اما در لایههای زیرین این محصول سیاه و مدور، جنگی تمامعیار در جریان است؛ جنگی بر سر «دانش» و «دقت». در عصر حاضر که خودروسازی جهانی به سمت هوشمندسازی، کاهش آلایندگی و افزایش بهرهوری حرکت میکند، تایرها دیگر صرفا قطعاتی مصرفی نیستند، بلکه به حسگرهایی هوشمند و سازههایی مهندسیشده تبدیل شدهاند که مرز میان ایمنی و حادثه را تعیین میکنند. صنعت تایر ایران، سالها در حصارِ تکرار الگوهای سنتی تولید و محدودیتهای تکنولوژیک باقی مانده بود. در این اتمسفر، گذار از یک «کارخانه بزرگ» به یک «نهاد علمی» چالش بزرگی است که هر مجموعهای جرأت رویارویی با آن را ندارد.
تفاوت میان یک تولیدکننده معمولی و یک بازیگر استراتژیک، در میزان توانمندی آنها برای تبدیل «مواد اولیه» به «ارزشافزوده علمی» نهفته است. در اکوسیستم نوآوری کشور، شرکتها براساس بلوغ فناوری و عمق نفوذ دانش در محصولاتشان طبقهبندی میشوند؛ سطحی از کمال صنعتی که رسیدن به قله آن، به معنای عبور از مرزهای تولیدِ کپیبرداریشده و ورود به باشگاه برگزیدگانی است که زبانِ آینده را میفهمند. وقتی از بلوغ یک غول صنعتی صحبت میکنیم، موضوع تنها بر سر افزایش تیراژ یا سودآوری نیست؛ بحث بر سر این است که یک مجموعه چقدر توانسته است «تحقیق و توسعه» را از یک واحد تزئینی به موتور پیشران خود تبدیل کند.
حال، یکی از بزرگترین نامهای این صنعت در کشور که نبض بازار را در دست دارد، در سکوت خبری و با تکیه بر زیرساختهای آزمایشگاهی خود، مسیری را پیموده است که بازنگری در جایگاه آن را در ساختار علمی کشور اجتنابناپذیر میکند. دستاوردی که اخیرا در ارزیابیهای عالیرتبه کشوری به ثبت رسیده، حکایت از یک جهش بزرگ دارد؛ جهشی که نشان میدهد تایر ایرانی دیگر تنها با وزن و ابعادش سنجیده نمیشود، بلکه با «عمق فناوری» که در تار و پود آن نهفته است، شناخته خواهد شد. این تغییر جایگاه، سرفصل جدیدی را در دفتر صنعت پلیمر ایران گشوده است. گروه صنعتی بارز وابسته به شستا گامی بلند در مسیر تعمیق فناوری و توسعه بازارهای صادراتی برداشته و جایگاه خود را به سطح فناور ارتقا داده است.
به گزارش شستا رسانه، گروه صنعتی بارز وابسته به شستا در پی توسعه مستمر فعالیتهای تحقیق و توسعه، افزایش عمق فناوری و تمرکز بر تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، موفق به ارتقای سطح دانشبنیان خود شد و در تازهترین ارزیابی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، سطح «فناور» را کسب کرد. سطح «فناور» بهعنوان بالاترین سطح بلوغ شرکتهای دانشبنیان از منظر توسعه فناوری و حضور موثر در بازار شناخته میشود و بیانگر توانمندی فناورانه، ظرفیت تولید دانشمحور و نقشآفرینی اثرگذار در زنجیره نوآوری کشور است.
بر اساس آمارهای رسمی، تنها حدود ۱۲ درصد از شرکتهای دانشبنیان کشور موفق به دستیابی به این سطح شدهاند؛ جایگاهی که بیانگر استانداردهای بالای فنی، مدیریتی و بازارمحور در میان بنگاههای نوآور است.
گروه صنعتی بارز با دارا بودن ۱۵ محصول دانشبنیان و اختصاص بیش از نیمی از تولید خود به این محصولات، بهعنوان بزرگترین شرکت دانشبنیان تولیدکننده تایر در ایران شناخته میشود. این دستاورد، نتیجه سرمایهگذاری هدفمند در زیرساختهای تحقیق و توسعه، بهرهگیری از دانش تخصصی و حرکت نظاممند در مسیر بومیسازی فناوریهای پیشرفته در صنعت تایر کشور است.
ارتقای سطح دانشبنیان این مجموعه به «فناور»، نهتنها جایگاه بارز را در زیستبوم فناوری و نوآوری کشور تثبیت میکند، بلکه افقهای تازهای را در مسیر توسعه بازارهای صادراتی مبتنی بر محصولات دانشبنیان پیش روی این شرکت میگشاید. حرکت به سوی خلق ارزش پایدار، افزایش رقابتپذیری در بازارهای منطقهای و بینالمللی و تعمیق نقشآفرینی در اقتصاد دانشبنیان، از جمله رویکردهای راهبردی بارز در ادامه این مسیر عنوان شده است.
