کارشناسان معتقدند کاهش تلفات و مصدومان تنها با فرهنگ‌سازی یا تشدید برخوردهای پلیسی محقق نمی‌شود، بلکه تولیدکنندگان نیز باید مسئولیت اجتماعی خود را بپذیرند و ایمنی را به مهم‌ترین شاخص رقابت در بازار تبدیل کنند.

سال‌هاست که با وقوع هر حادثه رانندگی، نگاه‌ها به سمت رفتار راکب، کیفیت راه‌ها یا نظارت پلیس معطوف می‌شود؛ اما کمتر کسی از خود می‌پرسد آیا موتورسیکلتی که در اختیار مردم قرار گرفته است، از نظر ایمنی با استانداردهای روز دنیا مطابقت دارد یا خیر؟

واقعیت آن است که فناوری صنعت موتورسیکلت طی سال‌های اخیر در جهان دگرگون شده است. بسیاری از شرکت‌های بزرگ، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی سامانه‌های ترمز پیشرفته، کنترل پایداری، روشنایی هوشمند و تجهیزات محافظ انجام داده‌اند تا احتمال بروز حادثه یا شدت آسیب به راکبان کاهش یابد. در مقابل، بخش قابل توجهی از بازار همچنان با محصولاتی مواجه است که سهم فناوری‌های ایمنی در آن‌ها بسیار محدود است.

ایمنی باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

در سال‌های اخیر، تعداد موتورسیکلت‌ها در شهرهای بزرگ به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. رشد خدمات اینترنتی، حمل‌ونقل شهری، پیک‌های موتوری و استفاده از موتورسیکلت برای کاهش زمان سفر باعث شده این وسیله بیش از گذشته وارد زندگی روزمره مردم شود.

این تغییر الگوی حمل‌ونقل، مسئولیت تولیدکنندگان را نیز سنگین‌تر کرده است. امروز دیگر نمی‌توان تنها به تولید یک وسیله‌نقلیه ارزان‌قیمت فکر کرد؛ بلکه باید محصولی تولید شود که از جان راکب نیز محافظت کند.

کارشناسان معتقدند همان‌گونه که خریداران خودرو انتظار دارند محصولات جدید به تجهیزات ایمنی مجهز باشند، خریداران موتورسیکلت نیز باید چنین مطالبه‌ای را از تولیدکنندگان داشته باشند. رقابت بر سر قیمت نباید جای رقابت بر سر حفظ جان انسان‌ها را بگیرد.

فناوری‌هایی که می‌توانند جان انسان‌ها را نجات دهند

امروزه صنعت موتورسیکلت جهان دیگر تنها بر افزایش قدرت موتور، طراحی ظاهری یا کاهش مصرف سوخت متمرکز نیست. بسیاری از تولیدکنندگان معتبر، ایمنی را به مهم‌ترین شاخص رقابت تبدیل کرده‌اند؛ زیرا باور دارند موفقیت یک محصول تنها به میزان فروش آن وابسته نیست، بلکه به میزان حفاظت از جان راکبان نیز بستگی دارد.

یکی از مهم‌ترین فناوری‌هایی که طی سال‌های اخیر به سرعت در جهان فراگیر شده، سامانه ترمز ضدقفل (ABS) است. این فناوری هنگام ترمزگیری شدید از قفل شدن چرخ‌ها جلوگیری می‌کند و به راکب اجازه می‌دهد کنترل موتورسیکلت را حفظ کند. کارشناسان ایمنی معتقدند استفاده از این سامانه می‌تواند احتمال بسیاری از زمین‌خوردن‌ها و برخوردهای ناشی از ترمزهای ناگهانی را کاهش دهد.

در کنار آن، سیستم کنترل کشش، چراغ‌های LED با قدرت دید بیشتر، چراغ ترمز اضطراری، نمایشگرهای هوشمند، لاستیک‌های استاندارد و طراحی مناسب شاسی نیز از جمله فناوری‌هایی هستند که می‌توانند امنیت راکب را افزایش دهند. شاید استفاده از این تجهیزات هزینه تولید را اندکی افزایش دهد، اما ارزش جان انسان‌ها بسیار فراتر از این هزینه‌هاست.

مسئولیت اجتماعی تنها یک شعار نیست

صنعت‌خودرو و موتورسیکلت تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ این صنعت به‌طور مستقیم با جان میلیون‌ها نفر ارتباط دارد. از همین رو، مسئولیت اجتماعی تولیدکنندگان تنها به ایجاد اشتغال یا پرداخت مالیات محدود نمی‌شود، بلکه طراحی و عرضه محصولی ایمن نیز بخشی از این مسئولیت است.

هر موتورسیکلتی که با استانداردهای بالاتر تولید شود، می‌تواند از وقوع ده‌ها حادثه جلوگیری کند یا شدت صدمات ناشی از تصادفات را کاهش دهد. درمقابل، بی‌توجهی به ایمنی، هزینه‌های سنگینی را به خانواده‌ها، نظام سلامت، شرکت‌های بیمه و اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.

کارشناسان معتقدند تولیدکنندگان نباید منتظر الزام‌های قانونی بمانند. رقابت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که شرکت‌ها به‌صورت داوطلبانه کیفیت و ایمنی محصولات خود را ارتقا دهند و حفظ جان مشتری را بخشی از هویت برند خود بدانند.

ایمنی؛ سرمایه‌گذاری برای آینده صنعت

برخی تصور می‌کنند افزایش تجهیزات ایمنی تنها هزینه‌های تولید را بالا می‌برد؛ اما تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که این نگاه کوتاه‌مدت است. محصولی که از کیفیت و ایمنی بالاتری برخوردار باشد، اعتماد بیشتری در بازار به‌دست می‌آورد، رضایت مشتریان را افزایش می‌دهد و اعتبار برند را تقویت می‌کند.

در بازارهای جهانی، بسیاری از خریداران هنگام انتخاب موتورسیکلت، پیش از توجه به قدرت موتور یا ظاهر محصول، به تجهیزات ایمنی آن نگاه می‌کنند. این تغییر نگرش نشان می‌دهد که آینده صنعت موتورسیکلت به سمت تولید محصولاتی حرکت می‌کند که علاوه‌بر کارایی، امنیت بیشتری برای راکبان فراهم کنند.

از این رو، اگر تولیدکنندگان داخلی نیز به‌دنبال حضور پایدار در بازار و افزایش قدرت رقابت هستند، باید سرمایه‌گذاری در حوزه ایمنی را نه یک هزینه اضافی، بلکه یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای آینده صنعت و حفظ اعتماد مصرف‌کنندگان بدانند.