امروزه ما با مفاهیمی چون «مهندسی لایههای نازک» روبهرو هستیم؛ جایی که روغن باید به روانیِ آب باشد اما به سختیِ الماس از قطعات محافظت کند. مهندسان آلمانی که در وسواس فنی و سختگیری علمی شهره آفاقاند، دهههاست که برای ورود هر ترکیب شیمیایی به موتورهایشان، سدهای بلندی از استانداردهای پیچیده ساختهاند.
عبور از این سدها برای بسیاری از تولیدکنندگان مواد شیمیایی، شبیه به پیمودن هفتخان رستم است. با این حال، به تازگی خبری در محافل تخصصی روانکار پیچیده است که نشان میدهد یکی از قطبهای فناوری افزودنی جهان، موفق به رمزگشایی از کدهای امنیتیِ یکی از سختگیرترین غولهای خودروسازی اروپا شده است. این دستاورد که در قالب تاییدیه رسمی برای یک پکیج افزودنی خاص متجلی شده، فراتر از یک خبرِ شرکتی، در واقع ترسیمکننده نقشه راه جدیدی برای موتورهای توربوشارژ و فوقکممصرفِ آینده است.
در این تحلیل، به کالبدشکافیِ این موفقیت فنی میپردازیم که چگونه یک فرمولاسیونِ دقیق، توانسته است اعتماد مکانیکِ آلمانی را جلب کرده و فصل جدیدی را در علم روانکاری بگشاید؛ فصلی که در آن، شیمی به خدمتِ استقامت درآمده است. دستیابی به تاییدیه رسمی VW ۵۰۸ ۰۰ / ۵۰۹ ۰۰ توسط شرکت Infineum برای پکیج افزودنی جدیدش با نام P۶۱۸۸، فراتر از یک ثبتِ نام تجاری معمولی، نمایانگر عبور از سختترین پروتکلهای آزمون موتور در اروپا است.
این محصول که برای فرمولاسیون روغنهای موتور فوقلوکس با گرانروی ۰W-۲۰ طراحی شده، حالا بهعنوان یکی از معدود پکیجهای افزودنی در جهان شناخته میشود که توانسته است مهر تاییدِ آزمایشگاههای مرکزی فولکسواگن را دریافت کند.
استاندارد VW ۵۰۸/۵۰۹ که به دلیل ویژگی ظاهریاش در برخی بازارها به «روغن آبی» (Blue Oil) معروف است، الزامات بسیار سختگیرانهای را برای پایداری درازمدت (LongLife) و صرفهجویی در مصرف سوخت تعیین کرده است. پکیج Infineum P۶۱۸۸ با تکیه بر فرمولاسیون پیشرفته خود، توانسته است در سه جبهه کلیدی، استانداردهای مدنظر مهندسان آلمانی را برآورده کند:
۱ . بهینهسازی حداکثری مصرف سوخت : نیل به شاخصهای کاهش اصطکاک که منجر به افت چشمگیر مصرف بنزین و گازوئیل در موتورهای نسل جدید (مانند پیشرانههای EA۸۸۸) میشود.
۲. مدیریت رسوبات و لجن: عملکرد خیرهکننده در تستهای اختصاصی فولکسواگن برای جلوگیری از تشکیل رسوبات کربنی در شیارهای رینگ پیستون و سیستمهای توربوشارژر.
۳. حفاظت از سیستمهای پستصفیه: این پکیج با سطوح کنترلشدهای از خاکستر سولفاته (Mid-SAPS)، سلامت کاتالیزورها و فیلترهای ذرات را در طول دورههای پیمایش طولانی تضمین میکند.
عبور از فیلتر سنتولف
استاندارد VW ۵۰۸/۵۰۹ برای موتورهایی طراحی شده که با هدف کاهش مصرف سوخت و آلایندگی، به سمت استفاده از روغنهایی با ویسکوزیته بسیار پایین حرکت کردهاند. چالش اصلی در اینجا، حفظ پایداری لایه فیلم روغن در فشارهای عظیم حرارتی است. اینجاست که هنر اینفینیوم در فرمولاسیون P۶۱۸۸ تجلی مییابد. این پکیج افزودنی باید بتواند در عینِ «نازک بودن» لایه روغن، از تماس فلز با فلز جلوگیری کرده و نرخ سایش را به حداقلِ مطلق برساند.
کسب این تاییدیه ثابت میکند که اینفینیوم توانسته است موازنه ظریفی میان «روانی» (برای کاهش اصطکاک) و «استحکام» (برای محافظت) ایجاد کند. موتورهای مدرن فولکسواگن به سیستمهای پایش آلایندگی بسیار حساسی مجهز هستند. افزودنی P۶۱۸۸ به گونهای مهندسی شده که کمترین میزان خاکستر سولفاته، فسفر و گوگرد (SAPS) را تولید کند. این موضوع برای طول عمر فیلترهای ذرات دیزل (DPF) و کاتالیزورهای بنزینی حیاتی است.
در واقع، اینفینیوم با این پکیج، باری را از دوش سیستمهای اگزوز برداشته و بخشی از فرآیند «پاکسازی» را به داخل خودِ سیلندر و در دلِ مولکولهای روغن منتقل کرده است. اگرچه شاید در نگاه اول، روغنهای ۰W-۲۰ با تاییدیههای فولکسواگن بازاری لوکس در ایران به نظر برسند، اما این روند جهانی یک زنگ بیدارباش برای تولیدکنندگان داخلی روانکار است.
با ورود خودروهای وارداتی جدید و تکنولوژیهای توربو شارژر با پاشش مستقیم (GDI) به جادههای ایران، نیاز به پکیجهای افزودنی سطح بالا نظیر آنچه اینفینیوم عرضه کرده، از یک کالای فانتزی به یک «ضرورتِ فنی» تبدیل خواهد شد. این تاییدیه نشان میدهد که دوران روغنهای چندمنظوره قدیمی به پایان رسیده و صنعت به سمت «شخصیسازی افزودنیها» برای هر خانواده موتور حرکت کرده است.
دریافت این تاییدیه، جایگاه اینفینیوم را در برابر رقبای بزرگی چون «لوبریزول» و «افتون» تقویت میکند. فولکسواگن در تستهای خود هیچ تعارفی ندارد و کوچکترین ناکارآمدی در کنترلِ رسوبات (Sludge) یا اکسیداسیون روغن در دمای بالا، منجر به رد صلاحیت فرمولاسیون میشود. موفقیت P۶۱۸۸ به معنای عبور از سختترین آزمونهای «ثبات اکسیداسیون» و «پایداری برشی» در دورههای طولانی تعویض روغن (Long-life) است. تاییدیه VW ۵۰۸ ۰۰ / ۵۰۹ ۰۰ برای Infineum P۶۱۸۸، سندی بر حکمرانیِ «شیمیِ دقیق» بر «مکانیکِ سخت» است.
برای صنعت خودروی ایران، رصدِ این تحولات به معنای درکِ جهتگیری آینده است؛ جایی که روغن موتور دیگر نه یک مایع مصرفی، بلکه یک «قطعه مهندسیشده» با وظایف پیچیده زیستمحیطی و حفاظتی است. در دنیایی که موتورها کوچکتر، داغتر و حساستر میشوند، پکیجهایی نظیر P۶۱۸۸ تنها راهِ تضمین بقای پیشرانه در درازمدت خواهند بود.
