برند «سیر» (CEER) در نخستین گام، دو محصول تمامبرقی با نام «اِکسوبات» (EXOBOT) را معرفی کرده است؛ یک سدان لوکس و یک اسیووی بزرگ که با طراحی بسیار متفاوت، از قوای محرکه سهموتوره، معماری ۸۰۰ ولتی و در بالاترین مشخصات اعلامشده، از قدرتی معادل ۱۱۱۱ اسببخار برخوردارند. در ادامه نگاهی به این دو محصول تازهنفس دنیای خودرو خواهیم انداخت.
آغاز یک فصل تازه برای خودروسازی عربستان
در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، در تأسیسات تولیدی «سیر» در شهر اقتصادی ملکعبدالله، دو خودروی جدید این شرکت برای نخستینبار در برابر رسانهها و افکار عمومی قرار گرفتند. اِکسوبات در دو فرم بدنه سدان و اسیووی عرضه خواهد شد و قرار است نخستین محصولات شاخص برند «سیر» باشند؛ برندی که با حمایت صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی یا «PIF» و همکاری شرکت تایوانی «Foxconn» شکل گرفته است.
اهمیت این اتفاق صرفاً به معرفی دو خودروی برقی جدید محدود نمیشود. عربستان از طریق «سیر» در حال ایجاد یک زنجیره صنعتی جدید است تا بخشی از اقتصاد خود را از وابستگی به نفت فاصله دهد.
براساس برنامه اعلامشده، «سیر» تا سال ۲۰۳۰ میلادی درمجموع هفت مدل خودرو معرفی خواهد کرد و اِکسوبات نخستین گام این برنامه محسوب میشود. برنامه «سیر» تنها به بازار داخلی عربستان محدود نیست و این شرکت قصد دارد به یک بازیگر مهم منطقهای در صنعت خودرو تبدیل شود. کارخانه این شرکت در شهر اقتصادی ملکعبدالله ساخته شده و قرار است محل تولید محصولات آینده «سیر» باشد.
دو خودرو، یک نام
نکته جالب در مورد محصولات جدید «سیر» این است که اِکسوبات نام یک خانواده محصول است و در دو فرم بدنه عرضه میشود. نسخه نخست یک سدان لوکس و بزرگ است و نسخه دوم یک اسیووی تمامبرقی.
سدان اِکسوبات حدود ۵.۲۶ متر طول، ۲.۱۰ متر عرض و ۱.۴۳ متر ارتفاع دارد؛ بنابراین با خودرویی کاملاً بزرگ و لوکس مواجه هستیم. مدل اسیووی آن نیز حدود ۵.۰۲ متر طول، ۲.۱۰ متر عرض و ۱.۶۹ متر ارتفاع دارد. این ابعاد نشان میدهد «سیر» از همان ابتدا قصد ورود به بازار خودروهای اقتصادی و کوچک را نداشته و اِکسوبات را بهعنوان پرچمدار فناوری و توانایی مهندسی خود معرفی کرده است.
طراحی هر دو خودرو نیز بهشدت متفاوت است. بدنه با فرم گوهای، خطوط تیز، سطوح پیچیده و چراغهای باریک شکل گرفته و «سیر» میگوید طراحی آن از مناظر، فرهنگ و معماری عربستان الهام گرفته است. در طراحی قسمتهایی از خودرو نیز به معماری باستانی منطقه حجر اشاره شده است.
درهای شاهین؛ امضای طراحی اِکسوبات
یکی از عجیبترین بخشهای طراحی اِکسوبات، درهای موسوم به Shahin Wing یا بال شاهین است. این درها با الهام از شاهین، یکی از نمادهای فرهنگی منطقه، طراحی شدهاند و تقریباً سه متر طول دارند.
درها به شکلی طراحی شدهاند که ورود سرنشینان ردیف جلو و عقب آسانتر شود. نبود ستون B در طراحی نیز فضای بازتری هنگام ورود به ردیف عقب ایجاد میکند. «سیر» همچنین در قسمت پایینی شیشه درها از شیشه الکتروکرومیک استفاده کرده است؛ بخشی که میتواند با فشردن یک دکمه تغییر وضعیت دهد و حتی در نسخه اسیووی برای افزایش میدان دید جانبی راننده مورد استفاده قرار گیرد.
