بزرگترین نمایشگاه تخصصی صنعت قطعات شمال کشور در ساری، با حضور گسترده شرکت ساپکو و قطعهسازان مطرح ملی و استانی، از روز سوم آذرماه آغاز بهکار کرده است. این رویداد چهار روزه که امروز بهکار خود پایان میدهد، بهعنوان یک ویترین استراتژیک برای نمایش آخرین دستاوردهای فنی، محصولات نوین و ظرفیتهای تولیدی در زنجیرهتامین خودرو شناخته میشود. حضور پررنگ تامینکنندگان بزرگ کشور و تولیدکنندگان محلی، فرصتی کمنظیر برای تبادل تجربیات، توسعه شبکههای ارتباطی و تعریف همکاریهای جدید در راستای تعمیق داخلیسازی قطعات و بهبود کیفیت در صنعت کشور فراهم آورده است. این نمایشگاه، نمادی از پویایی و اهتمام فعالان این بخش برای ارتقای استانداردهای تولید ملی در منطقه شمالی است.
افتتاحیه چه خبر بود؟
این رویداد در روز نخست با حضور مهدی اشتری، مدیرعامل شرکت ساپکو، محمدابراهیم تولایی، معاون استاندار مازندران، محمدرضا نجفیمنش، رئیس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور، محمدعلی ذکریایی، رئیس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان مازندران، هادی طالبی، نایبرئیس اتاق اصناف ایران و جمعی دیگر از مدیران و فعالان صنعت قطعه آغاز بهکار کرد.
در ابتدای این مراسم، هاشم حکمه، مدیر موسسه نکتهنگاران پارسی – برگزارکننده این رویداد در همکاری با انجمن صنایعهمگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان مازندران – ضمن تشریح ابعاد برگزاری نمایشگاه اظهار کرد: «نمایشگاه تخصصی خودرو، قطعات، لوازمیدکی و صنایع وابسته مازندران در یکی از بزرگترین سایتهای نمایشگاهی کشور و در فضایی بهوسعت ۴ هزار و ۵۰۰ مترمربع (فضای مفید) برپا شده است. در این دوره از نمایشگاه، حدود ۴۰ شرکت فعال از استان مازندران و سایر نقاط کشور در حوزههای مختلف صنعتخودرو، قطعهسازی و صنایع وابسته حضور یافتهاند تا تازهترین دستاوردها، توانمندیها و محصولات خود را در معرض دید متخصصان و فعالان این صنعت قرار دهند.»
محمدابراهیم تولایی، معاون استاندار مازندران نیز بهمرور بخشی از تاریخ ورود خودرو به ایران پرداخت و گفت: «در زمان تصمیمگیری برای واردات نخستین خودرو بهکشور، شرکت رنو پیشنهاد واگذاری رایگان خودرو اول را مطرح کرد؛ اما مقامات وقت این پیشنهاد را نپذیرفتند و درنهایت نخستین خودرو با پرداخت ۱۶ هزار فرانک وارد ایران شد.»
وی با اشاره به روند شکلگیری صنعتخودرو در ایران افزود: «نخستین فعالیت رسمی در حوزه خودروسازی کشور بهسال ۱۳۳۲ بازمیگردد. ایرانناسیونال در سال ۱۳۳۵ وارد این صنعت شد و در سال ۱۳۴۵ نیز نخستین خودرو تولید داخل ساخته شد.» معاون استاندار مازندران با تاکید بر جایگاه این استان در صنعت قطعات کشور تصریح کرد: «مازندران امروز سهمی حدود ۲۰ درصدی از صنعت قطعات کشور را بهخود اختصاص داده و به یکی از قطبهای اصلی این صنعت تبدیل شده است.»
شنیده شدن صدای قطعهسازان از سوی مقامات ساپکو
در حاشیه برگزاری این رویداد، قطعهسازان مطرح کشور بههمراه تولیدکنندگان بومی و استانی، فرصت پیدا کردند تا در فضایی صمیمی و تخصصی، خواستهها، دغدغهها و پیشنهادهای خود را بهصورت مستقیم با مهدی اشتری، مدیرعامل شرکت ساپکو مطرح کرده و درباره راهکارهای توسعه همکاری، رفع چالشهای تولید و تقویت زنجیرهتامین صنعتخودرو به گفتوگو بپردازند.
