از تالارهای مجلل نمایشگاههای مونیخ و پاریس گرفته تا میزهای تصمیمگیری در بروکسل و واشنگتن، همه یکصدا از پایان یک دوران سخن میگفتند: «عصر بنزین تمام شده و آینده، متعلق به باتریهای لیتیومی است.»
فشارها بهقدری خردکننده بود که برندهای اصیل و کهنهکار، یکی پس از دیگری تاریخهای انقضای نمادینی را برای خطوط تولید سنتی خود اعلام میکردند تا از غافله «انقلاب سبز» عقب نمانند.
بورسهای جهانی، شرکتهای نوپای برقیساز را که هنوز حتی یک خودرو تولید انبوه نداشتند، ارزشمندتر از غولهای صدساله میدانستند و هرگونه تردید در مسیر برقیسازی مطلق، به منزله «خودکشی استراتژیک» تعبیر میشد.
اما در پسِ این هیاهوی دیجیتال و تبلیغاتی، یک پرسشِ بیصدا در میان لایههای مدیریتیِ ارشدِ صنعتخودرو وجود داشت: «آیا جهان واقعا برای این جهش بزرگ آماده است؟» درحالی که سیاستگزاران با چشمان بسته به سمت افق ۲۰۳۰ میدویدند، واقعیتهای سختِ زمینشناختی، کمبود زیرساختهای شارژ در قلب اروپا و آمریکا و از همه مهمتر، «تردید مصرفکننده نهایی» شروع به خودنمایی کرد.
ناگهان تب تند برقیسازی با سرمایِ واقعیتهای بازار روبهرو شد. در این میان، یکی از بزرگترین بازیگران تاریخ صنعتخودرو که بهدلیل نگاهی متفاوت، ماهها و سالها تحت شدیدترین حملات رسانهای بود، سکوت خود را شکست.
این غول ژاپنی که همواره به «صبر استراتژیک» مشهور بوده، اکنون در نقطهای ایستاده است که بسیاری آن را «بازگشتِ عقلانیت به مهندسی» مینامند.
پیامی که اخیرا از سرزمین آفتاب تابان مخابره شده، تنها یک خبر فروش ساده نیست؛ بلکه بیانیهای است علیه جریان غالب که نشان میدهد قدرت، لزوما در «سریعترین حرکت» نیست، بلکه در «درستترین انتخاب» است.
وقتی «تویوتا» حقبهجانب میشود
درحال حاضر نیمی از خودروهای تولیدی تویوتا را مدلهای هیبریدی تشکیل میدهند؛ بااین حال تویوتا به این میزان از تولید راضی نیست. خودروساز بزرگ ژاپنی میخواهد تا سال ۲۰۲۸، تیراژ تولید خودروهای هیبریدی خود را تا ۳۰ درصد افزایش دهد.
همچنین تویوتا میخواهد بر بازار ایالاتمتحده بیش از پیش تمرکز کند. با کاهش مشوقهای دولتی در سراسر جهان برای خودروهای تمامبرقی، تویوتا اعتقاد دارد که مشتریان بیش از پیش به سمت خودروهای هیبرید متمایل خواهند شد. خبر چرخش استراتژیک تویوتا را نشریه نیکی آسیا (Nikkei Asia) منتشر کرده است.
به گزارش این نشریه، تویوتا به قطعهسازان و تامینکنندگان خود اعلام کرده است که قصد دارد تا سال ۲۰۲۸، مجموع تولید جهانی خود را ۱۰ درصد افزایش دهد. در دل این برنامه، افزایش ۳۰ درصدی تولید خودروهای هیبریدی در دستور کار قرار دارد.
جهش تولید گروه تویوتا (شامل تویوتا، لکسوس و دایهاتسو) باعث میشود تیراژ جهانی این شرکت از ۹.۸ میلیوندستگاه در سال جاری به ۱۱.۳ میلیوندستگاه افزایش یابد. نیمی از ۹.۸ میلیون دستگاه خودرویی که تویوتا سال گذشته به فروش رساند، مدلهای هیبریدی یا پلاگین-هیبریدی بودند.
بخش قابلتوجهی از تولیدات این شرکت را درحال حاضر محصولات خانواده کمری و پریوس تشکیل میدهند. برنامه جدید تویوتا این است که سهم خودروهای هیبریدی و پلاگین-هیبریدی را به ۶۰ درصد برساند. تویوتا درحال حاضر سالانه ۵ میلیون دستگاه خودرو هیبریدی تولید میکند که میخواهد تعداد آن را به ۶.۷ میلیون دستگاه برساند.
