منوچهر منطقی، مدیرعامل اسبق گروه صنعتی ایرانخودرو در جریان بازدید از خطتولید «پارسنوآ» گفت: «پارسخودرو میتواند پرچمدار طراحی و تولید خودروهایی باشد که با تکیه بر توان متخصصن و مهندسین ایرانی ساخته میشوند.»
منطقی در رابطه با بومیسازی دانش روز صنعت خودروسازی در شرکت پارسخودرو اظهار کرد: «از سالهای قبل، این تصمیم و سیاست در کشور وجود داشت که ما باید بتوانیم براساس توانمندی و دانش مهندسین و متخصصین ایرانی، خودروهای مورد نظرمان را در داخل طراحی و تولید کنیم.»
به گفته معاون وزیر اسبق صمت، از جمله مزایای این طرح، میتوان بهکاهش میزان ارزش افزوده اشاره کرد. بهعنوان مثال با واردات CKD خودروها، ارزش افزوده آنها 20 درصد افزایش پیدا میکند؛ اما با داخلیسازی تولید، میتوانیم آن را تا 50 درصد نیز ارتقا دهیم.
وی ادامه داد: «حال اگر طراحی خودرو مورد نظر نیز در ایران انجام شده باشد، رقم فوق به بیش از 80 درصد کاهش مییابد و آنچه که در پارسخودرو نسبت به بومیسازی تولید خودرو انجام گرفت، نشان میدهد که توانمندی طراحی خودرو داخلی، در کشور وجود دارد.»
معاون وزیر اسبق صمت با تشریح روند طراحی و تولید «پارسنوآ» یادآور شد: «زمانی کارشناسان و متخصصان شرکت رنو در ایران حضور داشتند و قرار بود در همکاری مشترک بهطراحی خودرویی برپایه تخصص مهندسین کشورمان کمک کنند؛ اما با اعمال مجدد تحریمها، این افراد از ایران رفتند؛ چند سال بعد با همت مدیریت وقت شرکت پارسخودرو (بهمن حسینزاده) سیاست تولید پارسنوآ در دستور کار مدیران این شرکت قرار گرفت.»
منطقی ادامه داد: «پارسنوآ خودرویی با کیفیت و با قیمت جذاب برای مردم است که اصطلاحا با جیب 40 تا 50 درصد جامعه ما همخوانی دارد.»
مدیرعامل اسبق گروه صنعتی ایرانخودرو همچنین با بیان اینکه «پارسنوآ» دریچهای نو در صنعتخودرو کشور گشوده است، متذکر شد: «پارسنوآ نشان داد که سیاست «تولید داخل؛ جایگزین واردات» از رده خارج شده و محصولات داخلی ما علاوهبر رقابت با خودروهای وارداتی، قابلیت صادرات را هم دارند.»
پارسنوآ؛ آزمونی برای آینده خودروهای بومی
اظهارات منوچهر منطقی درباره پارسنوآ را میتوان فراتر از معرفی یک محصول جدید ارزیابی کرد. در شرایطی که صنعتخودرو کشور سالها میان مونتاژ، همکاریهای خارجی و تلاش برای توسعه محصولات داخلی در نوسان بوده، تولید محصولی که بخش مهمی از فرآیند طراحی و توسعه آن توسط متخصصان داخلی انجام شده باشد، از منظر صنعتی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
کارشناسان معتقدند یکی از مهمترین چالشهای صنعتخودرو ایران طی دهههای گذشته، وابستگی بهشرکای خارجی بوده است. هر بار که همکاری با یک خودروساز بینالمللی آغاز شده، امیدها برای انتقال فناوری و توسعه محصول افزایش یافته؛ اما با تغییر شرایط سیاسی و بازگشت تحریمها بسیاری از این پروژهها نیمهتمام ماندهاند. همین مساله موجب شده خودروسازان داخلی بهتدریج بهسمت تقویت توان طراحی و مهندسی در داخل کشور حرکت کنند.