محمدرضا نجفیمنش، رئیس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور خطاب به مهدی اشتری، مدیرعامل شرکت ساپکو با اشاره به فراز و نشیبهای بسیاری که قطعهسازان پشت سر گذاشتهاند، بیان داشت: «ما دورههایی را در مواجهه با جهشهای ارزی پشت سر گذاشتیم که همه تصور میکردند صنعت از بین میرود، اما با تلاش و پیدا کردن راهکارها از آن عبور کردیم. همانطور که نوسانات بهای ارز در گذشته مدیریت شد، این شرایط نیز قابل عبور است.»
وی اضافه کرد: «با این حال امروز قطعهسازان نیازمند دلگرمی و حمایت هستند. همه قطعهسازان چشم امیدشان به مدیران ساپکو است تا با همراهی و کمک، بتوانند مسیر تولید را با انگیزه ادامه دهند.»
محمدعلی ذکریایی، رئیس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان مازندران با اشاره به نقش ایرانخودرو در پایداری زنجیرهتامین اظهار داشت: «امروز زنده بودن بسیاری از شرکتهای قطعهسازی بهمدیریت و درایت این خودروساز خصوصی و مسئولان جدید آن وابسته است و این شرکت بهعنوان پشتوانه اصلی قطعهسازی کشور عمل میکند.»
وی با بیان اینکه افزایش نرخ ارز نباید موجب نگرانی باشد، افزود: «افزایش نرخ ارز زمانی نگرانکننده است که قیمتها دستوری باشد. اگر یک سیستم مکانیزه وجود داشته باشد که افزایش هزینهها در قیمت تمامشده قطعه و خودرو لحاظ شود و اجازه حرکت به مکانیزم بازار آزاد داده شود، هیچ واهمهای وجود نخواهد داشت.»
ذکریایی در پایان با تاکید بر ضرورت انسجام تصمیمگیری ادامه داد: «یکی از مشکلات اصلی کشور نبود انسجام حاکمیتی است. با سیاستگزاری منسجم و هماهنگ میتوان مسیر درست صنعت را پیدا کرد و از فشارهای فعلی عبور کرد.»
قطعهسازان خواستار رفع مشکلات ارزی شدند
ابراهیم دوستزاده، عضو هیاتمدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور با اشاره به چالشهای اخیر زنجیرهتامین گفت: «انتقال خریدهای خارجی از تالار اول به تالار دوم، هم باعث افزایش نرخ ارز و بلعیدن نقدینگی زنجیرهتامین شده و هم روند تخصیص ارز را کند کرده؛ بهطوری که عملا تغییری در مشکلات ایجاد نشده است.»
وی افزود: «تاخیر در تمدید مصوبات تخصیص درصدی ارز و نوسانات ارزی، تامین مواداولیه را بهویژه در شرایط کمبود نقدینگی با مشکل جدی مواجه کرده و حتی اعتبار زنجیرهتامین نزد تامینکنندگان خارجی کاهش یافته است.»
دوستزاده با اشاره به مطالبات قطعهسازان تصریح کرد: «مطالبات زنجیرهتامین از شرکتهای زیرمجموعه ایرانخودرو نیازمند کمک و نگاه مثبت ساپکو است؛ زیرا اختلال در هر بخش این زنجیره درنهایت کل مجموعه را تحتتاثیر قرار میدهد.»
وی همچنین بر لزوم تسریع در تصمیمگیریها تاکید کرد و گفت: «درشرایطی که تغییرات ارزی و هزینهها با سرعت بسیار بالا رخ میدهد، قراردادها و فرآیندها نیز باید هوشمند و سریع بهروزرسانی شوند؛ زنجیرهتامین امروز به نقطه حداکثر تحمل رسیده و نیازمند حمایت اضافی است.»
