دولت ترکیه با آزادسازی نسبی قیمتها و جذب سرمایه خارجی توانسته صنایع قطعه و خودرو خود را جهانی کند؛ درحالیکه قیمتگذاری دستوری در ایران صنعت خودرو را به سمت تعزیراتی شدن و زیاندهی سوق داده است.
شرکتهای خودروسازی ترکیه مانند تسما، اوتوکار و بیامسی از بزرگترین تولیدکنندگان ون، اتوبوس و کامیون در جهان هستند. توگ نیز اولین شرکت خودروسازی تمامالکتریکی ترکیه است. همچنین تولیدکنندگانی مانند تویوتا، هیوندای، رنو و فیات دارای سایت تولیدی در این کشور هستند.
شیوه تنظیمگری تولید و عرضه خودرو در ترکیه سبب شده است تمامی تولیدکنندگان با عرضه محصولات باکیفیت بتوانند در سطح جهان نیز شناخته شده و مشتریان زیادی داشته باشند. تجربه ترکیه نشان میدهد که این کشور چگونه با ترکیبی از آزادسازی قیمت و ابزارهای مالیاتی هوشمند، بازار خودرو را ساماندهی کرده است.
آزادسازی قیمت و سازوکار بازار: در ترکیه، قیمت خودروهای نو براساس عرضه و تقاضا و در فضایی رقابتی تعیین میشود. خودروسازان و نمایندگیها میتوانند تخفیفهای ۱۰ تا ۱۵ درصدی برای خودروهای جدید ارائه دهند که نشاندهنده عملکرد طبیعی بازار است.
مالیات ویژه مصرف بهعنوان ابزار سیاستی: دولت ترکیه بهجای تعیین دستوری قیمت، از مالیات ویژه مصرف (ÖTV) بر اساس حجم موتور و قیمت پایه استفاده میکند. این مالیات برای خودروهای اقتصادی داخلی ۴۵ درصد و برای خودروهای لوکس و پرحجم تا ۲۲۰ درصد میرسد. این ساختار مالیاتی تقاضا را بهسمت خودروهای داخلی و کممصرف هدایت میکند و همزمان درآمد مالیاتی قابلتوجهی برای دولت ایجاد میکند.
نظارت پسینی و مقابله با سوداگری: دولت ترکیه بهجای قیمتگذاری پیشینی، بر بازار نظارت پسینی دارد. وزارت تجارت این کشور با گرانفروشی برخورد میکند و حتی برای فروش خودرویی بالاتر از قیمت رسمی، جریمه اعمال کرده است. همچنین برای جلوگیری از سوداگری، فروش خودروهای دستدوم بالاتر از قیمت خودروهای نو ممنوع شده است.
