اقتصاد ایران در تله تعلیق گرفتار شده و یکی از پیامدهای اصلی این تعلیق خواب سرمایه است. در واقع وقتی افق آینده روشن نیست، نخستین واکنش سرمایهگذار توقف طرحهای توسعهای و تعویق نوسازی تجهیزات است. این درحالیاست که امروز مساله اصلی فعالان اقتصادی صرفا دشواریهای محیط کسبوکار نیست، آنچه بیش از هر عامل دیگری آنها را زمینگیر کرده، ناتوانی در تصمیمگیری است.
مدیر یک بنگاه اقتصادی نه برای افق ششماهه یا یکساله، بلکه حتی برای هفته آینده خود نیز قادر به برنامهریزی نیست.
این بلاتکلیفی مزمن، بههمراه سیاستهای ارزی پر نوسان، ناترازیهای انرژی و ضعف جدی در حکمرانی اقتصادی، فضایی ایجاد کرده که در آن سرمایهگذار بیش از آنکه به توسعه بیاندیشد، درگیر مدیریت نااطمینانی است.یکی از پیامدهای اصلی این تعلیق خواب سرمایه است، وقتی افق آینده روشن نیست، نخستین واکنش سرمایهگذار توقف طرحهای توسعهای و تعویق نوسازی تجهیزات است.
این توقف شاید در کوتاهمدت در آمارها نمایان نشود، اما در میانمدت به کاهش رشد اقتصادی، افت بهرهوری و از دست رفتن فرصتهای اشتغال منجر خواهد شد.
بخشی از سرمایههای بخش خصوصی امروز بهجای ورود به چرخه تولید، در انتظار روشنتر شدن چشماندازها قرار دارد، وضعیتی که هزینه آن بهتدریج در کاهش سرمایهگذاری صنعتی نمایان خواهد شد.
یکی دیگر از تبعات این وضعیت فرسودگی روزافزون تجهیزات و خطوط تولید و عقبماندن از جریان فناوری است، باید بپذیریم، سیر تسلسل بحرانها باعث شده تا از جریان توسعه فناوری در بخشهای مختلف و بهرهور عقب بمانیم و این موضوع بازگشت به مدار رقابت منطقهای و جهانی را برای اقتصاد ما دشوارتر میکند.
تعلیق اقتصادی تنها سرمایه مالی را متوقف نمیکند، بلکه سرمایه انسانی را نیز فرسایش میدهد. در شرایطی که چشمانداز روشن و قابل برنامهریزی وجود ندارد، مدیران و نیروهای متخصص انگیزه ماندن و فعالیت بلندمدت را از دست میدهند.
اقتصاد کشورمان بیش از هر چیز به پیشبینیپذیری نیاز دارد. حتی در شرایط دشوار نیز اگر قواعد بازی روشن، پایدار و شفاف باشد، فعال اقتصادی میتواند تصمیم بگیرد و برنامهریزی کند.
خروج از وضعیت تعلیق مستلزم شفافیت در سیاستگزاری، ثبات مقررات و بازگرداندن اعتماد به فضای کسبوکار است. در غیر این صورت، هزینههای پنهان این بلاتکلیفی بهتدریج انباشته خواهد شد و آثار آن در کاهش رشد، تضعیف اشتغال و افت سرمایهگذاری نمایان میشود؛ آثاری که جبران آن بسیار دشوار است.