در کنار تمرکز بر تولید خودروهای هیبریدی بیشتر، آمریکا مقصد سرمایهگذاریهای سنگین این کشور خواهد بود. در سال گذشته ۴۷ درصد از کل فروش تویوتا در آمریکا که معادل یک میلیون و ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو بود، بهخودروهای هیبریدی تعلق داشت. فروش خودروهای هیبریدی تویوتا در آمریکا رشد ۱۷.۶ درصدی را نسبت بهسال پیش از آن تجربه کرده است.
تویوتا اخیرا اعلام کرد که طی پنج سال آینده، ۱۰ میلیارد دلار در عملیاتهای خود در آمریکا سرمایهگذاری میکند. از این مبلغ، ۹۰۰ میلیوندلار بهطور خاص برای تولید موتورهای هیبریدی و قطعات مربوطه در پنج کارخانه تویوتا واقع در ایالاتمتحده اختصاص یافته است. همچنین از سال ۲۰۲۸، تولید نسخه هیبریدی تویوتا کرولا به کارخانه این شرکت واقع در میسیسیپی منتقل خواهد شد.
تویوتا با عرضه پریوس بهعنوان اولین خودرو هیبریدی تولید انبوه، پیشگام این صنعت بود. این شرکت ژاپنی اکنون ۵۸ درصد از بازار جهانی خودروهای هیبریدی را در اختیار دارد. پیشبینی میشود فروش خودروهای پلاگین هیبرید و هیبریدی در سطح جهان تا سال ۲۰۳۰ به ۲۹ میلیوندستگاه در سال برسد.
زمانی که سایر خودروسازان با شتابزدگی بسیار بهدنبال تولید خودروهای تمامبرقی بودند، تویوتا رویکردی میانهرو و محافظهکارانه را در پیش گرفت. مدیران تویوتا در سال ۲۰۲۱ هشدار دادند که تغییر ناگهانی صنعتخودرو به سمت اتومبیلهای برقی، میتواند به اقتصاد ژاپن ضربه بزند.
«گیل پرت»، مدیر موسسه تحقیقاتی تویوتا، استدلال میکند که باتریها محدود هستند و بهتر است آن را در خودروهای هیبریدی استفاده کنیم. بهگفته او میتوان به جای استفاده از یک پک باتری برای یک خودرو برقی، همین پک را صرف تولید هشت خودرو پلاگین-هیبرید مانند تویوتا راو ۴ پرایم کرد.
در سال ۲۰۲۱، افراد بسیاری تویوتا را بهدلیل رویکرد محتاطانه در بازار خودروهای برقی مورد انتقاد قرار دادند. آنها استدلال میکردند که تویوتا بهدنبال بهانهتراشی برای عدماستفاده از فناوریهای روز است. بااین حال، شرایط امروز تغییر کرده است. تغییرات سیاسی و اقتصادی ورق را برگرداندهاند.
حذف مشوقهای مالیاتی در آمریکا، عقبنشینی قوانین سختگیرانه خودروهای پاک در کانادا و اتحادیهاروپا و کاهش فروش برقیها در چین، نشان میدهند که شرطبندی تویوتا روی خودروهای هیبریدی نتیجهبخش بوده است.
رنسانس هیبریدی
درحالی که طی سه سال گذشته، بوقهای تبلیغاتی سیلیکونولی و سیاستگزاران اتحادیهاروپا، مرگ زودهنگام موتورهای احتراقی را نوید میدادند، تویوتا با احتیاطی محافظهکارانه در حاشیه ایستاده بود. اکنون با فروکش کردن تب تند خودروهای تمامبرقی (EV) و مواجهه بازار جهانی با واقعیتهای تلخی چون کمبود زیرساخت شارژ و افت ارزش بازفروش برقیها، غول ژاپنی با استراتژی «چندمسیره» (Multi-Path Way) خود، به صدر اخبار بازگشته است. این بازگشت، صرفا یک موفقیت تجاری نیست؛ بلکه یک «درس استراتژیک» در مدیریت بحران است.
پیروزی دیدگاه «آکیو تویودا» بر جریان غالب
آکیو تویودا، رئیس هیاتمدیره تویوتا، سالها بهدلیل بدبینی نسبت به برقیسازی مطلق، مورد انتقاد شدید فعالان محیطزیست و تحلیلگران بورس قرار داشت. او بارها تاکید کرد که «دشمن ما کربن است، نه موتورهای احتراقی.» اکنون که غولهایی مثل فورد، جنرالموتورز و حتی مرسدسبنز از اهداف بلندپروازانه برقی خود عقبنشینی کردهاند، مشخص شد که تویوتا زودتر از همه، «شکاف میان تکنولوژی و آمادگی مصرفکننده» را درک کرده بود.
استراتژی تویوتا بر این پایه استوار است که خودروهای هیبریدی (HEV) و پلاگین-هیبرید (PHEV) درحال حاضر کاربردیترین، در دسترسترین و ارزانترین ابزار برای کاهش انتشار کربن در مقیاس جهانی هستند.
