انتشار خبر تفاهم ایران و آمریکا موجب عقبنشینی نرخ ارز و طلا شد و انتظار کاهش قیمتها را در بازارهای مختلف تقویت کرد؛ اما همانطور که عنوان شد بازار خودرو واکنش محدودی به این تحول سیاسی نشان داد.
بررسی قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی در دو مقطع زمانی قبل و بعد از اعلام تفاهم نشان میدهد میانگین افت قیمتها به حدود ۳ درصد رسیده است؛ رقمی که از یک سو اثرپذیری بازار از کاهش نرخ ارز را تایید میکند و از سوی دیگر نشان میدهد تردید نسبت به آینده تولید و عرضه خودرو همچنان بر تصمیم خریداران و فروشندگان سایه انداخته است. بررسیها نشان میدهد بازار، بیش از آنکه در انتظار نتایج تفاهم سیاسی باشد، چشمانداز صنعتخودرو را هدف قرار داده است.
بررسی قیمت چند مدل خودرو پرتیراژ و مونتاژی در بازه اعلامشده قبل و بعد از اعلام تفاهم نشان میدهد که میانگین قیمتها تنها ۳ درصد افزایش یافته است؛ تغییری محدود که بیش از آنکه ناشی از تغییر بنیادین در انتظارات بازار باشد، از تداوم تردیدها نسبت بهآینده صنعتخودرو حکایت دارد. این درشرایطی است که در فضای عمومی انتظار میرفت توافق سیاسی و کاهش ریسکهای اقتصاد کلان، به افت محسوستر قیمت خودرو منجر شود. اما بازار خودرو برخلاف بازارهای مالی، تنها به اخبار سیاسی واکنش نشان نمیدهد. این بازار علاوهبر نرخ ارز، تحتتاثیر متغیرهای دیگری همچون چشمانداز تولید، وضعیت عرضه، سیاستهای قیمتگذاری، واردات و آینده صنعتخودرو قرار دارد. بههمین دلیل نیز تفاهم اخیر اگرچه توانسته انتظارات تورمی را تا حدی تعدیل کند، اما هنوز نتوانسته نگاه فعالان بازار خودرو را نسبت به آینده تغییر دهد.
از سوی دیگر آنچه این روزها در بازار مشاهده میشود، شکلگیری نوعی «انتظار دوطرفه» است. خریداران با تصور ادامه کاهش قیمتها دست نگه داشتهاند و فروشندگان نیز حاضر نیستند دارایی خود را با افت بیشتر قیمت عرضه کنند. نتیجه چنین وضعیتی، بازاری کممعامله و راکد است که در آن مراجعه برای استعلام قیمت افزایش یافته، اما معاملات واقعی همچنان محدود باقی مانده است. اما همانطور که طی یک دهه گذشته مشاهده شده، بازار خودرو در ایران همواره رابطه مستقیمی با نرخ ارز دارد. هر زمان دلار جهش کرده، قیمت خودرو نیز صعودی شده و هر زمان ارز کاهش یافته، خودرو نیز با تاخیر وارد مسیر نزولی شده است. با این حال در شرایط کنونی بهنظر میرسد این رابطه نسبت به گذشته ضعیفتر شده است. دلیل اصلی این موضوع را باید در نگاه فعالان بازار به آینده صنعتخودرو جستوجو کرد.
اگرچه تفاهم ایران و آمریکا میتواند در صورت تداوم، زمینه کاهش تحریمها و بهبود شرایط اقتصادی را فراهم کند، اما هنوز هیچ تحول عملی در حوزه تولید خودرو، تامین قطعات، همکاریهای بینالمللی یا سرمایهگذاری خارجی رخ نداده است. درواقع بازار خودرو برخلاف بازار ارز، نه صرفا به اخبار بلکه به نتایج واکنش نشان میدهد. فعالان این بازار بهخوبی میدانند که حتی در صورت نهایی شدن توافق، اثرات آن بر صنعتخودرو به زمان نیاز دارد. بازگشت احتمالی شرکای خارجی، تسهیل مبادلات مالی، دسترسی به فناوریهای جدید و افزایش تولید فرآیندهایی نیستند که در کوتاهمدت محقق شوند. بههمین دلیل بخش قابلتوجهی از فعالان بازار معتقدند تفاهم اخیر هنوز نتوانسته تصویر روشنی از آینده صنعتخودرو ارائه کند و در نتیجه واکنش قیمتی نیز محدود باقی مانده است.