این عضو هیاتمدیره انجمن ضمن قدردانی از ساپکو و ایرانخودرو افزود: «هدف ما نقد نیست، بلکه کمک حداکثری در شرایطی است که کوچکترین فشار اضافه میتواند کل زنجیره تامین را با خطر جدی مواجه کند.»
دوستزاده با اشاره به نگرانی قطعهسازان درمورد افزایش دوره گارانتی محصولات بیان کرد: «یکی از بحثهای مهم، افزایش مدت گارانتی است. ما قبول داریم که ایرانخودرو حق دارد با رصد بازار و برای پاسخگویی به انتظارات مصرفکننده نهایی، مدتزمان گارانتی را انتخاب و افزایش دهد. اما مشکل اینجاست که گاه این افزایش مدت گارانتی بدون تغییر در تست، استاندارد یا حتی قیمت قطعه اتفاق میافتد و این برای زنجیرهتامین پذیرفتنی نیست.»
سرمایهگذاری در نوسازی خطوط خواسته دیگر بود
امیرحسین جلالی، عضو هیاترئیسه انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو با اشاره به موضوع «قرارداد هوشمند» و تجربه موفق همکاری با رنوپارس، خواستار مشارکت فعالتر ساپکو در توسعه محصول شد و گفت: «آینده همه ما ارتباط مستقیم با توسعه محصول دارد. اگر قرار است قطعهساز همگام با دنیا حرکت کند، نیازمند مشارکت خودروساز و استفاده از امکانات تولید بهروز است.»
وی با یادآوری مدل همکاری رنوپارس افزود: «رنوپارس قالبها و ماشینآلات خاصی را در اختیار قطعهسازان میگذاشت؛ اما مالکیت آن نزد خودشان میماند و همین موضوع کمک میکرد قطعه با کیفیت بالاتر و در زمان مناسب تولید شود. نتیجه آن نیز خودروهایی مثل تندر ۹۰ است که هنوز بهکیفیت بالا معروف هستند.»
جلالی در ادامه به موضوع سپرده گارانتی اشاره کرد و گفت: «پس از سالها، سپرده گارانتی در سیستم نهادینه شده است؛ اما بسیاری از قطعهسازانِ باکیفیت که در تاپ ۱۰ هستند، برای جهش بعدی نیازمند سرمایهگذاری مجدد در تکنولوژی هستند؛ درحالی که امکانات تولید ما نسل دو است و دنیا به نسل چهار و پنج رسیده است.»
وی با بیان اینکه کنترلهای دستی و انسانی زمینه بروز خطا را افزایش میدهد، پیشنهاد داد: «مبالغی که تحتعنوان سپرده گارانتی در حساب قطعهسازان بلوکه شده، با سازوکاری مشخص و با همکاری انجمن و تیم کیفیت ساپکو در اختیار قطعهسازانی قرار گیرد که با ادله کافی قصد دارند خطوط تولید خود را بهتجهیزات تست و اندازهگیری اتوماتیک روز مجهز کنند.»
این عضو هیاترئیسه انجمن تاکید کرد: «در شرایط تورمی، هزینههای سرمایهگذاری همیشه جلوتر از نقدینگی قطعهساز حرکت میکند و تا زمان اصلاح قیمتها، شکاف نقدینگی ایجاد میشود؛ استفاده هدفمند از سپرده گارانتی میتواند این شکاف را پر کرده و کیفیت زنجیرهتامین را ارتقا دهد.»
ساپکو قول مساعدت برای رفع مشکلات و موانع داد
مهدی اشتری، مدیرعامل شرکت ساپکو در پاسخ به دغدغههای مطرحشده از سوی قطعهسازان، بر لزوم اصلاح سازوکارهای قیمتگذاری، تامین ارز و کاهش فشار نقدینگی بر زنجیرهتامین تاکید کرد و گفت: «از ابتدای سال آینده، ساپکو بهسمت اعمال تعدیلات قیمت بهصورت ماهانه حرکت خواهد کرد تا تغییرات هزینهها بهطور منظم در سیستم ثبت و مستقیما روی فاکتورهای قطعهسازان لحاظ شود.»
