خبرنگار روزنامه دنیای خودرو در این باره نوشت :
بازار خودرو این روزها بیش از آنکه با مساله افزایش یا کاهش قیمت مواجه باشد، گرفتار نوعی بلاتکلیفی عمیق شده است؛ وضعیتی که در آن نه خریدار توان ورود به بازار را دارد و نه فروشنده حاضر است با اطمینان از دارایی خود چشمپوشی کند. نتیجه این تقابل، بازاری کمتحرک با قیمتهایی است که با وجود عقبنشینی محدود، همچنان در سطوح بالایی قرار دارند. بهبیان دیگر، بازار خودرو از رونق معاملاتی فاصله گرفته، اما هنوز نشانهای از اصلاح معنادار قیمتها در آن دیده نمیشود.
بررسی تحولات هفتههای اخیر نشان میدهد بازار خودرو از اوایل ماه گذشته تا روزهای ابتدایی آبان در مسیر افزایشی حرکت میکرد؛ اما در ماه جاری ورق برگشت و معاملات بهشدت کاهش یافت.
این تغییر رفتار را نمیتوان صرفا یک نوسان مقطعی دانست. آنچه امروز در بازار مشاهده میشود، حاصل همزمانی چند عامل ساختاری است که قدرت خرید، عرضه و انتظارات قیمتی را تحتتاثیر قرار دادهاند.
نخستین مساله، کوچک شدن توان اقتصادی خریداران است. خودرو در سالهای اخیر برای بخش بزرگی از جامعه از یک کالای مصرفی قابل دسترس به کالایی گرانقیمت تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، حتی افرادی که به خودرو نیاز دارند، ممکن است خرید را به تعویق بیندازند؛ زیرا فاصله میان درآمد خانوار و قیمت خودرو به اندازهای افزایش یافته که ورود به بازار برای بسیاری از متقاضیان دشوار شده است.
بنابراین، کاهش قیمتهای اعلامی نیز تا زمانی که با بهبود قدرت خرید همراه نشود، لزوما به افزایش معاملات منجر نخواهد شد.
در سوی دیگر بازار، فروشندگان با مساله متفاوتی مواجه هستند. افزایش نرخ ارز و رشد هزینه جایگزینی خودرو باعث شده است عرضهکنندگان در برابر کاهش قیمت مقاومت کنند.
فروشندهای که خودرو خود را امروز میفروشد، باید برای خرید مجدد آن یا محصولی مشابه، هزینه بیشتری بپردازد. بههمین دلیل، حتی در شرایط کاهش تقاضا نیز تمایل چندانی به پایین آوردن قیمتها وجود ندارد. این همان نقطهای است که رکود معاملاتی را از کاهش واقعی قیمتها جدا میکند.
اما نباید نقش عرضه را در این معادله نادیده گرفت. کاهش تولید خودرو در داخل و تداوم مشکلات تامین قطعات، بر ظرفیت عرضه اثر میگذارد. بازاری که از یک سو با افت قدرت خرید مواجه است و از سوی دیگر، با محدودیتهای تولید و تامین روبهرو میشود، بهسادگی به تعادل نمیرسد. در چنین فضایی، هرگونه نوسان ارزی میتواند انتظارات فروشندگان را تغییر دهد و مانع از شکلگیری روند باثبات قیمتی شود.
مساله اصلی این است که سیاستگزاری در بازار خودرو نباید صرفا بر کنترل قیمتهای اعلامی متمرکز بماند. قیمت پایین در بازاری که معاملهای در آن انجام نمیشود، نشانه موفقیت سیاستگزار نیست؛ همانطور که افزایش قیمت در بازاری کممعامله نیز لزوما بیانگر رونق تقاضا نیست. معیار واقعی ارزیابی، بازگشت معاملات موثر، بهبود دسترسی مصرفکننده و ایجاد تعادل پایدار میان عرضه و تقاضاست.
برای خروج از این وضعیت، باید همزمان به چند مساله توجه کرد: ثبات در سیاستهای ارزی و تجاری، رفع موانع تامین قطعات، حمایت هدفمند از تولید و ایجاد شرایط رقابتی در عرضه خودرو. در کنار این موارد، شفافیت در اعلام برنامه تولید و تحویل خودروسازان نیز میتواند بخشی از انتظارات غیرواقعی بازار را تعدیل کند.
بازار خودرو بیش از هر چیز به پیشبینیپذیری نیاز دارد. تا زمانی که خریدار از آینده قیمتها نگران باشد و فروشنده نسبت به هزینه جایگزینی اطمینان نداشته باشد، رکود ادامه خواهد یافت. خروج از این بنبست با دستور برای کاهش قیمت یا انتظار برای افت نرخ ارز ممکن نیست؛ بلکه نیازمند اصلاح عواملی است که طی سالها میان قدرت خرید مردم، هزینه تولید و ظرفیت عرضه فاصله انداختهاند. بازار خودرو زمانی بهثبات میرسد که خرید و فروش دوباره بر پایه نیاز واقعی و توان اقتصادی مصرفکننده شکل بگیرد، نه بر اساس ترس از گرانی بیشتر یا نگرانی از زیان در معامله.
