شهروندان پایتخت هر پاییز و زمستان با هشدارهای مکرر آلودگی هوا روبهرو میشوند؛ هشدارهایی که تنها به معنای تعطیلی مدارس یا محدودیت تردد نیست، بلکه نشانهای از فشار مضاعف بر سلامت عمومی و کیفیت زندگی در تهران است. در این میان، یکی از موثرترین و درعین حال عملیترین راهکارها برای کاهش آلودگی هوا، نوسازی ناوگان فرسوده حملونقل است؛ از اتوبوسها و تاکسیها گرفته تا کامیونها و خودروهای شخصی قدیمی. بر این اساس بخش قابل توجهی از ذرات معلق و آلایندههای خطرناک، ناشی از تردد وسایلنقلیهای است که عمر بالایی دارند و فناوری موتور آنها متعلق به دهههای گذشته است. درواقع مصرف سوخت این خودروها بهدلیل فرسودگی بالاست و درمقایسه با خودروهای جدید آلایندگی بیشتری دارند. درعین حال نوسازی ناوگان تنها به معنای تعویض یک خودرو با مدل جدیدتر نیست؛ بلکه بهمعنای ورود فناوریهای کممصرفتر، استانداردهای سختگیرانهتر زیستمحیطی و بهبود سیستمهای کنترل آلایندگی است.
هر اتوبوس یا کامیون فرسودهای که از چرخه تردد خارج میشود، میتواند بهطور ملموس از حجم آلایندههای منتشرشده در هوای شهر بکاهد. این کاهش، بهویژه در کلانشهری مانند تهران که تراکم جمعیت و ترافیک بالاست، اثر چندبرابری دارد. از منظر اجتماعی نیز نوسازی ناوگان پیامدهای مثبتی به همراه دارد. کاهش آلودگی هوا بهمعنای کاهش بیماریهای تنفسی، قلبی و هزینههای درمانی است. خانوادههایی که کمتر با پیامدهای بیماری ناشی از آلودگی درگیر باشند، کیفیت زندگی بالاتری را تجربه میکنند. همچنین رانندگان ناوگان عمومی با خودروهای جدید، ایمنتر و کماستهلاکتر فعالیت میکنند که این موضوع به افزایش رضایت شغلی و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری میانجامد. درنهایت نوسازی میتواند به رونق تولید داخلی و ایجاد اشتغال نیز کمک کند؛ به شرط آنکه سیاستگزاریها بهگونهای باشد که همزمان با خروج خودروهای فرسوده، جایگزینی مناسب و قابلدسترس برای مالکان فراهم شود.
