فورد این فرآیند صنعتی را «یونیکستینگ» (Unicasting)—معادل همان گیگاکستینگ معروف تسلا—نامیده است؛ فرآیندی که در آن قطعات یکپارچه و غولپیکر آلومینیومی تحت ریختهگری پرفشار، جایگزین انبوهی از قطعات ریزتر شده و زمان نهایی مونتاژ خودرو را بهطور چشمگیری کاهش میدهند.
در ساختار شاسی و بدنه فورد فتوم، تنها دو قطعه یکپارچه ریختهگری آلومینیومی (یکی برای دماغه و بخش جلو و دیگری برای بخش عقب) جایگزین ۱۴۶ قطعه ساختاری سنتی و دهها نقطه اتصال جوشکاری شدهاند. این تحول صنعتی نهتنها خط مونتاژ سنتی ابداعشده توسط هنری فورد را پس از گذشت بیش از یک قرن دگرگون میکند — بهگونهای که خودرو در سه بخش مجزا مونتاژ شده و در مراحل پایانی ساخت به یکدیگر متصل میشوند — بلکه استحکام و صلبیت پیچشی را نیز ارتقا میدهد. این پیکاپ ۵ نفره با شتاب صفر تا صد ۴.۵ ثانیهای، فضای کابینی جادارتر از تویوتا راو ۴ و قابلیت شارژ دوطرفه، بهار آینده رونمایی خواهد شد تا خطونشانی جدی برای بازار خودروهای الکتریکی اقتصادی بکشد.
اقتصادیسازی شاسی تمامآلومینیومی
قطعات ریختهگری عظیم آلومینیومی، برگ برنده و سلاح سرّی کمپانی فورد برای کاهش چشمگیر زمان مونتاژ و ایجاد تحولی بنیادین در فرآیند تولید خودروهای تمامبرقی مقرونبهصرفه محسوب میشوند. پیکاپ جمعوجور و تمامالکتریکی «فورد فَتوم» (Ford Fathom مدل ۲۰۲۸) قرار است با قیمت پایه خیرهکننده ۲۹ هزار و 945 دلار راهی بازار شود؛ با این حال، دستیابی به چنین تارگت قیمتی جاهطلبانهای بههیچوجه ماموریت سادهای نبوده است. مهندسان فورد برای محقق ساختن این برچسب قیمتی، ناچار شدند از یکی از ایدههای انقلابی تسلا الگوبرداری کنند؛ رویکردی مهندسی که تاکنون در هیچیک از خودروهای پیشین این کمپانی با نشان بیضی آبی سابقه نداشته است. سخن از فرآیند «یونیکستینگ» (Unicasting) در فورد است؛ نامی انحصاری که دقیقا معادل فرآیند مشهور «گیگاکستینگ» (Gigacasting) در خطوط تولید تسلا به شمار میرود.
اگرچه بهکارگیری این فناوری ریختهگری مشابه تسلا در فورد فتوم بر اهالی صنعت پوشیده نبود، اما این خودروساز در هفته جاری با انتشار جزئیات فنی بیشتر، ابعاد دقیق مراحل تولید و مزایای ساختاری آن را تشریح کرد. فورد همچنین اعلام کرد در راستای آمادهسازیهای نهایی پیش از رونمایی رسمی فتوم در بهار آینده، تاکنون ۵ هزار واحد از این قطعات یکپارچه (تعداد کافی برای ساخت ۲ هزار و 500 دستگاه پیکاپ) را به تولید رسانده است.
این قطعات غولپیکر در «مرکز فنی شلبیویل» (Shelbyville Technical Center) فورد ساخته میشوند؛ جایی که نقطه آغاز حیات هر قطعه، یک شمش خام آلومینیومی است. این شمشها ابتدا توسط یک بالابر مکانیکی بهداخل کورههای صنعتی فرستاده شده و در دمای ۱, ۳۰۰ درجه فارنهایت (معادل ۷۰۰ درجه سانتیگراد) ذوب میشوند. آلومینیوم مذاب بلافاصله وارد ماشینآلات پرس و تزریق پرفشار ریختهگری میشود تا در نهایت به یکی از دو قطعه یونیکستینگ اصلی جلو یا عقب تبدیل شده و ساختار زیرین پیکاپ فتوم را شکل دهد.