ارتقای جایگاه گروه صنعتی بارز به سطح «فناور» در طبقهبندی شرکتهای دانشبنیان، تنها یک تغییر عنوان اداری نیست؛ بلکه نشانهای از یک چرخش پارادایم در لایههای زیرین صنعت تایر ایران است.
در حالی که دهههاست صنعت تایر کشور با چالشهایی نظیر فرسودگی تکنولوژیک، وابستگی به مواد اولیه وارداتی و رقابت نابرابر با محصولات ارزانقیمت شرق آسیا دستوپنجه نرم میکند، دستیابی بزرگترین بازیگر این صنعت به بالاترین سطح بلوغ فناوری، پیام مهمی برای کل زنجیره ارزش خودرو دارد. واقعیت این است که در دنیای امروز، تایر دیگر یک کالای «لاستیکی» ساده محسوب نمیشود؛ بلکه آمیزهای پیچیده از مهندسی پلیمر، نانوتکنولوژی و مکانیک سیالات است. دستیابی بارز به سطح «فناور» که تنها ۱۲ درصد از نخبگان صنعتی کشور موفق به کسب آن شدهاند، نشاندهنده عبور این مجموعه از مرحله «مونتاژ دانش» و ورود به مرحله «خلق دانش» است.
دارا بودن ۱۵ محصول دانشبنیان و اختصاص نیمی از ظرفیت تولید به این محصولات، به معنای آن است که این بنگاه اقتصادی توانسته است میان «تولید انبوه» و «توسعه تکنولوژی» آشتی برقرار کند. در اقتصادی که غالبا شرکتهای بزرگ به دلیل بوروکراسیهای سنگین از نوآوری باز میمانند، این حرکت بارز (تحت مدیریت شستا) نشاندهنده یک بلوغ مدیریتی در هدایت سرمایهگذاریها به سمت تحقیق و توسعه (R&D) است.
ارتقای سطح دانشبنیان بارز، مستقیما بر کیفیت محصولات خودروسازان داخلی اثرگذار خواهد بود. با ظهور خودروهای برقی و هیبریدی در نقشه راه صنعت خودروی ایران، نیاز به تایرهایی با مقاومت غلتشی پایینتر، نویز کمتر و تحمل گشتاور بالاتر بیش از پیش احساس میشود. شرکتهای سطح «فناور» پتانسیل بالاتری برای پاسخگویی به این نیازهای نوین دارند. در واقع، خودروساز ایرانی با تکیه بر یک تامینکننده «فناور»، میتواند استانداردهای ایمنی و رفاهی محصولات خود را در تراز بینالمللی ارتقا دهد.
یکی از نکات کلیدی در خبر اخیر، پیوند میان «ارتقای جایگاه فناوری» و «توسعه بازارهای صادراتی» است. تایر، کالایی است که استانداردهای سختگیرانهای برای ورود به بازارهای جهانی دارد. وقتی مجموعهای به سطح فناور میرسد، یعنی توانایی انطباق با استانداردهای روز اروپا و منطقه را به دست آورده است.
محصولات دانشبنیان به دلیل ارزش افزوده بالا، حاشیه سود بهتری در صادرات ایجاد میکنند و برخلاف محصولات خام یا نیمهخام، در برابر نوسانات بازارهای جهانی مقاومترند. این دستاورد میتواند برند بارز را از یک «تولیدکننده محلی» به یک «برند منطقهای» تبدیل کند که به جای قیمت، بر سر «کیفیت و تکنولوژی» رقابت میکند. با این حال، حفظ جایگاه «فناور» سختتر از کسب آن است. صنعت تایر جهانی به سرعت به سمت استفاده از مواد زیستی (Bio-based) و سیستمهای پایش هوشمند تایر (TPMS) پیش میرود. بارز اکنون در جایگاهی ایستاده است که انتظار جامعه نخبگانی و صنعت خودرو از آن تغییر کرده است. اکنون زمان آن است که این ظرفیت دانشبنیان، خود را در کاهش قیمت تمامشده، ارتقای طول عمر تایر و کاهش مصرف سوخت خودروهای داخلی نشان دهد. حمایت نهادهای حاکمیتی از این دستاورد و تسهیل واردات ماشینآلات پیشرفته برای این دسته از شرکتها، میتواند تضمینکننده این مسیر باشد. ارتقای جایگاه بارز به سطح فناور، پیروزیِ «تفکر استراتژیک» بر «روزمرگی صنعتی» است.
این اتفاق ثابت کرد که حتی در شرایط دشوار اقتصادی، سرمایهگذاری بر روی مغزافزارها و زیرساختهای آزمایشگاهی، پرسودترین فعالیت یک هلدینگ بزرگ مانند شستا است. حالا چشم صنعت خودرو به جادههایی دوخته شده که قرار است با تایرهای دانشبنیان ایرانی، ایمنتر و اقتصادیتر از گذشته پیموده شوند.
