براساس آمار تولید منتشرشده از سوی وزارت صمت، خودروسازان در ۶ ماه نخست امسال درمجموع ۲۹۶ هزار و ۴۰۹ دستگاه خودرو سواری تولید کردهاند؛ این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۴، ۴۶۱ هزار و ۹۹۱ دستگاه بوده است. به این ترتیب، تولید سواری در نیمه نخست امسال ۱۶۵ هزار و ۵۸۲ دستگاه کمتر از سال گذشته بوده که بهمعنای افت ۳۵.۸ درصدی تولید است.
کاهش نزدیک به یکسوم تولید در فاصله یک سال، صرفاً یک افت آماری نیست و میتواند نشانهای از تشدید محدودیتها در سمت عرضه بازار خودرو باشد. زمانی که تولید با چنین شدتی کاهش پیدا میکند، توان خودروسازان برای پاسخگویی به تقاضای موجود نیز محدودتر شده و فاصله میان عرضه و تقاضا میتواند افزایش پیدا کند.
مهمترین پیامد کاهش تولید، کاهش حجم خودروهای قابل عرضه به بازار است. در شرایطی که تقاضا برای خودرو همچنان وجود دارد، افت تولید میتواند به شکلگیری یا تشدید کمبود برخی محصولات منجر شود. در چنین شرایطی، خودروهایی که با تیراژ پایینتری تولید میشوند، ممکن است با فاصله بیشتری میان قیمت کارخانه و بازار مواجه شوند.
کاهش عرضه همچنین میتواند قدرت انتخاب مصرفکننده را محدود کند و زمان انتظار برای دریافت خودرو را افزایش دهد. درصورتیکه روند افت تولید ادامهدار باشد، فشار تقاضا بر محصولات موجود در بازار بیشتر شده و احتمال افزایش قیمتهای معاملاتی نیز بالا میرود؛ هرچند میزان اثرگذاری آن بر قیمت به عواملی مانند نرخ ارز، قدرت خرید، سیاستهای فروش و میزان تقاضای واقعی بستگی دارد.
این درحالی است که افت تولید خودرو تنها خودروسازان را تحتتأثیر قرار نمیدهد. صنعت قطعهسازی نیز بهشدت به تیراژ تولید خودرو وابسته است و کاهش سفارش خودروسازان میتواند فشار قابلتوجهی بر نقدینگی و ظرفیت تولید قطعهسازان وارد کند.
با کاهش تیراژ، بخشی از ظرفیت خطوط تولید قطعهسازان ممکن است بلااستفاده بماند و کاهش سفارشها نیز میتواند گردش مالی این بخش را تحتفشار قرار دهد. تداوم این وضعیت در بلندمدت، ریسک کاهش سرمایهگذاری، مشکلات نیروی انسانی و تضعیف توان تولید برخی قطعهسازان را افزایش میدهد.
کاهش تیراژ از سوی دیگر میتواند هزینه تولید هر دستگاه خودرو را افزایش دهد. بسیاری از هزینههای تولید، از هزینه نیروی انسانی و نگهداری خطوط گرفته تا هزینههای سربار، حتی با کاهش تولید بهطور کامل حذف نمیشوند. بنابراین، وقتی تعداد خودروهای تولیدشده کاهش پیدا میکند، سهم هزینههای ثابت در قیمت تمامشده هر خودرو افزایش مییابد.
این مساله در شرایطی که خودروسازان همزمان با افزایش هزینه مواد اولیه، قطعات، انرژی و سایر نهادههای تولید مواجه هستند، میتواند فشار بیشتری بر ساختار مالی آنها وارد کند.
افت تولید همچنین میتواند وضعیت مالی خودروسازان را پیچیدهتر کند. کاهش تیراژ در کنار افزایش هزینههای تولید، میتواند بهمعنای کاهش درآمد عملیاتی و افزایش هزینه تمامشده هر دستگاه باشد. اگر قیمتگذاری محصولات متناسب با رشد هزینهها اصلاح نشود، فشار مالی بر خودروسازان افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر، کاهش توان مالی میتواند منابع قابلاختصاص به سرمایهگذاری، نوسازی خطوط تولید، توسعه محصولات جدید و ارتقای کیفیت را محدود کند؛ موضوعی که در بلندمدت میتواند چرخهای منفی برای صنعت خودرو ایجاد کند.
