بازار خودرو در شرایطی با رکود معاملاتی و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان دست‌وپنجه نرم می‌کند که هرگونه تغییر در سیاست‌های وارداتی می‌تواند بر انتظارات قیمتی و رفتار خریداران و فروشندگان اثر بگذارد.
خودرو در اقتصاد ایران علاوه‌بر کارکرد مصرفی، به کالایی سرمایه‌ای تبدیل شده است؛ به‌همین دلیل، تغییر در هزینه واردات و قیمت خودروهای وارداتی می‌تواند به بازار خودروهای داخلی نیز سرایت کند. در چنین شرایطی، افزایش تعرفه واردات، اگر بدون بررسی آثار آن بر قدرت خرید خانوار و وضعیت معاملات اجرا شود، ممکن است به تشدید انتظارات تورمی و دشوارتر شدن دسترسی مصرف‌کنندگان به خودرو منجر شود.
مساله مهم این است که بازار خودرو تنها از هزینه تولید و واردات تاثیر نمی‌پذیرد، بلکه انتظارات فعالان بازار و چشم‌انداز سیاستگزاری نیز در تعیین قیمت‌ها نقش دارند. افزایش هزینه ورود خودروهای خارجی می‌تواند قیمت تمام‌شده این محصولات را بالا ببرد و در صورت تداوم محدودیت عرضه، زمینه تغییر قیمت در بخش‌های دیگر بازار را فراهم کند. از همین رو با اسد کرمی، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران به گفت‌وگو پرداختیم؛
در شرایطی که قدرت خرید مردم کاهش یافته و بازار خودرو با رکود معاملاتی مواجه است، مطرح شدن موضوع افزایش تعرفه واردات خودرو چه پیامدی برای بازار خواهد داشت؟
در شرایط فعلی باید بیش از هر چیز به وضعیت معیشتی مردم و قدرت خرید مصرف‌کنندگان توجه کرد. بازار خودرو با مشکلات متعددی روبه‌رو است و بسیاری از مردم برای خرید خودرو با محدودیت مالی مواجه هستند. درچنین فضایی، هر تصمیمی که به افزایش بیشتر قیمت‌ها منجر شود، می‌تواند شرایط بازار را دشوارتر کند.
انتظار این است که سیاستگزاری‌های صنعتی به نحوی انجام شود که فشار بیشتری به مردم وارد نشود و امکان خرید خودرو برای مصرف‌کنندگان حفظ شود. اگر تعرفه واردات افزایش پیدا کند، هزینه ورود خودروهای خارجی نیز بالا می‌رود و این موضوع می‌تواند بر قیمت نهایی خودرو اثر بگذارد. بنابراین، ضروری است پیش از اجرای چنین تصمیمی، پیامدهای آن برای بازار و مصرف‌کنندگان به‌دقت بررسی شود.
اگر تعرفه واردات خودزو از سطح فعلی به ۱۰۰ درصد افزایش یابد، این تغییر تا چه اندازه می‌تواند بر قیمت خودروهای وارداتی اثر بگذارد؟
افزایش تعرفه به‌طور طبیعی هزینه واردات را بالا می‌برد، اما میزان اثر آن بر قیمت نهایی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله هزینه‌های حمل‌ونقل، نرخ ارز، سایر عوارض و هزینه‌های قانونی واردات. به‌همین دلیل، نمی‌توان بدون محاسبه این عوامل درباره میزان دقیق افزایش قیمت همه خودروها اظهار نظر کرد. با این حال، اگر تعرفه به میزان قابل توجهی افزایش یابد، فشار هزینه‌ای بیشتری به واردکننده تحمیل می‌شود و بخشی از این هزینه ممکن است به خریدار منتقل شود.
در نتیجه، خودروهای وارداتی گران‌تر خواهند شد و دسترسی بخش بیشتری از مصرف‌کنندگان به این محصولات دشوار می‌شود. وقتی قیمت خودرو از توان خرید مردم فاصله بیشتری می‌گیرد، طبیعتا تعداد خریدارانی که امکان انجام معامله دارند نیز محدودتر خواهد شد.
آیا افزایش تعرفه واردات فقط بازار خودروهای خارجی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد یا امکان دارد قیمت خودروهای داخلی نیز افزایش یابد؟
نمی‌توان بازار خودروهای داخلی و وارداتی را کاملا جدا از یکدیگر در نظر گرفت. این دو بخش، با وجود تفاوت در ساختار تولید و عرضه، از نظر انتظارات قیمتی و رفتار مصرف‌کنندگان با هم ارتباط دارند. هنگامی که قیمت خودروهای وارداتی افزایش پیدا می‌کند، ممکن است بخشی از تقاضا به‌سمت محصولات داخلی منتقل شود.
این جابه‌جایی تقاضا، در صورت وجود محدودیت عرضه، می‌تواند بر قیمت‌های بازار داخلی نیز اثر بگذارد. از سوی دیگر، افزایش قیمت خودروهای وارداتی ممکن است انتظارات خریداران را درباره روند آینده بازار تغییر دهد.
بنابراین، حتی پیش از آن‌که یک تصمیم به‌طور کامل اجرا شود، انتشار اخبار مربوط به تغییر تعرفه‌ها می‌تواند بر رفتار معاملاتی اثر بگذارد. به همین دلیل، تصمیم‌گیری در این حوزه باید با توجه به ارتباط بخش‌های مختلف بازار انجام شود. بنابراین، امیدواریم تصمیم‌گیران با در نظر گرفتن وضعیت فعلی بازار و شرایط اقتصادی خانوارها، از ایجاد شوک قیمتی جدید در بازار خودرو جلوگیری کنند.
