مصطفی رضایی، معاون بازاریابی و فروش ایرانول اعلام کرد این معامله به‌صورت فوب انجام شده و در راستای ایجاد شفافیت در حوزه صادرات و توسعه بازار صادراتی و تسهیل دسترسی مشتریان خارجی به محصولات داخلی بوده است. این نخستین‌بار در تاریخ ایرانول است که چنین معامله ارزی در بورس انرژی ثبت می‌شود و به‌گفته رضایی، عرضه محصولات در بورس انرژی ادامه خواهد داشت و شامل همه محصولات خواهد بود.
چرا فروش در بورس انرژی مهم است؟
تا پیش از این، عمده اکسترکت و روغن‌پایه ایران به‌صورت قراردادهای مستقیم و با قیمت‌های توافقی و بعضا زیر قیمت جهانی فروخته می‌شد. ورود به بورس انرژی سه نتیجه دارد؛ اول قیمت کشف‌شده و رقابتی. وقتی ۶ هزار تن در تابلو شفاف با رقابت خریداران خارجی و داخلی عرضه می‌شود، امکان رانت و ارزان‌فروشی از بین می‌رود. دوم تسهیل صادرات؛ خریدار خارجی دیگر نیازی به مذاکره پشت پرده ندارد، از طریق کارگزار بورس انرژی می‌تواند با ریال و دلار تسویه کند و کالا را فوب تحویل بگیرد. این دقیقا همان چیزی است که در شرایط تحریم، مسیر صادرات را زنده نگه می‌دارد. سوم سیگنال به بازار سرمایه. ایرانول با نماد شرانل در ماه منتهی به ۳۰ مهر ۱۴۰۵ موفق به‌ثبت درآمد ۷ هزار و ۲۸۵ میلیاردتومانی شد که رشد ۵۵ درصدی نسبت به میانگین ماه‌های گذشته و رشد ۹۲ درصدی فروش تجمعی را نشان می‌دهد. بازار به شرکتی که فروش دلاری شفاف دارد، P/E بهتری می‌دهد.
از رشد تولید تا مولدسازی دارایی‌ها
این استراتژی فروش، در کنار استراتژی تولید تعریف شده است. ایرانول از سال ۹۸ که با رشد ۱۱ درصدی تولید و ۳۱ درصدی صادرات روبه‌رو شد، سیاست کلان خود را کاهش خام‌فروشی و افزایش سهم بازار موتوری از ۲۱ به ۲۸ درصد اعلام کرده بود. حالا همان سیاست با تمرکز بر روغن‌های موتوری با حاشیه‌سود بالاتر ادامه دارد. در کنار آن، شرکت فراخوان شناسایی بهره‌بردار برای مجتمع صنعتی بریم در آبادان واقع در منطقه آزاد اروند را منتشر کرده است. بر اساس این فراخوان که ۶ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، ایرانول قصد دارد ظرفیت‌های بلااستفاده این مجتمع را از طریق اجاره، مشارکت یا سایر الگوهای همکاری فعال کند. این فراخوان پس از بازدید وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیران شستا و تاپیکو از پالایشگاه روغن‌سازی در ۶ مهر انجام شده و متقاضیان تا ۱۳ آبان فرصت دارند از طریق سایت ایرانول اقدام کنند. مولدسازی بریم دو پیام دارد: ایرانول نمی‌خواهد فقط پالایشگاه روغن باشد؛ بلکه می‌خواهد هاب روانکار و خدمات صنعتی در جنوب شود. از تولید گریس‌های تخصصی گرفته تا بازیافت روغن سوخته، همه می‌تواند در بریم با مشارکت بخش‌خصوصی اجرا شود.
سوخت و روانکار در گذار برقی
بازار خودرو بنزینی و دیزلی ایران تا ۱۴۱۵ همچنان ۹۰ درصد ناوگان را تشکیل می‌دهد. از طرف دیگر، حتی خودرو برقی به روانکارهای خنک‌کننده باتری، گریس‌های سرامیکی و روغن‌های گیربکس کاهنده نیاز دارد. ایرانول اگر امروز اکسترکت را ۲ میلیون‌دلار در بورس انرژی می‌فروشد، فردا می‌تواند سیال خنک‌کننده باتری را با فرمولاسیون داخلی بفروشد. برای همین، حرکت به‌سمت بورس انرژی را باید فراتر از یک معامله دید. این یک تغییر پارادایم از اقتصاد دستوری به اقتصاد شفاف است. وقتی بزرگ‌ترین تولیدکننده روانکار کشور که ۴۰ درصد بازار موتوری را در اختیار دارد، فروش خود را از کانال بورس می‌برد، دیگر بهانه‌ای برای سایر پالایشگاه‌های روغن مثل نفت سپاهان و بهران برای پنهان‌کاری قیمتی نمی‌ماند. درنهایت، ایرانول با این فروش تاریخی نشان داد می‌توان هم تحریم را دور زد، هم شفاف بود و هم سود کرد. مسیری که اگر با عرضه مستمر روغن‌پایه SN 150 و SN 500 و پارافین در بورس ادامه یابد، می‌تواند ایران را از خام‌فروش اکسترکت به صادرکننده برند روانکار نهایی تبدیل کند؛ درست همان هدفی که در افق ۱۴۰۴ شرکت ترسیم شده بود: شرکتی سرآمد در تولید و تامین انواع روانکار مطابق استانداردهای بین‌المللی.