این درحالی است که بررسیها از بازار خودرو نشان میدهد مهمترین ویژگی این روزهای بازار، کاهش حجم معاملات است. نمایشگاهداران از افزایش مراجعه برای استعلام قیمت خبر میدهند؛ اما بخش قابلتوجهی از این مراجعات به خرید منجر نمیشود. متقاضیان با این تصور که روند نزولی ارز ادامه خواهد یافت و قیمت خودرو نیز در آینده کاهش بیشتری را تجربه میکند، خرید خود را به تعویق انداختهاند. این رفتار در اقتصاد به انتظار کاهشی معروف است؛ وضعیتی که در آن مصرفکنندگان به امید کاهش بیشتر قیمتها، از خرید فعلی صرفنظر میکنند.
در مقابل، فروشندگان نیز حاضر نیستند با هر قیمتی خودروهای خود را عرضه کنند. بسیاری از آنها معتقدند هنوز اثرات واقعی تفاهم سیاسی مشخص نیست و ممکن است بازار در ماههای آینده مسیر متفاوتی را تجربه کند. بنابراین ترجیح میدهند برای فروش عجله نکنند. نتیجه این رفتار دوگانه، کاهش حجم معاملات و شکلگیری نوعی رکود معاملاتی است. بازاری که در آن قیمتها نسبتا ثابت مانده اما دادوستد چندانی صورت نمیگیرد. برخی فعالان بازار معتقدند این وضعیت شباهت زیادی به دورههایی دارد که انتظارات تورمی در حال تغییر است. در چنین شرایطی بازار مدتی در وضعیت تعلیق باقی میماند تا مسیر آینده اقتصاد روشنتر شود.
خودروهای داخلی همچنان در مدار نوسان قیمت
خودروهای داخلی روز گذشته افت بهای ۳ تا ۳۰ میلیونتومان و رشد قیمت ۵ تا ۱۱۰ میلیونتومان را تجربه کردند. جایی که پژو ۲۰۷ موتور TU۳ (۸۵گانه) (۱۴۰۵) با ۳۰ میلیونتومان کاهش یکمیلیارد و ۶۲۵ میلیونتومان و کاپرا U دوکابین ۲.۴ لیتر اتومات (۱۴۰۴) با ۲۰ میلیونتومان کاهش ۳ میلیارد و ۷۵۰ میلیونتومان اعلام قیمت شدند. از طرفی ریرا (۱۴۰۵) با ۱۱۰ میلیونتومان افزایش ۳ میلیارد و ۳۷۰ میلیونتومان، پژو ۲۰۷ اتومات (۱۴۰۵) با ۹۵ میلیونتومان افزایش ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان، پژو ۲۰۷ پانوراما اتومات ارتقا یافته (۱۴۰۵) با ۷۰ میلیونتومان افزایش ۲ میلیارد و ۶۲۵ میلیونتومان و پادرا پلاس دوگانه (دریچهسیمی) (۱۴۰۴) با ۴۵ میلیونتومان افزایش ۲ میلیارد و ۱۸۰ میلیونتومان ارزشگذاری شدند.
همچنین خودروهای مونتاژی افت بهای ۵۰ تا ۲۰۰ میلیونتومان را تجربه کردند. جایی که ارزش فونیکس تیگو ۸ پرو مکس اکسلنت (۱۴۰۵) با ۲۰۰ میلیونتومان کاهش به ۷ میلیارد و ۹۰۰ میلیونتومان، اکستریم VX (۱۴۰۵) با ۲۰۰ میلیونتومان کاهش به ۱۱ میلیارد و ۳۰۰ میلیونتومان، اکستریم LX (۱۴۰۵) با ۱۵۰ میلیونتومان کاهش به ۷ میلیاردتومان، امویام X۵۵ PRO اکسلنت اسپرت (۱۴۰۵) با ۱۰۰ میلیونتومان کاهش به ۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیونتومان، جک J۴ اتوماتیک (۱۴۰۵) با ۵۰ میلیونتومان کاهش به ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیونتومان و امویام X۳۳ کراس اتوماتیک (۱۴۰۵) با ۵۰ میلیونتومان کاهش به ۲ میلیارد و ۹۵۰ میلیونتومان رسید.
همچنین در میان خودروهای وارداتی نیز شاهد افت بهای ۵۰ تا یکمیلیاردتومان بودیم. جایی که تویوتا لندکروز ۳.۴ لیتر توربو VXR (۲۰۲۶) با یکمیلیاردتومان کاهش ۶۶ میلیاردتومان، بامو iX۳ Leading (۲۰۲۵) با ۵۰۰ میلیونتومان کاهش ۱۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیونتومان، آئودی A۳ توربو ۱.۵ لیتر (۲۰۲۵) با ۴۰۰ میلیونتومان کاهش ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیونتومان و اوتار ۱۲EREV (۲۰۲۵) با ۳۰۰ میلیونتومان کاهش ۲۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیونتومان ارزشگذاری شدند.
