این اختراع جدید که تحتشماره US 12, 779, 902 B2 به ثبت رسیده، ساختار رینگ آلیاژی پیشرفتهای را به تصویر میکشد که میتواند در سرعتهای بالا و حرکت در بزرگراهها، فضاهای خالی میان پرههای خود را بهصورت خودکار مسدود کرده و هنگام نیاز به خنککاری سیستم ترمز، دوباره آنها را باز کند. با توجه به اینکه به برآورد مهندسان هیوندای، مجموعه رینگ و تایر در سرعتهای بزرگراهی حدود ۲۵ درصد از کل مقاومت آیرودینامیکی خودرو را تشکیل میدهد، تجاریسازی این فناوری میتواند بدون قربانی کردن ایمنی و پایداری حرارتی ترمزها، مصرف سوخت خودروهای درونسوز و شعاع حرکتی خودروهای برقی را به شکل محسوسی بهبود بخشد.
پایان دوگانه سنتی میان خنککاری ترمز و راندمان آیرودینامیکی
طراحان صنعتخودرو و سازندگان رینگ همواره با یک مصالحه مهندسی دشوار روبهرو بودهاند که انتخاب میان راندمان آیرودینامیکی و مدیریت حرارتی سیستم ترمز را به یک چالش دائمی تبدیل کرده است. از یک سو، رینگهای دارای پرههای باز و فضاهای خالی گسترده، جریان هوای آزاد و پیوستهای را به سمت دیسکها، کالیپرهای ترمز و اجزای سیستم تعلیق هدایت میکنند که برای دفع حرارت شدید ناشی از اصطکاک و ترمزگیریهای مکرر حیاتی است. از سوی دیگر، همین فضاهای باز در سرعتهای بالا موجب ایجاد تلاطم شدید جریان هوا در اطراف گلگیرها و افزایش ضریب پسا (درگ) میشوند. در نقطه مقابل، رینگهای با نمای بسته یا نمونههای مجهز به قالپاقهای آیرودینامیک یکپارچه — که امروزه توسط خودروسازانی نظیر تسلا و لوسید برای کاهش مقاومت هوا به کار میروند —عبور جریان هوا به سمت ترمزها را محدود میکنند. اکنون پتنت مشترک هیوندای و کیا که درخواست اولیه آن در ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شده و در تاریخ سوم نوامبر ۲۰۲۶ به تایید نهایی رسیده است، تلاش میکند مزایای هر دو ساختار را در قالب یک رینگ هوشمند و تطبیقپذیر یکپارچه سازد.
سازوکار فنی رینگ دوحالته؛ پرههای ثابت و تیغههای متحرک پشت صحنه
برخلاف تصور اولیه که ممکن است تغییر شکل پرههای اصلی چرخ را به ذهن متبادر کند، در این طراحی نوآورانه خود پرههای سازهای رینگ که وظیفه تحمل وزن خودرو و انتقال نیروهای دینامیکی و پیچشی را برعهده دارند، کاملا ثابت و بدون حرکت باقی میمانند تا استحکام مکانیکی چرخ به هیچوجه به خطر نیفتد. راز عملکرد این سیستم در مجموعهای مجزا و هوشمند نهفته است که دقیقا در بخش پشتی پرههای متعارف رینگ تعبیه شده است. این مجموعه داخلی از یک حلقه مرکزی چرخان و چندین تیغه متحرک تشکیل میشود. هنگامی که حلقه مرکزی در یک جهت مشخص میچرخد، تیغهها را بهحرکت درآورده و آنها را دقیقا در پشت فضاهای خالی میان پرههای اصلی قرار میدهد؛ این جابهجایی عملا سطح بیرونی رینگ را یکپارچه و مهروموم میکند و لغزندگی چرخ در برابر جریان باد را بهحداکثر میرساند. درمقابل، زمانی که سیستم نیاز به خنککاری ترمزها را تشخیص دهد، حلقه در جهت معکوس عمل کرده و تیغهها را بهپشت پرههای اصلی بازمیگرداند تا از دید پنهان شوند و مسیر عبور هوا به سمت مجموعه ترمز کاملا آزاد شود.
