بررسیها نشان میدهد کاهش نوسانهای هیجانی در بازار، بیش از آنکه محرکی برای افزایش تقاضا باشد، باعث شده مشتریان خرید خود را به تعویق بیندازند تا نسبت به روند آینده اطمینان بیشتری پیدا کنند.
فعالان بازار معتقدند یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر قیمت خودرو، نرخ ارز است. بر این اساس هرگونه نوسان در بازار ارز، بهسرعت به بازار خودرو منتقل میشود و انتظارات تورمی را تقویت میکند.
در دورههایی که نرخ ارز با جهش همراه بوده، قیمت خودرو نیز افزایش یافته و حتی بیش از رشد واقعی هزینههای تولید، تحتتاثیر فضای روانی بازار بالا رفته است. در مقابل، هر زمان که نرخ ارز بهثبات نسبی رسیده، بازار خودرو نیز از التهاب فاصله گرفته است. با این حال، آنچه همچنان بهعنوان موتور اصلی گرانی در بازار خودرو شناخته میشود، شکاف میان قیمت کارخانه و بازار است؛ شکافی که ریشه در سیاست قیمتگذاری دستوری دارد.
زمانی که قیمت خودرو بهصورت دستوری و پایینتر از سطح تعادلی بازار تعیین میشود، زمینه برای شکلگیری تقاضای سرمایهای و واسطهگری فراهم میشود. این سازوکار عملا باعث میشود خودرو از کالای مصرفی به کالای سرمایهای تبدیل شده و نوسانهای ارزی یا انتظارات تورمی، اثر مضاعفی بر آن بگذارد.
در چنین شرایطی، ثبات فعلی قیمتها را میتوان نتیجه کاهش نوسانهای ارزی و فروکش کردن هیجانات مقطعی دانست، اما این ثبات لزوما به معنای تعادل پایدار نیست. تا زمانی که سازوکار قیمتگذاری اصلاح نشود و فاصله میان قیمت رسمی و بازار آزاد از بین نرود، بازار خودرو همچنان در معرض شوکهای بیرونی قرار خواهد داشت.
درمجموع، بازار خودرو در وضعیت انتظار بهسر میبرد؛ خریداران دست نگه داشتهاند و فروشندگان نیز با احتیاط عمل میکنند. آینده این بازار بیش از هر چیز به تحولات نرخ ارز و تصمیمگیریهای سیاستگزار در حوزه قیمتگذاری بستگی دارد؛ عواملی که میتوانند مسیر بازار را از رکود فعلی بهسمت رونق یا نوسان دوباره هدایت کنند.