بهگفته وی، تحقق این موضوع میتواند بخشی از بیثباتی ناشی از نوسانات هزینه تولید را برای سازندگان جبران کند.
وی با اشاره به چالشهای مربوط به تامین مواداولیه افزود: «تشکلهای قطعهسازی باید بهصورت شفاف مشخص کنند که نهادهای حکومتی خرید مواداولیه از بورس را با چه نرخی برای قطعهسازان ممکن میدانند؛ نرخ ارز ترجیحی، تالار اول یا دوم، یا نرخ آزاد.» اشتری تاکید کرد: «تصمیمگیریهای سلیقهای در این حوزه بهفضای کسبوکار آسیب میزند و این موضوع باید در سطح حکمرانی و از مسیر مطالبهگری تشکلها دنبال شود تا چارچوب مشخص و پایداری برای صنایع مختلف ایجاد شود.»
مدیرعامل ساپکو با تشریح اقدامات انجامشده در حوزه تامین ارز گفت: «طی یک ماه اخیر، ساپکو اطلاعات ثبت سفارشهای ارزی سازندگانی را که با مشکل تخصیص مواجه بودند جمعآوری و در سه مرحله بهوزارت صمت و بانکمرکزی ارسال کرده که نتیجه آن اخذ تخصیص ارز برای بیش از ۲۰۰ میلیوندلار بوده است. این مسیر با هدف جلوگیری از توقف تامین مواداولیه و کاهش فشار نقدینگی بر زنجیرهتامین دنبال شده است.»
اشتری همچنین به نقش ساپکو در تثبیت بازار ارز مورد نیاز قطعهسازان اشاره کرد و افزود: «از طریق تفاهمنامههای ارزی–ریالی با بانکهای ملت و تجارت، امکان خرید ارز برای سازندگان فراهم شده تا از شوکهای ناگهانی و نوسانات شدید مصون بمانند. مرحله بعدی جمعآوری اطلاعات برای تخصیص ۱۰۰ میلیوندلار دیگر از هفته آینده آغاز میشود و این روند با جدیت ادامه خواهد داشت.»
وی درباره شرایط گارانتی محصولات نیز توضیح داد: «در اغلب محصولات ایرانخودرو، شرایط گارانتی تغییری نکرده و همچنان همان سه سال یا ۶۰ هزار کیلومتر گذشته است؛ اما در برخی محصولات جدید، پیمایش گارانتی به ۱۰۰ هزار کیلومتر افزایش یافته است. اگر قطعهسازان تشخیص میدهند برخی قطعات از نظر فنی توان پاسخگویی به این شرایط را ندارند، باید بهسرعت موضوع را اعلام کنند تا بررسیهای مهندسی و کیفی انجام شود.»
مدیرعامل ساپکو ادامه داد: «در مواردی که برای پاس کردن الزامات گارانتی نیاز به اصلاح مهندسی وجود داشته باشد، قطعه اصلاحشده از سازنده دریافت و هزینههای آن در بهای تمامشده پذیرفته میشود. در برخی قطعات نیز ضوابط سازمان حمایت ملاک است و اگر امکان ارتقای فنی وجود نداشته باشد، مسئولیت افزایش مدت گارانتی برعهده ایرانخودرو خواهد بود، بدون افزایش پیمایش؛ به شرط آنکه کنترلهای فنی بهصورت مستمر انجام شود.»
اشتری در بخش دیگری از سخنان خود بهاقدامات انجامشده برای کاهش فشار نقدینگی اشاره کرد و گفت: «از محل تسهیلات درخواستی انجمن و منابع پیشبینیشده، مطالبات بالای ۱۵۰ روز قطعهسازان در حال تسویه است و طی روزهای آینده هیچ سازندهای مطالبات معوق بیش از این مدت نخواهد داشت. همچنین تسویه مطالبات بالای ۱۲۰ روز نیز در حال انجام است که به بهبود گردش مالی زنجیرهتامین کمک خواهد کرد.»
