این اقدام راهبردی که با هدف تسهیل دسترسی رانندگان ناوگان سنگین و شرکتهای حملونقل به روانکارهای استاندارد با نرخ مصوب طراحی شده است، تلاش دارد با کوتاه کردن دست واسطهها و دلالان، ضمن ایجاد شفافیت کامل در فرآیند فروش، هزینههای نگهداری و تعمیرات شریان حیاتی حملونقل جادهای کشور را مدیریت کرده و تداوم چرخه تولید و توزیع کالا را تضمین کند.
پاسخ مستقیم به چالشهای بازار روانکار و حذف واسطهگری
در ماههای اخیر، نوسانات قیمتی در بازار آزاد روانکارها و فاصله میان نرخهای مصوب کارخانه با قیمتهای عرضهشده در برخی واحدهای خردهفروشی، به یکی از دغدغههای جدی فعالان صنف حملونقل جادهای تبدیل شده بود. اجرای همزمان طرح عرضه مستقیم در پایانههای باربری مراکز ۳۰ استان کشور توسط شرکت نفت ایرانول، پاسخی عملی و هدفمند به این چالش است. استقرار پایگاههای عرضه مستقیم در قلب پایانههای باربری «جایی که بیشترین تردد کامیونها، کشندهها و ناوگان باری بینشهری جریان دارد»
این امکان را برای رانندگان فراهم میآورد که بدون نیاز به مراجعه به واسطهها و پرداخت هزینههای اضافی، روانکار مورد نیاز ناوگان خود را مستقیما از مبادی رسمی و با نرخ مصوب دریافت کنند. از منظر اقتصادی، حذف حلقههای غیرضروری در زنجیره توزیع دو دستاورد همزمان به همراه دارد: نخست آنکه حاشیهسود کاذب واسطهها حذف شده و قدرت خرید رانندگان در برابر هزینههای فزاینده استهلاک ناوگان حفظ میشود و دوم آنکه با تزریق مستمر و کنترلشده کالا به نقاط کانونی مصرف، انگیزه احتکار و قیمتسازی در بازار آزاد تا حد زیادی خنثی میشود.
تضمین اصالت کالا؛ خط مقدم حفاظت از پیشرانههای دیزلی سنگین
اهمیت عرضه مستقیم روانکارهای دیزلی فراتر از مسائل قیمتی، بهموضوع حیاتی اصالت کالا و سلامت فنی موتور گره خورده است. پیشرانههای دیزلی مدرن و سنگین که تحت فشار کاری بالا، مسافتهای طولانی و شرایط اقلیمی متنوع فعالیت میکنند، به شدت به کیفیت روغنموتور، پایداری گرانروی، خاصیت پاککنندگی و مقاومت در برابر اکسیداسیون حساس هستند. در شرایطی که ورود روغنهای تقلبی، تصفیهمجدد غیراستاندارد یا بستهبندیهای جعلی به بازار آزاد میتواند خسارتهای دهها و صدها میلیونتومانی به یاتاقانها، توربوشارژرها و سیستمهای انژکتوری وارد کند، خرید مستقیم از غرفهها و عاملین مجاز ایرانول در پایانهها، ریسک استفاده از روانکارهای نامعتبر را بهصفر میرساند. سبد محصولات دیزلی ایرانول «که طیف گستردهای از روغنهای پایه معدنی و نیمهسنتتیک تا محصولات فوقپیشرفته دارای تاییدیههای معتبر خودروسازان جهانی همچون ولوو (VOLVO)،مان (MAN) و استانداردهای بینالمللی را در بر میگیرد» نقش تعیینکنندهای در افزایش فواصل تعویض روغن و کاهش استهلاک ناوگان سنگین کشور ایفا میکند.
نقش راهبردی ناوگان حملونقل در اقتصاد ملی و تداوم تولید
بر اساس اعلام روابطعمومی شرکت نفت ایرانول، طراحی این طرح بر پایه درک نقش راهبردی ناوگان حملونقل جادهای در زنجیره تولید، تجارت و توزیع کالا در کشور صورت گرفته است. بخش عمده جابهجایی مواداولیه کارخانهها، محصولات کشاورزی، کالاهای اساسی و صادراتی در ایران بر دوش ناوگان باری جادهای قرار دارد؛ از این رو، هرگونه اختلال در تامین اقلام مصرفی این ناوگان — از جمله تایر و روغنموتور — یا جهش غیرمتعارف در هزینههای نگهداری آن، به صورت مستقیم به افزایش نرخ کرایه حمل و در نهایت تورم در قیمت تمامشده کالاها در سراسر کشور منجر میشود. دسترسی بهموقع، آسان و شفاف به روغنموتور دیزلی با قیمت مشخص و مصوب، یکی از موثرترین ابزارها برای تثبیت هزینههای عملیاتی رانندگان و جلوگیری از زمینگیر شدن خودروهای سنگین به دلیل تعویق سرویسهای دورهای است.
چشمانداز اصلاح نظام توزیع در صنعت روانکار کشور
اجرای سراسری این طرح در ۳۰ استان نشاندهنده تغییر رویکرد پالایشگاههای بزرگ روغنسازی کشور از فروش سنتی صرف به سمت توزیع هوشمند و مصرفکنندهمحور است. این مدل که پیشتر نیز در قالب طرحهای پایلوت و توسعه شبکه مراکز خدمات تخصصی (مانند ایرانول پرو و اتوسرویسهای مجاز) دنبال شده بود، اکنون در مقیاس ملی به بخش حملونقل سنگین تعمیم یافته است. استمرار چنین برنامههایی در کنار نظارت دقیق بر شبکه عاملین فروش و اطلاعرسانی شفاف قیمتها، میتواند الگویی پایدار برای ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا، صیانت از حقوق مصرفکنندگان واقعی و ارتقای بهرهوری ناوگان حملونقل کشور رقم بزند.
