در سال جاری روغن موتور و روغن گیربکس اتوماتیک دیگر صرفا یک ماده مصرفی نیستند، بلکه به بخشی از زنجیره فناوری خودرو تبدیل شدهاند؛ زنجیرهای که از کاهش مصرف سوخت و آلایندگی آغاز میشود و تا افزایش عمر مفید قطعات و بهبود تجربه رانندگی امتداد مییابد
روغن موتور؛ همراستا با موتورهای کممصرف و پرفشار
یکی از مهمترین روندهای جهانی حرکت به سمت روغنهای موتور با ویسکوزیته پایینتر و پایداری بالاتر است. موتورهای جدید، بهویژه نمونههای توربوشارژ، کمحجم و مجهز به سیستم تزریق مستقیم سوخت، تحت فشار حرارتی و مکانیکی بالاتری نسبت به نسلهای گذشته کار میکنند. این موضوع باعث شده است که روغن موتور نقشی فراتر از روانکاری ساده داشته باشد و بهعنوان یک عامل موثر در مدیریت حرارت، کاهش اصطکاک و محافظت از قطعات حساس موتور شناخته شود. در همین راستا، نهادهای استانداردگذاری جهانی بهویژه در آمریکای شمالی و اروپا، در حال بازتعریف سطوح کیفی روغن موتور هستند. استانداردهای جدید با هدف سازگاری با الزامات سختگیرانه آلایندگی و افزایش بهرهوری سوخت تدوین شدهاند و بر استفاده گستردهتر از روغنهای تمامسنتتیک و سینتبلند تاکید دارند. این روغنها در مقایسه با نمونههای معدنی، پایداری حرارتی بالاتر، مقاومت بیشتر در برابر اکسیداسیون و عملکرد بهتر در دماهای بسیار بالا و بسیار پایین دارند.
افزودنیها؛ قلب تپنده فرمولاسیونهای نوین
تحولات کیفی روغن موتور تنها به پایه روغن محدود نمیشود. بستههای افزودنی پیشرفته به یکی از مهمترین ابزارهای رقابت میان تولیدکنندگان روانکار تبدیل شدهاند. این افزودنیها شامل ترکیبات ضدسایش، ضدکف، پاککننده، ضدخوردگی و پایدارکننده ویسکوزیته هستند که بهصورت هدفمند برای پاسخ به نیاز موتورهای جدید طراحی میشوند. افزودنیهای نوین قادرند رسوبگذاری در موتور را کاهش دهند، از تشکیل لجن جلوگیری کنند و عملکرد یکنواخت روغن را در دورههای طولانیتر حفظ کنند. نتیجه این روند، افزایش فاصله تعویض روغن، کاهش هزینههای نگهداری و بهبود بازدهی کلی خودرو است؛ موضوعی که هم برای مصرفکننده نهایی و هم برای ناوگانهای حملونقل اهمیت اقتصادی قابلتوجهی دارد.
روغن گیربکس اتوماتیک؛ پاسخ به پیچیدگی انتقال قدرت
در کنار موتور، گیربکسهای اتوماتیک نیز طی دهه اخیر پیچیدهتر و متنوعتر شدهاند. افزایش تعداد دندهها، توسعه گیربکسهای پیوسته، دوکلاچه و هیبریدی، نیاز به روغنهایی با ویژگیهای کاملا تخصصی را ایجاد کرده است. روغن گیربکس اتوماتیک بهعنوان یک جزء کلیدی در کیفیت تعویض دنده، کاهش لرزش و دوام مجموعه انتقال قدرت شناخته میشود. یکی از مهمترین روندها در این حوزه، کاهش ویسکوزیته روغن گیربکس با حفظ خواص محافظتی است. روغنهای جدید باید بتوانند در عین نازکتر بودن، پایداری برشی بالایی داشته باشند و در شرایط کاری سخت، خواص خود را از دست ندهند. این ویژگی بهویژه در گیربکسهای پیوسته و دوکلاچه اهمیت دارد؛ جایی که کوچکترین افت کیفیت روغن میتواند به لرزش، ضربه یا کاهش عمر قطعات منجر شود.
چندمنظوره شدن روغنهای گیربکس
یکی دیگر از تحولات مهم بازار جهانی روانکارها، توسعه روغنهای گیربکس اتوماتیک چندمنظوره است. این محصولات بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند طیف وسیعی از استانداردها و الزامات خودروسازان مختلف را پوشش دهند. چنین رویکردی، علاوه بر سادهسازی زنجیره تامین و کاهش هزینه انبارداری، انعطافپذیری بیشتری برای تعمیرکاران و مصرفکنندگان فراهم میکند. با این حال، کارشناسان تاکید دارند که استفاده از روغنهای چندمنظوره باید با دقت و مطابق توصیه سازنده خودرو انجام شود، چراکه حساسیت گیربکسهای جدید نسبت به مشخصات دقیق روغن، بیش از گذشته افزایش یافته است.
پیوند روانکارها با الزامات زیستمحیطی
مسائل زیستمحیطی نیز نقش پررنگی در جهتگیری صنعت روانکارها در سال جاری را ایفا میکند. کاهش آلایندگی غیرمستقیم از طریق بهبود مصرف سوخت، افزایش عمر روغن و کاهش پسماندهای روغنی، به یکی از اهداف اصلی تولیدکنندگان تبدیل شده است. همزمان، تحقیقات درباره استفاده از پایههای زیستی و فرمولاسیونهای سازگارتر با محیط زیست در حال گسترش است؛ هرچند هنوز روغنهای تمامسنتتیک رایجترین گزینه برای خودروهای مدرن به شمار میروند.
تحولات فناوری در حوزه روغن موتور و روغن گیربکس اتوماتیک نشان میدهد که این محصولات دیگر در حاشیه صنعت خودرو قرار ندارند. روانکارها به بخشی از استراتژی کلان خودروسازان و سیاستگزاران صنعتی تبدیل شدهاند؛ بخشی که مستقیما با بهرهوری انرژی، کاهش هزینههای نگهداری و پایداری زیستمحیطی گره خورده است. در چنین شرایطی، انتخاب و استفاده صحیح از روغنهای باکیفیت، نهتنها یک توصیه فنی، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای صنعت خودرو و مصرفکنندگان محسوب میشود.