در این میان، پارسنوآ را میتوان یکی از مهمترین پروژههایی دانست که در ادامه همین مسیر شکل گرفته است. پروژهای که ریشه آن بهسالهای همکاری مشترک با رنو بازمیگردد؛ اما درنهایت با اتکا به ظرفیت مهندسان ایرانی بهمرحله تولید رسیده است. به باور کارشناسان، اهمیت این موضوع تنها در تولید یک خودرو جدید خلاصه نمیشود، بلکه نشاندهنده شکلگیری زیرساختهای مهندسی و توسعه محصول در صنعتخودرو کشور است.
عبور از مونتاژ به سمت توسعه محصول
صنعتخودرو ایران سالها به مونتاژ یا تولید خودروهای مبتنی بر پلتفرمهای خارجی وابسته بوده است. هرچند این روند در مقاطع مختلف به افزایش تیراژ و تنوع محصولات کمک کرده، اما همواره یک ضعف ساختاری نیز بههمراه داشته است؛ اینکه بخش مهمی از دانش طراحی و توسعه محصول در اختیار شرکتهای خارجی باقی مانده است.
اکنون مدیران و کارشناسان صنعتخودرو بر این باورند که تداوم حضور در بازارهای رقابتی تنها از مسیر توسعه دانش فنی داخلی امکانپذیر خواهد بود. محصولاتی مانند پارسنوآ میتوانند تجربهای ارزشمند برای مهندسان ایرانی در حوزه طراحی، آزمون، توسعه و تولید خودرو باشند؛ تجربهای که در پروژههای آینده نیز قابل استفاده خواهد بود.
منطقی نیز با اشاره بهافزایش ارزش افزوده ناشی از طراحی داخلی، بر همین موضوع تاکید دارد. بهگفته او، هرچه سهم طراحی و مهندسی داخلی در یک محصول بیشتر باشد، منافع اقتصادی بیشتری نصیب کشور خواهد شد و وابستگی به خارج کاهش مییابد.
رقابتپذیری؛ شرط موفقیت پروژههای جدید
با وجود تمامی مزایای توسعه محصولات داخلی، کارشناسان معتقدند موفقیت نهایی چنین پروژههایی در گرو استقبال بازار خواهد بود. مصرفکنندگان امروز بیش از هر زمان دیگری بهکیفیت، ایمنی، امکانات رفاهی، خدمات پس از فروش و قیمت محصول توجه دارند و صرف داخلی بودن یک خودرو نمیتواند تضمینکننده موفقیت آن باشد.
از این منظر، پارسنوآ علاوهبر آنکه یک پروژه صنعتی محسوب میشود، یک آزمون مهم برای توان رقابتپذیری صنعتخودرو کشور نیز بهشمار میرود. اگر این محصول بتواند انتظارات مشتریان را برآورده کند، میتواند راه را برای توسعه نسل جدیدی از خودروهای ایرانی هموار سازد.
درعین حال برخی کارشناسان معتقدند مهمترین دستاورد چنین پروژههایی، تغییر نگاه صنعتخودرو از «جایگزینی واردات» به سمت «رقابت در بازار» است. نگاهی که براساس آن، محصولات داخلی باید نه تنها در بازار ایران، بلکه در بازارهای صادراتی نیز توان رقابت داشته باشند.
درنهایت، آنچه پارسنوآ را به پروژهای متفاوت تبدیل میکند، صرفا تولید یک خودرو جدید نیست؛ بلکه تلاشی است برای اثبات این موضوع که صنعتخودرو ایران، با وجود محدودیتها و چالشهای سالهای اخیر، همچنان از ظرفیت طراحی و توسعه محصول برخوردار است. ظرفیتی که درصورت حمایت صحیح و سرمایهگذاری مستمر، میتواند به یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی صنعتخودرو کشور در سالهای آینده تبدیل شود.
