این ارزیابی آماری گسترده نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج خریداران، خودروهای تمام‌برقی با کارکرد بالا (فراتر از ۱۰۰ هزار مایل یا ۱۶۰ هزار کیلومتر)، نرخ خرابی و مردودی به‌مراتب پایین‌تری نسبت به همتایان بنزینی و دیزلی خود ثبت می‌کنند. به‌لطف سادگی مکانیکی قوای محرکه الکتریکی و حذف صدها قطعه متحرک درون‌سوز، نرخ مردودی خودروهای برقی در کارکردهای سنگین در محدوده ۱۶ درصد تثبیت می‌شود، در حالی که این رقم برای مدل‌های بنزینی از ۲۳.۵ درصد فراتر می‌رود. با این حال، پیروزی مدل‌های الکتریکی با یک «تبصره و هشدار بسیار مهم» همراه است: آزمون‌های معاینه‌فنی بریتانیا صرفا سلامت سیستم تعلیق، فرمان، اتصالات و ایمنی جاده‌ای را می‌سنجند و وضعیت سلامت سلول‌های باتری (SoH)، افت ظرفیت پیمایش و سرعت شارژ—که پرهزینه‌ترین بخش یک خودرو برقی کارکرده است—را ارزیابی نمی‌کنند. همچنین وزن سنگین باتری‌ها باعث شده خودروهای برقی تا ۱.۸ برابر بیشتر از خودروهای بنزینی با نقص و سایش زودرس تایرها مواجه شوند.
وقتی بنزینی‌ها کم می‌آورند
داده‌های رسمی به‌دست‌آمده از آزمون‌های دوره‌ای معاینه فنی بریتانیا (موسوم به MOT) که حاصل تحلیل کارنامه فنی بیش از ۴۷.۴ میلیون‌دستگاه خودرو پلاک‌شده در این کشور است، نرخ مردودی و استهلاک خودروهای الکتریکی (EV) را در برابر مدل‌های مجهز به موتورهای درون‌سوز (ICE) به چالش کشیده است. نتایج این بررسی آماری گسترده—بسته به این‌که شما در کدام سمت جبهه مناقشه میان هواداران پیشرانه‌های برقی یا دوستداران خودروهای بنزینی و دیزلی ایستاده باشید—بدون شک می‌تواند شما را به‌شدت شگفت‌زده یا خوشحال کند.
در نگاه نخست، شواهد و ارقام ثبت‌شده مستقیما در برابر دیدگاه سنتی کسانی قد علم می‌کند که به دلیل نگرانی از استهلاک، فرسودگی و هزینه‌های نگهداری، همواره از خرید خودروهای الکتریکی با کارکرد بالا دوری می‌کردند؛ چراکه این مطالعه نشان می‌دهد خودروهای برقی پرکارکرد درمقایسه با همتایان احتراق‌داخلی خود دوام و قابلیت اطمینان بالاتری از خود نشان داده‌اند.
با این وجود، در تحلیل این آمار یک نکته و تله تفسیری بسیار حیاتی وجود دارد که نباید از آن غافل شد: اساس این پژوهش متکی بر داده‌های تست‌های سالانه MOT در بریتانیا انجام گرفته است. درحالی که حجم نمونه آماری با ارزیابی ۴۷.۴ میلیون نوبت بازرسی فوق‌العاده چشمگیر و معتبر است، اما باید دقیقا به‌خاطر داشت که این آزمون چه بخش‌هایی از خودرو را زیر ذره‌بین قرار می‌دهد و مهم‌تر از آن، چه مولفه‌هایی را اصلا بررسی نمی‌کند.
آزمون معاینه‌فنی MOT در بریتانیا یک الزام قانونی و بازرسی سالانه برای تمام خودروهایی است که بیش از سه سال از عمر تولید و پلاک‌گذاری آن‌ها می‌گذرد. هدف اصلی این آزمون تضمین آن است که خودرو حداقل استانداردهای لازم برای ایمنی، قابلیت تردد در جاده و سطح آلایندگی را پاس کند؛ بنابراین کارشناسان در این آزمون مواردی نظیر سیستم ترمز، سیستم تعلیق، جعبه‌فرمان، اتصالات شاسی و چراغ‌ها را ارزیابی می‌کنند.
