محدودیتهای لجستیکی و اولویتبندی حملونقل
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعتخودرو با اشاره به شرایط اقتصادی کشور به روزنامه «دنیای خودرو» گفت: «در شرایطی قرار داریم که پیشبینی آینده با ابهام همراه بوده و محدودیتهای اقتصادی و تجاری متعددی بر کشور تحمیل شده است. در چنین شرایطی ظرفیتهای حملونقل و لجستیک کشور محدود بوده و در مقابل، نیازهای بخشهای مختلف اقتصادی بسیار گسترده است.»
وی افزود: «به همین دلیل، اولویتبندی در تخصیص ظرفیتهای لجستیکی انجام میشود و صنعتخودرو نیز معمولا در اولویتهای چهارم یا پنجم قرار میگیرد. این موضوع باعث شده خودروسازان برای تامین بهموقع قطعات و مواداولیه با دشواریهایی روبهرو شوند.»
کاکایی تاکید کرد: «اگرچه خودروسازان بزرگ بهویژه ایرانخودرو در سال گذشته برنامهریزیهای جدی برای مدیریت تولید انجام داده بودند، اما تغییر در اولویتهای حملونقل و جابهجایی کالا، بهویژه در بخش حمل ریلی، بخشی از این برنامهها را تحتتاثیر قرار داده است.»
اختلال در زنجیره تامین قطعات
این کارشناس صنعتخودرو با اشاره به پیامدهای مشکلات لجستیکی اظهار کرد: «این وضعیت از دو جهت به صنعتخودرو آسیب وارد میکند. نخست اینکه زمانبندی برنامههای تولیدی را بهتعویق میاندازد و دوم اینکه موجب عدمتوازن در ورود قطعات و مواداولیه به خطوط تولید میشود.»
وی افزود: «صنعتخودرو مجموعهای گسترده از صدها شرکت تامینکننده را در بر میگیرد و لازم است تمامی قطعات در زمان مناسب بهخطوط تولید برسد. هنگامی که بخشی از قطعات با تاخیر و بخشی دیگر زودتر از موعد وارد کارخانهها شود، تعادل زنجیرهتامین از بین میرود و فرآیند تولید با اختلال مواجه میشود.»
کاکایی ادامه داد: «نتیجه این شرایط کاهش سرعت تولید، افت عرضه خودرو و ایجاد فشار بر نقدینگی خودروسازان است. درواقع خودروسازان نیز بخشی از اقتصاد کشور هستند و تصمیمات کلان اقتصادی بهطور مستقیم بر عملکرد آنها اثر میگذارد.»
ضعف در مدیریت گلوگاههای حملونقل
وی با اشاره بهضرورت برنامهریزی بلندمدت در حوزه لجستیک گفت: «بخشی از این مشکلات قابل پیشبینی بود و میشد از گذشته برای مدیریت آنها برنامهریزی کرد. با این حال هنوز برنامهریزی جامعی برای رفع گلوگاههای لجستیکی و مدیریت موثر زنجیرهتامین مشاهده نمیشود.»
این استاد دانشگاه افزود: «در برخی بخشها تلاشهایی برای مدیریت شرایط صورت گرفته و تعدادی از شرکتها نیز برنامهریزیهای مناسبی انجام دادهاند؛ اما درمجموع عملکرد همه بخشها یکسان نبوده و برخی مجموعهها نتوانستهاند متناسب با شرایط موجود عمل کنند.»
تداوم چالشهای ارزی
کاکایی در ادامه با اشاره به مشکلات ارزی صنعتخودرو اظهار کرد: «موضوع ارز همچنان یکی از مهمترین چالشهای تولید محسوب میشود. هنوز در برخی موارد ثبت سفارشها و تخصیص ارز تعیینتکلیف نشده و این موضوع فرآیند تامین قطعات را با مشکل روبهرو کرده است.»
وی افزود: «سال گذشته نیز صنعتخودرو با مشکلات مشابهی در حوزه تخصیص ارز مواجه بود و بخش قابل توجهی از چالشهای فعلی ریشه در سیاستهای ارزی همان دوره دارد. تولید زمانی پایدار خواهد بود که جریان تامین کالا و مواداولیه بهصورت مستمر در مسیر لجستیک قرار داشته باشد.»
کالاهای بلاتکلیف در پشت گمرکات
این کارشناس صنعتخودرو در پایان گفت: «بخشی از خطوط حملونقل و فرآیندهای مرتبط با واردات قطعات هنوز تعیینتکلیف نشده است. از سوی دیگر برخی تامینکنندگان و تولیدکنندگان با استفاده از اعتبار خود کالاها را تا پشت گمرکات کشور رساندهاند؛ اما بهدلیل مشکلات موجود در ثبت سفارش و تخصیص ارز، این محمولهها همچنان بلاتکلیف ماندهاند.»
وی افزود: «تداوم این شرایط میتواند در ماههای آینده آثار خود را بر روند تولید و عرضه خودرو نشان دهد و مدیریت بهموقع گلوگاههای ارزی و لجستیکی را بهیکی از مهمترین الزامات صنعتخودرو تبدیل کند.»