وی با اشاره به نقش فعالتر ساپکو در فرآیند تامین اظهار داشت: «ساپکو علاوهبر پیگیریهای همیشگی برای تامین قطعه و رساندن آن به خطتولید، اکنون از مرحله ثبت سفارش نیز کنار سازنده قرار گرفته است تا موانع بازرگانی و ارزی، از جمله مشکلات انحصار یا بهینهسازی ارز سریعتر مرتفع شود. همکاری بهموقع قطعهسازان در ارائه اطلاعات، شرط اصلی موفقیت این پیگیریهاست.»
مدیرعامل ساپکو درباره سپردههای گارانتی قطعهسازان نیز توضیح داد: «درحال حاضر حدود ۱.۸ تا ۲ همت سپرده گارانتی مربوط به سازندگان غیرگروه ایرانخودرو و حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیاردتومان مربوط به سازندگان داخل گروه نزد ساپکو وجود دارد که بهصورت تدریجی درحال آزادسازی است.»
وی با استقبال از پیشنهاد استفاده هدفمند از این منابع گفت: «درصورت ارائه اطمینان کافی، این مبالغ میتواند برای نوسازی خطوط تولید، ماشینآلات و تجهیزات تست و آزمون مورد استفاده قرار گیرد. قرار نیست سپردههای گارانتی بهصورت مستقیم آزاد شود؛ بلکه سازوکارهایی طراحی خواهد شد تا منابع از همان محل، در قالب پروژههای بهبودی تعریفشده در ساپکو، بهقطعهسازان تخصیص داده شود.»
وی شرط اجرای این طرح را ارائه اطلاعات شفاف درباره نوع ماشینآلات، کفایت فنی آنها و فرآیندهای اجرایی دانست و گفت: «درصورت تدوین چارچوب و دستورالعمل مشخص، این پیشنهاد کاملا قابل اجراست.»
وی در پایان با اشاره به ریسکهای موجود در مسیر حفظ تولید گفت: «برای حفظ زنجیرهتامین، عملا تعهدات سنگینی در سیستم بانکی ایجاد شده و آینده در گروه صنعتی ایرانخودرو پیشفروش شده است. این مسیر با ریسک همراه است و تداوم آن نیازمند همکاری و حمایت همهجانبه است تا با وجود سرعت بالای اقدامات انجامشده، در ماههای آینده زنجیرهتامین با چالش جدیدی مواجه نشود.»
نمایش توان قطعهسازان در بزرگترین گردهمایی شمال کشور
نمایشگاه تخصصی صنعت قطعات شمال کشور با حضور حدود ۴۰ شرکت فعال در حوزه صنعتخودرو، قطعهسازی و صنایع وابسته برگزار شد؛ رویدادی که آخرین دستاوردها، توانمندیها و محصولات تولیدکنندگان داخلی را در معرض دید فعالان و کارشناسان این صنعت قرار داد. این نمایشگاه بهعنوان یکی از گردهماییهای تخصصی قطعهسازان، نقش مهمی در معرفی ظرفیتهای صنعتی شمال کشور ایفا کرد.
بر اساس برآوردها، حدود ۲۰ درصد از قطعات خودرو کشور در استان مازندران تامین میشود؛ موضوعی که این استان را به یکی از قطبهای اصلی قطعهسازی کشور تبدیل کرده است. تمرکز واحدهای تولیدی، دسترسی به نیروی انسانی متخصص و حضور زنجیرهای از صنایع وابسته، مازندران را به بازیگری موثر در تامین قطعات خودرو بدل کرده است.
در این گردهمایی، شرکتهایی مانند ساپکو (شرکت طراحی مهندسی و تامین قطعات ایرانخودرو)، پیچ کوبان بشل، گروه پژوهش صنعت مدرن، ایسکرا، سیف صنعت، صنایع موتور بشل، اطلس پمپ سپاهان و جمعی دیگر از قطعهسازان و فعالان صنعتخودرو حضور داشتند و محصولات و توان فنی خود را معرفی کردند.
