الکتریکی و استانداردهای سختگیرانه تعادل کربنی حرکت میکنند، تایرها نیز باید تغییر کنند. استفاده از مواد تجدیدپذیر و بازیافت ضایعات تایر برای بازگرداندن به چرخه تولید، تنها یک اقدام محیطزیستی نیست، بلکه یک «مزیت رقابتی» در بازارهای صادراتی است. تایری که با کمترین اثر محیطزیستی تولید شود، شناسنامه ورود به بازارهای منطقهای و فرامنطقهای در دهه آینده خواهد بود. وجود بزرگترین میدان تست تایر و خودرو در ایران و خاورمیانه توسط این گروه صنعتی، قطعه مفقودهای بود که کیفیت برند ایرانی را در برابر رقبای وارداتی به چالش میکشید. تستهای عملکردی در شرایط واقعی، ریسک بازگشت کالا را کاهش داده و اعتماد خودروسازان داخلی (OEM) را برای تجهیز خودروهای صفر کیلومتر به این محصولات جلب میکند. این زیرساخت، عملا ایران را به قطب آزمونهای جادهای در منطقه تبدیل کرده است که میتواند به سایر قطعهسازان نیز خدمات ارائه دهد.
حمایتِ معاونت علمی ریاستجمهوری که در این بازدید بر آن تاکید شد، فراتر از یک حمایت معنوی است. ورود ابزارهای تامین مالیِ دانشبنیان به صنعت لاستیک، میتواند هزینههای گزافِ بهروزرسانی ماشینآلات و خرید تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته را سرشکن کند. پیوند میان هستههای فناور کوچک و اینِ غول تولیدی، یک بازی برد-برد است که در آن، ایدههای نو به سرعت به محصول انبوه تبدیل میشوند. صنعت تایر ایران با پیشگامی در حوزه دانشبنیان، در حال بازتعریف استانداردهای خود است. اگر حمایتهای مالی وعده داده شده به درستی در رگهای بخش تحقیق و توسعه تزریق شود، میتوان انتظار داشت که «تایر ایرانی» نه فقط به عنوان یک جایگزین ارزان برای تایر خارجی، بلکه به عنوان یک محصول «تکنولوژیمحور» با استانداردهای سبز جهانی شناخته شود. جادههای آینده، زیر چرخهای تایرهایی خواهد بود که در آزمایشگاههای دانشبنیان متولد شدهاند، نه صرفا در خطوط پرسِ سنتی.