فیلترهای چندگانه کنترل کیفیت
پاس کردن یک بازرسی چشمی ساده، بههیچعنوان تنها مانعی نیست که این قطعات ریختهگری آلومینیومی پیش از بارگیری و ارسال به کارخانه مونتاژ لوئیویل فورد در کنتاکی (محل خط تولید نهایی پیکاپ فتوم) باید از سر بگذرانند. هر قطعه پیش از تایید، ابتدا وارد یک اتاق ایزوله با دمای کاملا کنترلشده میشود تا تحت ارزیابی دقیق اندازهبرداری مختصاتی سهبعدی قرار گیرد و انطباق میلیمتری ابعاد، فواصل و محل دقیق حفرات با مشخصات رسمی مهندسی احراز شود.
در مرحله بعد، یک سیستم پرتو ایکس صنعتی (X-ray) ساختار داخلی این قطعات غولپیکر را اسکن میکند تا عیوب ساختاری نامرئی نظیر تخلخلهای میکروسکوپی یا حفرههای ناشی از محبوس شدن گاز را آشکار سازد؛ سپس یک اسکنر نوری پیشرفته بار دیگر هندسه بیرونی قطعه را بازبینی میکند. همزمان با این مراحل، نمونههایی از آلیاژ آلومینیوم بهکار رفته تحت آزمایش استحکام کششی قرار میگیرند و آنالیزهای آزمایشگاهی مکرر، درصد عناصر تشکیلدهنده ترکیب شیمیایی آن را بررسی میکنند. فورد تاکید کرده است تا زمانی که تمامی این آزمونها با موفقیت کامل پاس نشوند، مجوز خروج هیچ محمولهای به مقصد کارخانه لوئیویل صادر نخواهد شد. با رسیدن این قطعات یکپارچه به مجتمع تولیدی لوئیویل، آنها وارد فرآیند مونتاژی کاملا انقلابی و متمایز از آن ساختاری میشوند که بیش از یک قرن پیش توسط شخص هنری فورد پایهگذاری شد. بهجای حرکت سنتی شاسی روی یک خط مونتاژ ممتد و واحد، فرآیند ساخت فتوم به سه زیرشاخه و بخش کاملا مجزا تفکیک شده است تا عملیات مونتاژ بهصورت همزمان و موازی پیش برود؛ بدین ترتیب، این بخشها تنها در مراحل پایانی چرخه تولید به یکدیگر ملحق میشوند تا پیکاپ نهایی را شکل دهند؛ رویکردی که زمان ایستایی و تولید را به حداقل ممکن میرساند.
بدون تردید تا زمان رونمایی رسمی فَتوم در اوایل سال آینده میلادی، فورد قطرهچکانی جزئیات فنی بیشتری از این پیکاپ جذاب را منتشر خواهد کرد. هرچند هنوز اطلاعات فراوانی درباره جزئیات نهایی طراحی ظاهری، ظرفیت دقیق باتری، معماری شارژ و میزان پیمایش واقعی خودرو باقی مانده است، اما طبق تایید رسمی فورد میدانیم که فتوم یک پیکاپ پنجنفره خواهد بود، فضای کابین و سرنشینان آن از شاسیبلند پرطرفدار تویوتا راو۴ (Toyota RAV4) بزرگتر و جادارتر است، قابلیت شارژ دوطرفه (تامین برق تجهیزات خارجی و منزل) را ارائه میدهد و شتاب صفر تا ۶۰ مایل بر ساعت (صفر تا ۹۷ کیلومتر بر ساعت) آن در حدود ۴.۵ ثانیه به ثبت خواهد رسید.