البته چنین طراحی بسیار پیچیدهای در یک خودروی تولید انبوه میتواند چالشهای مهندسی زیادی ایجاد کند؛ بهخصوص در کشوری مانند عربستان که خودرو باید در دماهای بالا و شرایط اقلیمی سخت کار کند. بنابراین باید دید عملکرد بلندمدت مکانیزم این درها در نسخه تولیدی چگونه خواهد بود.
کابین؛ نمایشگر ۴۸ اینچی
داخل کابین اِکسوبات شاید حتی از بدنه آن نیز آیندهنگرانهتر باشد. مهمترین عنصر کابین، یک نمایشگر دیجیتال بسیار عریض ۴۸ اینچی با وضوح 8K است که بخش بزرگی از داشبورد را دربر میگیرد.
در کنار آن، یک نمایشگر مرکزی حدود ۱۰.۴ اینچی برای کنترل سیستمهای مختلف خودرو و یک نمایشگر ۸ اینچی برای سرنشینان عقب در نظر گرفته شده است. سیستم اطلاعات-سرگرمی خودرو نیز توسط «سیر» و «Foxconn» و شرکای فنی توسعه یافته و امکان دریافت بهروزرسانیهای نرمافزاری از راه دور یا OTA را خواهد داشت.
یکی از نکات جالب، توجه «سیر» به کنترلهای فیزیکی است. برخلاف برخی خودروهای جدید که تقریباً همه عملکردها را به نمایشگر منتقل کردهاند، در اِکسوبات تعدادی کنترل فیزیکی برای عملکردهایی مانند تهویه و تنظیم صدا حفظ شده است.
برای بازار عربستان نیز یک سیستم خنککاری ویژه کابین در نظر گرفته شده است. «سیر» از قابلیتی موسوم به «Halo Cooling» صحبت میکند که هدف آن ایجاد یک لایه هوای خنک میان سقف و شیشهها و سر سرنشینان است؛ موضوعی که با توجه به گرمای شدید منطقه اهمیت ویژهای دارد.
۱۱۱۱ اسببخار؛ سدان خانوادگی یا سوپراسپرت
مهمترین بخش فنی اِکسوبات بدون تردید قوای محرکه آن است. ساختار این خودرو از سه موتور الکتریکی استفاده میکند و سیستم انتقال قدرت نیز چهارچرخمحرک است.
در بالاترین مشخصات اعلامشده، خروجی سیستم به ۱۱۱۱ اسببخار قدرت و ۱۵۰۰ نیوتونمتر گشتاور میرسد. این ارقام اِکسوبات را در محدوده خودروهای الکتریکی فوقالعاده قدرتمند قرار میدهد.
طبق اطلاعات منتشرشده، نسخه سدان در این پیکربندی میتواند ظرف ۲.۱ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت دست یابد و حداکثر سرعت آن ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت اعلام شده است. نسخه اسیووی نیز شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۲.۴ ثانیه و حداکثر سرعت ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت دارد.
در عین حال، اطلاعات رسمی «سیر» درباره EXOBOT First Edition کمی متفاوت است. نسخه نخستین و محدود این خودرو با سیستم سهموتوره، ۸۵۰ اسببخار و ۱۰۰۰ نیوتونمتر گشتاور معرفی شده و شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت آن برای مدل سدان ۲.۶ ثانیه و برای اسیووی حدود ۲.۹ ثانیه اعلام شده است.
بنابراین، ارقام ۱۱۱۱ اسببخار را باید مربوط به بالاترین مشخصات اعلامشده خانواده اِکسوبات دانست؛ نه الزاماً نسخه First Edition که قرار است بهعنوان نخستین مدل عرضه شود.
باتری ۱۱۲ کیلوواتساعتی و معماری ۸۰۰ ولتی
اِکسوبات از یک باتری با ظرفیت ۱۱۲ کیلوواتساعت استفاده میکند. نسخه First Edition طبق اعلام رسمی «سیر» میتواند با یک بار شارژ تا حدود ۶۷۰ کیلومتر برای سدان و ۵۶۰ کیلومتر برای اسیووی پیمایش داشته باشد.
البته نوع استاندارد آزمایش و شرایط واقعی رانندگی در تفسیر این اعداد اهمیت زیادی دارد. در گزارش «Ars Technica» نیز برای خودروهای معرفیشده ارقامی بیش از ۶۰۰ کیلومتر برای سدان و بیش از ۵۰۰ کیلومتر برای اسیووی مطرح شده و تأکید شده است که برد واقعی میتواند با توجه به شرایط رانندگی، سرعت و استفاده از سیستم تهویه متفاوت باشد.
