به گزارش «دنیای اقتصاد» در شرایطی که اختلاف قیمتی خودرو از کارخانه تا سطح بازار آزاد در شهریورماه دوباره اوج گرفته و به طور میانگین به ۳۷ درصد رسیده، تب حوالهفروشی هم بالا گرفته است. بررسی پلتفرمهای آنلاین خریدوفروش حواله خودرو نشان میدهد که بازار حوالهفروشی وارد فاز جدیدی شده و در این میان معاملهگران با تفکیک بهای امتیاز و هزینه اصلی خودرو، چهره جدیدی از دلالی را به زنجیره خریدوفروش اضافه کردهاند. گفتوگو با برخی آگهیدهندگان در این پلتفرمها نشان میدهد که در حال حاضر عدهای در ابتدا امتیاز حواله را به بهای مشخصی خریداری میکنند و سپس در مرحله بعدی خودرو را به قیمت نهایی به متقاضی عرضه میکنند. اگرچه قیمت نهایی از نرخ حاشیه بازار کمتر است اما فاصله معناداری با نرخ مصوب کارخانه دارد که باعث ایجاد حاشیهسود دوم برای فروشنده حواله میشود. در تیرماه امسال و بهدنبال کاهش فاصله قیمتی، بازار حواله نیز از رمق افتاد.
بررسیها نشان میداد که برای نمونه شکاف قیمتی در ۱۰ محصول بزرگترین خودروساز کشور به طور میانگین به ۶ درصد میرسید. همین کاهش حاشیهسود ناشی از تقارب قیمتی، پیوند میان داشتن حواله و سودآوری سریع را از بین برد. درواقع، نااطمینانی از روند قیمتها در بازار خودرو ایران و افت بازدهی اقتصادی در معاملات حواله سبب شد برندگان قرعهکشی رویکرد حفظ دارایی را در پیش بگیرند تا شاید در آینده شانس بازگشت سود به آنها رو کند. همین موضوع سبب شد قیمت حواله نیز روند کاهشی را طی کند؛ بهگونهای که قیمت پایه برای معامله برخی از حوالهها در بازه ۲۰ تا ۸۰ میلیونتومان قرار گرفت.
حالا بار دیگر بررسی قیمتی انواع خودرو در بازار و کارخانه نشان میدهد که اختلاف قیمتی اوج گرفته است. همین موضوع موجب شده همانطور که گفته شد نهتنها حوالهفروشی به شیوه سنتی بار دیگر رواج پیدا کند که بازار ثانویهای نیز در این بین شکل بگیرد. بررسیها از قیمت برخی حوالهها در پلتفرمهای آنلاین هم حکایت از رشد ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی آنها نسبت به تیرماه سال جاری دارد. برای نمونه یک آگهیدهنده قیمت پایه حواله خودرو سورن خود را ۸۰ میلیونتومان تعیین کرده است. این درحالی است که در تیرماه امسال حواله این خودرو با ویژگیهای مشابه ۲۰ میلیونتومان بود که بهمعنای رشد ۳۰۰ درصدی قیمت است. از سوی دیگر، شخصی قیمت پایه حواله خودرو تارا را ۱۵۰ میلیونتومان در نظر گرفته است.
نگاهی به بهای آن در تیرماه امسال نشان میدهد که معمولا آگهیدهندگان میانگین قیمت را ۵۰ میلیونتومان در نظر گرفته بودند. بنابراین بهای حواله این خودرو نیز حدود ۲۰۰ درصد با افزایش همراه شده است. در ادامه در تماس با برخی از این آگهیدهندگان، آنها از اعلام قیمت پایه حواله خودداری کرده و تنها قیمت نهایی خودرو را عنوان کردند. برای مثال، شخصی که حواله ریرا را در پلتفرم آنلاین آگهی کرده، میگوید که قیمت نهایی خودرو ۳ میلیارد و ۴۸۰ میلیونتومان است.
بررسی بهای کارخانهای این خودرو نشان میدهد که قیمت آن در حال حاضر از سوی خودروساز ۳ میلیارد و ۲۳۰ میلیونتومان اعلام شده است. شخص دیگری، بهای حواله پرسنلی خود برای خودرو راناپلاس را یکمیلیارد و ۴۵۰ میلیونتومان اعلام میکند. این درحالی است که این خودرو یکمیلیارد و ۵۳۶ میلیونتومان از سوی تولیدکننده قیمت خورده است؛ این یعنی کاهش ۵ درصدی بهای تمامشده. شخص دیگری نیز در توضیح مبلغ حواله خودرو شاهین G خود میگوید که قیمت پایه حواله بهصورت جداگانه تعیین نشده است. وی در ادامه توضیح میدهد که قیمت نهایی این خودرو یکمیلیارد و ۵۰۰ میلیونتومان است؛ این یعنی حدود ۳ درصد ارزانتر از بهای کارخانه.
از طرفی همزمان با افت تولید بخشخصوصی، ۳ خودروساز بزرگ کشور نیز سال سختی را پشت سر میگذارند. بر اساس آمار تولید ۵ ماه ابتدایی سال جاری، سه خودروساز بزرگ در مجموع ۲۲۵ هزار و ۲۰۳ دستگاه خودرو تولید کردهاند؛ رقمی که درمقایسه با تولید ۳۱۸ هزار و ۷۰۰ ستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از کاهش حدود ۲۹ درصدی حکایت دارد. کاهش تولید در ابتدای سال بسیار شدیدتر بود و صنعتخودرو سال را با افت چشمگیر تیراژ آغاز کرد. هرچند بخشی از نوسانات تولید ماهانه میتواند تحتتاثیر تعطیلات نوروزی و شرایط جنگی باشد، اما ادامه کاهش تولید نشان میدهد صنعتخودرو همچنان با مشکلاتی فراتر از نوسانات معمول مواجه است.
همزمان با افت تولید بخشخصوصی، سه خودروساز بزرگ کشور نیز سال سختی را پشت سر میگذارند. بر اساس آمار تولید پنج ماه ابتدایی سال جاری، سه خودروساز بزرگ در مجموع ۲۲۵ هزار و ۲۰۳ دستگاه خودرو تولید کردهاند؛ رقمی که در مقایسه با تولید ۳۱۸ هزار و ۷۰۰ دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از کاهش حدود ۲۹ درصدی حکایت دارد. کاهش تولید در ابتدای سال بسیار شدیدتر بود و صنعتخودرو سال را با افت چشمگیر تیراژ آغاز کرد. هرچند بخشی از نوسانات تولید ماهانه میتواند تحتتاثیر تعطیلات نوروزی و شرایط جنگی باشد، اما ادامه کاهش تولید نشان میدهد صنعتخودرو همچنان با مشکلاتی فراتر از نوسانات معمول مواجه است.
این همان مسیری است که میتواند بازار خودرو را بار دیگر به سمت تمرکز بیشتر سوق دهد. افزایش تمرکز در بازار خودرو پیامدهایی فراتر از تغییر سهم شرکتها دارد. هرچه تعداد بازیگران موثر در بازار کمتر شود، امکان شکلگیری رقابت بر سر قیمت، کیفیت، تنوع محصول و خدمات نیز محدودتر خواهد شد. درمقابل، حضور بازیگران متعدد و توانمند میتواند شرکتها را برای حفظ سهم بازار به افزایش کیفیت و ارائه محصولات متنوعتر وادار کند.