از عملگرهای الکتریکی تا آلیاژهای حافظهدار و برد کنترلی درون چرخ
مهندسان گروه خودروسازی هیوندای در مستندات ثبت اختراع خود، چندین مکانیسم محرک مختلف را برای به کار انداختن این مجموعه حلقه و تیغه پیشنهاد کردهاند. این گزینهها شامل موتورهای الکتریکی فشرده، عملگرهای هیدرولیکی و سامانههای پنوماتیکی است. با این حال، جالبترین و پیشرفتهترین راهکار مطرحشده، استفاده از قطعات ساختهشده با «آلیاژ حافظهدار» (Shape-Memory Alloy) است؛ موادی هوشمند که با دریافت پالس الکتریکی تغییر طول داده و مجموعه داخلی را به سمت وضعیت بسته هل میدهند و پس از قطع فرمان عملگر، یک فنر یا مکانیسم ارتجاعی آنها را به حالت باز اولیه بازمیگرداند. افزون بر این، هیوندای تعبیه یک برد کنترل الکترونیکی کوچک در داخل ساختار رینگ را تشریح کرده است که وظیفه مدیریت فرمانها و هماهنگی دقیق عملکرد تیغهها را برعهده دارد. منطق عملکرد این سامانه کاملا با شرایط واقعی رانندگی همخوانی دارد؛ چراکه در سفرهای بزرگراهی، راننده به ندرت از پدال ترمز استفاده میکند و دیسکها داغ نمیشوند؛ بنابراین رینگ در حالت بسته باقی میماند، اما در ترافیک شهری یا هنگام پایین آمدن از گردنههای کوهستانی که احتمال داغ شدن بیش از حد ترمزها بسیار بالاست، دریچهها باز میشوند تا جریان هوای خنک به سرعت حرارت را دفع کند.
چالشهای پیچیدگی مکانیکی، جرم فنربندینشده و آینده تجاریسازی
هرچند ایده بنیادین این اختراع با توجه به تلاش بیوقفه خودروسازان برای کسب حتی کوچکترین دستاوردها در کاهش مصرف سوخت و افزایش بُرد حرکتی بسیار منطقی و آیندهنگرانه بهنظر میرسد، اما پیادهسازی آن در دنیای واقعی با موانع مهندسی و اقتصادی قابل توجهی روبهرو است. چرخ خودرو یکی از خشنترین و پرچالشترین محیطهای کاری در کل اتومبیل محسوب میشود که به طور مداوم در معرض ضربات شدید دستاندازها، برخورد ناگهانی با جدول خیابان، نوسانات دمایی شدید ترمزها، آب، گلولای و گردوغبار لنت قرار دارد. گنجاندن قطعات متحرک، برد الکترونیکی و عملگرها در دل رینگ، ضمن افزایش پیچیدگی ساخت و بالا بردن هزینه تعمیر یا تعویض در صورت بروز آسیب یا تصادف، میتواند بر «جرم فنربندینشده» (Unsprung Mass) و بالانس دینامیکی چرخ نیز تاثیر بگذارد. درحال حاضر هیوندای و کیا هنوز سرعت دقیق فعالسازی این مکانیسم، میزان دقیق کاهش ضریب درگ یا برنامه زمانی مشخصی برای ورود آن به خط تولید را اعلام نکردهاند و این طرح نیز ممکن است مانند بسیاری از اختراعات دیگر در بایگانی پروژههای تحقیقاتی باقی بماند؛ اما همین نوآوری نشان میدهد نسل آینده رینگها فراتر از یک قطعه فلزی ایستا، به اجزای هوشمند و فعال آیرودینامیکی تبدیل خواهند شد.
