آزمون ناکام مدیریت شهری در مهار ترافیک نوروزی 

ترافیک سنگین شب عید، دیگر یک پدیده مقطعی یا استثنایی نیست، بلکه به‌نوعی حالت دائمی پیدا کرده و هر سال چهره جدی‌تری به‌خود می‌گیرد. این مساله نشانه‌ای آشکار از ناکارآمدی ساختاری و ضعف مدیریت شهری است.

تمرکز هم‌زمان فعالیت بازار، ادارات، مراکز خدماتی و شبکه توزیع در ساعات کوتاه و مشخصی از روز، عملا فشار مضاعفی بر شبکه حمل‌ونقل شهری وارد می‌کند. این درحالی است که تجربه کشورهای پیشرفته دنیا در خصوص پدیده‌های مشابه، گویای چیز دیگری است. در این خصوص سناریوهای ویژه‌ای طراحی شده که از تغییر ساعات کاری گرفته تا تعطیلی هدفمند برخی مراکز، توسعه سرویس‌های حمل‌ونقل عمومی و مدیریت هوشمند تقاطع‌ها را در بر می‌گیرد.

درعین حال رشد محسوس و چشمگیر استفاده از خودرو شخصی در این ایام، بیش از آن‌که انتخابی داوطلبانه باشد، حاصل ناکارآمدی سیستم حمل‌ونقل عمومی است. فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی، کمبود واگن‌های‌ مترو، فاصله زمانی طولانی بین حرکت قطارها و ازدحام شدید در ایستگاه‌ها، شهروندان را به‌ناچار به‌استفاده از خودرو شخصی سوق داده و تشویق می‌کند؛ اما همین مساله سبب انسداد شریان‌های حیاتی شهر شده و افزایش بی‌سابقه زمان سفر را به‌دنبال دارد.

البته پیامدهای این ازدحام و ترافیک صرفا به اتلاف وقت محدود نمی‌شود و افزایش مصرف سوخت، تشدید آلودگی هوا، فرسایش روانی شهروندان، کاهش بهره‌وری اقتصادی و حتی افزایش احتمال بروز تصادفات، از جمله هزینه‌های پنهانی است که هر سال در سایه این بی‌برنامگی پرداخت می‌شود.

با توجه به آن‌چه گفته شد، مدیریت ترافیک شب عید نیازمند نگاهی فراتر از اقدامات مقطعی است. تغییر شناور ساعات کاری ادارات و مراکز تجاری، تقویت فوری ناوگان حمل‌ونقل عمومی، فعال‌سازی کامل ظرفیت شبانه مترو و اتوبوس، کنترل هوشمند چراغ‌های راهنمایی، توسعه سامانه‌های اطلاع‌رسانی لحظه‌ای و تشویق شهروندان به استفاده از مسیرهای جایگزین، مجموعه‌اقداماتی است که می‌تواند تا حدی از بار این بحران بکاهد. اما اجرای این راهکارها بدون عزم جدی مدیران شهری و هماهنگی میان نهادهای مختلف، به‌نتیجه مطلوب نخواهد رسید.