حضور گروه «پژوهش صنعت مدرن» در فیسلیفت پژو 207
غرفه گروه پژوهش صنعت مدرن مورد توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه تخصصی صنعت قطعات شمال کشور قرار داشت. علیرضا بابایی، مدیر روابطعمومی گروه پژوهش صنعت مدرن در نمایشگاه مذکور در تشریح برنامههای آتی این شرکت قطعهسازی برای توسعه سبد محصولات به «دنیایخودرو» گفت: «گروه پژوهش صنعت مدرن در بخش طراحی و مهندسی، برنامههای مشخصی برای توسعه محصولات در ماههای آینده و سال پیشِ رو در دستور کار دارد. درحال حاضر، واحد طراحی مهندسی این مجموعه دو پروژه جدید را در همکاری با شرکت مدیرانخودرو دنبال میکند که این پروژهها هماکنون در مرحله طراحی موتور قرار دارند.»
وی اضافه کرد: «همچنین در پروژههای مرتبط با ایرانخودرو، فیسلیفت خودرو پژو ۲۰۷ مراحل طراحی را پشت سر گذاشته و اکنون در فازهای نهایی توسعه قرار دارد. پیشبینی میشود این محصول جدید پس از تعطیلات نوروز رونمایی شده و عملا به بازار عرضه شود.»
بابایی ادامه داد: «از دیگر پروژههای در دست اجرای گروه پژوهش صنعت مدرن میتوان به همکاری در توسعه محصول ریرا اشاره کرد که این همکاری هم در حوزه چراغها و هم در بخش سپر خودرو در حال انجام است. این پروژهها درحال حاضر محور اصلی فعالیتهای توسعه محصول این مجموعه را تشکیل میدهند.»
اعلام نیازمندیهای «ساپکو» در کنار نمایش توانمندیها
شرکت ساپکو در این نمایشگاه، علاوهبر نمایش توانمندیهای خود در حوزه تامین قطعات پیشرانههای نسل جدید، فناوریهای ایمنی، سیستمهای انتقال قدرت و تجهیزات رفاهی، نیازمندیهای خود را نیز اعلام کرد. این شرکت اقلام مورد نیاز در حوزه قطعات الکترونیکی، الکتریکی، پلیمری و مکانیکی را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داد.
اعلام رسمی نیازمندیها از سوی بزرگترین تامینکننده قطعات خودرو کشور، توجه بسیاری از فعالان صنعت را بهخود جلب کرد و میتواند مسیر جدیدی برای تعامل مستقیم میان خودروسازان و قطعهسازان داخلی ایجاد کند. تداوم چنین رویکردی، ضمن تقویت زنجیرهتامین داخلی، زمینه را برای کاهش وابستگی به واردات و استفاده از توان تولیدکنندگان داخلی فراهم میکند. این الگو میتواند توسط سایر خودروسازان نیز دنبال شود تا مسیر شناسایی و جذب قطعهسازان توانمند داخلی هموارتر شود.
«سیف صنعت» با نسل جدید کیتهای کلاچ
شرکت سیف صنعت نیز از دیگر غرفههای پربازدید این نمایشگاه بود که با معرفی نسل جدید کیتهای کلاچ حضور فعالی در این رویداد داشت. این شرکت با تکیه بر زیرساختهای قوی طراحی و تولید، بر بهبود مستمر کیفیت محصولات و خدمات خود تمرکز دارد؛ رویکردی که بهتولید محصولاتی با استهلاک کمتر، لرزش پایینتر و عملکرد بهینهتر منجر شده است. بهگفته مدیران ارشد این شرکت، ارتقای کیفیت و پاسخ به نیازهای روز صنعتخودرو، از اولویتهای اصلی سیف صنعت در توسعه محصولات جدید بهشمار میرود.
توجه ویژه به غرفههای «پیچ کوبان بشل» و «ایسکرا»
غرفههای شرکتهای پیچ کوبان بشل و ایسکرا نیز در کانون توجه بازدیدکنندگان، فعالان و بازیگران صنعتخودرو قرار داشت. این شرکتها با نمایش آخرین دستاوردهای فنی و محصولات بهروز خود توانستند جایگاه خود را بهعنوان تامینکنندگان تخصصی قطعات در زنجیره صنعتخودرو تثبیت کنند.
