این گزارش نشان میدهد برخی خودروها، حتی اگر سرنشینان خود را در بالاترین سطح ایمنی نگه دارند، میتوانند برای دیگران تهدیدی جدی باشند؛ تهدیدی که آمارهای جدید آن را بهوضوح نمایان کرده است.
ارتفاع دردسرساز
در تازهترین مطالعه «نرخ مرگومیر واقعی» که توسط موسسه بیمهای «IIHS» منتشر شده، نقش اندازه خودرو، رفتار راننده و قوانین فیزیک در تصادفات مرگبار با جزئیاتی تازه مورد بررسی قرار گرفته است.
این گزارش نشان میدهد که کوچکترین خودروهای بازار و برخی مدلهای پرفورمنس، بیشترین نرخ مرگ راننده را ثبت کردهاند؛ درحالی که سنگینترین وانتها در رتبهبندی جداگانهای که مرگ سرنشینان خودروهای دیگر را اندازهگیری میکند، در صدر قرار گرفتهاند. IIHS تاکید میکند که نتایج این مطالعه، برای کسانی که تجربه رانندگی در جادههای آمریکا را دارند، چندان غافلگیرکننده نیست.
برخورد یک خودرو کوچک با وسیلهای بسیار بزرگتر معمولا نتیجهای قابل پیشبینی دارد و خودروهایی با قدرت بالا نیز اغلب رانندگانی را جذب میکنند که تمایل بیشتری به استفاده از تمام ظرفیت سرعت دارند.
اما نکته غیرمنتظره اینجاست: حضور بزرگترین وانتها در فهرست خودروهای «خطرناک برای دیگران»؛ نه به دلیل ضعف ایمنی خودشان، بلکه بهخاطر آسیبی است که در برخوردها به خودروهای کوچکتر وارد میکنند. در این مطالعه، IIHS دادههای مربوط به مرگومیر واقعی خودروهای مدل ۲۰۲۳ و نمونههای مشابه پیشین را بررسی کرده است.
این بررسی شامل دو شاخص بود: نرخ مرگ راننده و برای دومینبار، نرخ مرگ رانندگان دیگر؛ یعنی تعداد افرادی که در خودروهای مقابل و در برخورد با یک مدل خاص جان خود را از دست دادهاند.
در بخش نخست، کوچکترین خودروها و سدانها بیشترین نرخ مرگ راننده را داشتند. کیا ریو با ۱۷۰ مورد مرگ در صدر قرار گرفت و پس از آن نیسان ورسا قرار داشت. در میان خودروهای پرفورمنس نیز مدلهایی مانند دوج چلنجر، دوج چارجر HEMI، شورولت کامارو و کوروت عملکرد ضعیفی ثبت کردند.
IIHS تاکید میکند این آمار لزوما به معنای «ناایمن بودن» این خودروها نیست؛ زیرا نرخ مرگ راننده بیش از آنکه بازتاب کیفیت ساخت باشد، رفتار راننده و شرایط استفاده را نشان میدهد.
بیشترین نرخ مرگ راننده
در ادامه گزارش IIHS، فهرست کامل «نرخ مرگ راننده به ازای یک میلیون سال ثبت خودرو» برای مدلهای ۲۰۲۳ و نمونههای معادل، تصویری روشن از تفاوت میان کلاسهای مختلف خودرو ارائه میدهد. در صدر این جدول، کیا ریو با نرخ ۱۷۰ مورد مرگ قرار دارد؛ رقمی که آن را به خطرناکترین خودرو برای راننده خود تبدیل میکند.
پس از آن نیسان ورسا با ۱۶۴ مورد مرگ دیده میشود و جایگاه سوم به کرایسلر 300 محور عقب با ۱۳۲ مورد مرگ اختصاص دارد. ردههای بعدی نیز عمدتا در اختیار سدانهای بزرگ و مدلهای پرفورمنس آمریکایی است.
دوج چارجر HEMI با ۱۲۷ مورد، دوج چلنجر با ۱۲۵ مورد و کیا فورته با ۱۲۰ مورد مرگ در میان بدترینها قرار دارند. در بخش خودروهای متوسط، شورولت مالیبو با ۱۱۶ مورد مرگ عملکرد ضعیفی داشته و در میان کراساوورهای کوچک، هیوندای ونیو محور جلو با ۱۱۳ مورد در صدر قرار گرفته است.
IIHS تاکید میکند که این ارقام تنها بر اساس سن و جنسیت رانندگان تعدیل شدهاند و عواملی مانند سرعت رانندگی، میزان کارکرد سالانه و رفتار راننده در آن لحاظ نشده است. به گفته دیوید هارکی، رئیس موسسه، نرخ بالای مرگومیر در خودروهای اسپرت و ماسلکارها «بیش از هر چیز به نحوه رانندگی آنها» مربوط است.
اما روی دیگر این جدول، تصویری کاملا متفاوت ارائه میدهد. ۱۶ خودرو در طول دوره مطالعه حتی یک مورد مرگ راننده ثبت نکردهاند؛ فهرستی که عمدتا شامل SUVهای متوسط و لوکس و چند مدل برقی است. لکسوس RX، بامو X3، مرسدس GLE، ریویان R1S، تسلا مدل Y و تویوتا کرولا کراس هیبرید از جمله خودروهایی هستند که عملکردی بینقص داشتهاند. این نتایج نشان میدهد ترکیب اندازه بزرگتر، وزن بیشتر و حفاظت مدرن در تصادف میتواند شانس زنده ماندن سرنشینان را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
کمترین نرخ مرگ راننده
در بخش سوم این گزارش فهرست خودروهایی که کمترین نرخ مرگ راننده را ثبت کردهاند، تصویری کاملا متفاوت از جدول قبلی ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد چگونه ترکیب وزن بالا، ابعاد بزرگ و فناوریهای ایمنی مدرن میتواند احتمال مرگ سرنشینان را تقریبا بهصفر برساند.
در صدر این فهرست، چندین SUV بزرگ و لوکس دیده میشوند که طی دوره مطالعه حتی یک مورد مرگ راننده ثبت نکردهاند. آئودی Q7 چهارچرخمحرک، بامو X7 چهارچرخمحرک و شورولت تاهو چهارچرخمحرک همگی عملکردی بینقص داشتهاند. در میان مدلهای کوچکتر، مرسدس GLB محور جلو نیز به همین رکورد رسیده است. ردههای بعدی همچنان تحت سلطه SUVهای لوکس است.
اما بخش مهمتر گزارش، جدول مرگ رانندگان دیگر است؛ یعنی افرادی که در خودروهای مقابل و در برخورد با یک مدل خاص جان خود را از دست دادهاند. اینجا وضعیت کاملا تغییر میکند. وانتهای سنگین صدر این فهرست را در اختیار دارند. رم 3500 Crew Cab Long Bed چهارچرخمحرک با ۲۰۴ فقره مرگ در هر یک میلیون سال ثبت خودرو، بالاترین نرخ را در کل گزارش ثبت کرده است. پس از آن، چندین مدل دیگر از رم و شورولت قرار دارند که نشان میدهد وزن و ارتفاع بسیار زیاد این خودروها در برخورد با خودروهای کوچکتر، میتواند پیامدهای مرگبار داشته باشد.
این همان نکته کلیدی گزارش است: بالاترین نرخ مرگومیر در کل مطالعه نه متعلق به یک خودرو کوچک اقتصادی بود و نه یک ماسلکار ۷۰۰ اسبی؛ بلکه متعلق به یک وانت سنگین بود؛ اما نه برای سرنشینان خودش، بلکه برای رانندگان خودروهای دیگر.