اما نکته کلیدی این‌جاست که آزمون MOT هرگز وضعیت سلامت باتری یک خودرو برقی، ظرفیت باقی‌مانده سلول‌ها یا سلامت مدار شارژ آن را آزمایش نمی‌کند؛ درست همان‌طور که در خودروهای درون‌سوز بنزینی و دیزلی نیز مواردی چون عملکرد دقیق داخل پیشرانه یا وضعیت سلامت جعبه‌دنده و انتقال قدرت لحاظ نمی‌شود. علاوه‌بر این، ارزیابی‌ها نشان داده که خودروهای الکتریکی درمقایسه با مدل‌های احتراق‌داخلی، با احتمال بیشتری دچار نقص در ناحیه تایرها و ترمزها بوده‌اند؛ نقایصی که ریشه در ویژگی‌های ساختاری این کلاس دارد.
آن‌چه آزمایش‌ها می‌گویند
اگرچه داده‌های این آزمون شاید تمام ابعاد ماجرا را به تصویر نکشد، اما نتایج این تحقیق حاوی نکات ارزشمند و قابل اعتنایی است که نشان می‌دهد خریداران هنگام بررسی آگهی‌های خودروهای دست‌دوم نباید لزوما چشم خود را روی مدل‌های الکتریکی با کارکرد بالا ببندند. این پژوهش که توسط موسسه مشاوره حمل‌ونقل «نیو اتوموتیو» (New AutoMotive) و به سفارش «انجمن اجاره و لیزینگ خودرو بریتانیا» (BVRLA) انجام گرفته، روی خودروهایی با سن بین ۳ تا ۸ سال متمرکز بوده است.
یافته‌های آماری نشان می‌دهد برای خودروهای تمام‌برقی با کارکردی بین ۹۰,۰۰۰ تا ۱۲۰,۰۰۰ مایل (معادل ۱۴۵,۰۰۰ تا ۱۹۳,۰۰۰ کیلومتر)، نرخ مردودی در آزمون‌های سالانه معاینه فنی تنها ۱۶.۵ درصد بوده است. در نقطه مقابل، نرخ مردودی خودروهای مجهز به پیشرانه‌های احتراق‌داخلی به ۲۲.۱ درصد می‌رسد؛ آماری که بیانگر نرخ نسبی ۲۵ درصد پایین‌تر خرابی به نفع خودروهای برقی است.
نکته جالب‌تر این‌که هرچه کیلومترشمار خودروها عدد بالاتری را نشان می‌دهد، این شکاف میان دو نوع قوای محرکه عمیق‌تر و بارزتر می‌شود؛ به‌گونه‌ای که برای مدل‌های الکتریکی با کارکرد فراتر از ۱۲۰,۰۰۰ مایل (بیش از ۱۹۳,۰۰۰ کیلومتر)، نرخ مردودی در آزمون MOT تقریبا ثابت مانده و روی مرز ۱۶ درصد متوقف شده است، درحالی که نرخ مردودی خودروهای بنزینی و دیزلی روندی صعودی را تجربه کرده و به ۲۳.۵ درصد افزایش یافته است.
درعین حال، این بررسی آماری به این نتیجه نیز رسیده است که در کارکردهای پایین‌تر، تفاوت معنادار و چشمگیری میان خودروهای برقی و خودروهای درون‌سوز دیده نمی‌شود. به‌طور مشخص، در بازه کارکرد ۲۰,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ مایل (معادل ۳۲,۱۸۰ تا ۶۴,۳۷۰ کیلومتر)، نرخ مردودی خودروهای الکتریکی ۱۲ درصد به ثبت رسیده که تفاوت بسیار ناچیزی با نرخ ۱۱.۷ درصدی خودروهای احتراق داخلی دارد.