یکی از ویژگیهای مهم اِکسوبات، استفاده از معماری ۸۰۰ ولتی است. این معماری امکان شارژ سریعتر و مدیریت بهتر توان الکتریکی را فراهم میکند. «سیر» اعلام کرده که باتری میتواند در شرایط مناسب از ۱۰ تا ۸۰ درصد در کمتر از ۳۰ دقیقه شارژ شود.
فرمان بدون اتصال مکانیکی
یکی دیگر از فناوریهای قابل توجه اِکسوبات، سیستم «Steer-by-Wire» است. در این فناوری، انتقال فرمان به چرخها به روش سنتی و از طریق یک ستون فرمان مکانیکی انجام نمیشود و ارتباط میان فرمان و سیستم هدایت خودرو به شکل الکترونیکی مدیریت میشود.
این فناوری به طراحان اجازه میدهد آزادی بیشتری در طراحی کابین و موقعیت راننده داشته باشند و نسبت فرمان نیز میتواند متفاوت از خودروهای سنتی تنظیم شود. در اِکسوبات، میزان چرخش مورد نیاز فرمان نیز کاهش یافته است و خودرو به یک فرمان یوغیشکل مجهز میشود.
همکاری با غولهای جهانی
با وجود آنکه اِکسوبات محصول یک برند تازهتأسیس سعودی است، توسعه آن با اتکا به مجموعهای از شرکای بینالمللی انجام شده است. «Foxconn» شریک اصلی «سیر» در پروژه صنعتی است و شرکتهایی مانند «بامو»، «ریماک» و «هیوندای» نیز در بخشهای مختلف فناوری این خودرو نقش دارند.
براساس گزارشهای رسمی، یکی از موتورهای عقب توسط ریماک تأمین میشود و هیوندای نیز در بخش موتورهای جلو مشارکت دارد؛ در حالی که بامو نیز فناوری قوای محرکه را در این پروژه ارائه کرده است.
این موضوع نشان میدهد که «سیر» تلاش کرده برای نخستین محصول خود، بهجای توسعه همه فناوریها از صفر، از دانش و زنجیره تأمین شرکتهای باسابقه جهانی استفاده کند.
کارخانهای برای ساخت صنعت خودرو
هدف عربستان از «سیر» تنها فروش چند هزار دستگاه خودروی برقی نیست. این پروژه بخشی از برنامه گستردهتر Vision 2030 برای توسعه صنایع غیرنفتی و ایجاد فناوری و اشتغال داخلی است.
PIF پیشبینی کرده «سیر» تا سال ۲۰۳۴ بیش از ۳۰ میلیارد ریال سعودی، معادل حدود ۸ میلیارد دلار، به تولید ناخالص داخلی عربستان اضافه کند و بیش از ۸۰ میلیارد ریال سعودی به بهبود تراز تجاری این کشور کمک کند. همچنین برای این پروژه، ایجاد مشاغل مستقیم و غیرمستقیم باکیفیت پیشبینی شده است.
طبق گزارشهای منتشرشده، تولید سری اِکسوبات در کارخانه «سیر» در شهر اقتصادی ملکعبدالله برای ژانویه ۲۰۲۷ برنامهریزی شده و نخستین تحویلها نیز برای مارس ۲۰۲۷ هدفگذاری شدهاند.
آیندهای فراتر از اِکسوبات
«سیر» اعلام کرده اِکسوبات تنها آغاز کار است. این شرکت برنامه دارد تا سال ۲۰۳۰ درمجموع هفت مدل را به سبد محصولات خود اضافه کند؛ مدلهایی در کلاسهای مختلف که برخی از آنها نیز ممکن است از قوای محرکه هیبریدی استفاده کنند.
بنابراین اهمیت اِکسوبات فقط در قدرت ۱۱۱۱ اسببخاری یا نمایشگر ۴۸ اینچی آن خلاصه نمیشود؛ این خودرو درواقع ویترین فناوری و توان صنعتی جدید عربستان است؛ کشوری که میخواهد از یک مصرفکننده بزرگ خودرو به یک تولیدکننده و صادرکننده بالقوه در صنعت خودرو تبدیل شود.
