این نوسانها که در بسیاری از بخشهای اقتصادی پیامدهای عمیق به جا گذاشته، صنعت خودرو و زنجیره خدمات وابسته به آن را نیز متاثر کرده است. اگرچه بیمه خودرو یکی از ستونهای مهم بازار بیمه به شمار میرود، در چند سال اخیر فشارهای ناشی از تغییرات نرخ ارز باعث شده سازوکارهای این بخش به آزمونی سخت کشیده شوند.
مسعود قریب کارشناس حوزه بیمه خودرو در گفتوگو با «دنیای خودرو» گفت: «نوسان ارزی باعث شده مؤلفههای اصلی تعیین ارزش خودرو از جمله قیمت قطعات، نیروی کار و خدمات پس از فروش پیوسته در حال تغییر باشد؛ این یعنی استانداردهای قدیمی محاسبه ارزش بیمهنامه دیگر پاسخگو نیست.»
به گفته وی، یکی از پیامدهای کلیدی نوسان ارز، افزایش مداوم ارزش بازاری خودروها است.
او افزود: «در سالهای گذشته، بسیاری از خودروهای تولید داخل و بهویژه محصولات وارداتی به دلیل وابستگی به قطعات خارجی و نرخ ارز، با رشد قیمت قابل توجه مواجه شدهاند. این رشد ارزش بازاری خودروها باعث میشود که ارزش واقعی خسارت در زمان وقوع حادثه از مبلغ درجشده در بیمهنامه فاصله زیادی پیدا کند.»
وی گفت: «در چنین شرایطی شرکتهای بیمه با دو انتخاب دشوار روبهرو هستند: یا حقبیمههای مصوب را افزایش دهند تا بتوانند پوشش مناسبی ارائه کنند، یا با هزینههای بیشتر و کاهش سود عملیاتی مواجه شوند.»
قریب معتقد است: «وقتی قطعات یدکی بر اساس ارزش بازار و نرخ ارز تعیین میشوند، هزینههای تعمیر بسیار فراتر از پیشبینیهای گذشته میرود. این وضعیت باعث شده شرکتهای بیمه در پرداخت خسارت بهطور فزایندهای با تاخیر مواجه شوند و فرآیند رسیدگی به پروندهها طولانیتر شود. بیمهگذاران نیز نارضایتی بیشتری از طولانی شدن زمان پرداخت دارند.»
او افزود: «چالش دیگر، عدم انطباق بیمهنامههای موجود با ارزشهای روز خودروها است. بسیاری از قراردادهای بیمه بدنه هنوز براساس ارزش خودرو در زمان صدور بیمهنامه تنظیم میشوند و ارزشگذاری ثابت برای مدت یک سال در نظر گرفته میشود. اما واقعیت بازار میگوید ارزش خودروها در طول همان یک سال میتواند بهطور قابل توجهی تغییر کند. این عدم تطابق باعث میشود در زمان خسارت، ارزش واقعی خودرو از سقف تعهدات بیمهنامه فراتر رود و بیمهگزار بخشی از هزینه تعمیر یا جبران را خود متحمل شود مسالهای که بهویژه در تصادفات با خسارت سنگین به چشم میآید. برای مدیریت این وضعیت، شرکتهای بیمه راهکارهای جدیدی مطرح کردهاند. یکی از این راهکارها، پوشش نوسان قیمت خودرو است که به بیمهگذاران اجازه میدهد ارزش خودروی خود را در طول مدت بیمهنامه با توجه به نوسانات بازار افزایش دهند.»
قریب گفت: «چالش اصلی این است که صنعت بیمه هنوز نتوانسته یک مدل بهروز، منطبق با واقعیتهای بازار و نوسانات ارزی برای ارزشگذاری خودروها ایجاد کند. اگر این مدلها به صورت پویا و بهروز در بیمهنامهها لحاظ شود، هم شرکتهای بیمه و هم بیمهگذاران میتوانند در شرایط ناپایدار با تفاهم بیشتر و هزینه کمتر به توافق برسند. افزایش زمان رسیدگی به پروندههای خسارت یکی از پیامدهای عملی این وضعیت است.»
او در پایان افزود: «نوسان قیمت ارز به عنوان یک عامل بیرونی تاثیرات عمیقی بر ساختار بیمه خودرو برجای گذاشته است. برای کاهش فشارهای وارده و بهبود فرآیندهای پرداخت خسارت، نیاز به بازنگری سیاستهای بیمهای، بهکارگیری روشهای ارزشگذاری پویا و ارائه پوششهای جدید متناسب با واقعیتهای بازار بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.»
