بر اساس آمار انجمن خودروسازان اروپا، تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ خودروهای هیبریدی معمولی با سهم ۳۶.۳ درصدی، بیشترین سهم از بازار خودروهای جدید اتحادیه‌اروپا را در اختیار داشته‌اند. خودروهای تمام‌برقی با سهم ۲۲.۷ درصدی و پلاگین-هیبریدها با سهم ۱۰.۱ درصدی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. در مقابل، سهم خودروهای بنزینی و دیزلی به مجموع ۲۸.۲ درصد کاهش یافته است. این آمار نشان می‌دهد مصرف‌کنندگان اروپایی به‌تدریج در حال تغییر انتخاب خود هستند؛ اما هنوز زیرساخت و شرایط اقتصادی اجازه حذف کامل موتورهای بنزینی را نداده است.
هیبریدها؛ راهکار اقتصادی خودروسازان
یکی از دلایل استقبال از خودروهای هیبریدی، امکان کاهش مصرف سوخت بدون وابستگی کامل به شبکه شارژ است. این خودروها با ترکیب موتور بنزینی و موتور برقی، به‌ویژه در ترافیک شهری، مصرف سوخت کمتری دارند. بازیابی انرژی هنگام ترمزگیری و استفاده از موتور برقی در سرعت‌های پایین، از جمله فناوری‌هایی است که به کاهش مصرف بنزین کمک می‌کند.
در شرایطی که خودروهای تمام‌برقی همچنان با چالش قیمت خرید، زیرساخت شارژ و زمان شارژ باتری مواجه هستند، هیبریدها توانسته‌اند جایگاه قابل‌توجهی در بازار اروپا به‌دست آورند. این موضوع نشان می‌دهد گذار به حمل‌ونقل پاک، لزوما به معنای حذف فوری موتورهای احتراق‌داخلی نیست و فناوری‌های ترکیبی همچنان در برنامه خودروسازان اهمیت دارند.
مصرف واقعی؛ چالش پنهان خودروهای جدید
یکی از موضوعات مهم در سیاستگزاری خودرویی اروپا، فاصله میان مصرف سوخت اعلام‌شده در کاتالوگ و عملکرد واقعی خودروهاست. بررسی‌های آژانس محیط‌زیست اروپا نشان می‌دهد خودروهای بنزینی، دیزلی و هیبریدی معمولی در شرایط واقعی رانندگی به‌طور متوسط حدود ۱۹ درصد بیشتر از ارقام رسمی مصرف سوخت و انتشار آلایندگی دارند.
این اختلاف نشان می‌دهد شرایط ترافیکی، شیوه رانندگی، وزن خودرو و استفاده از تجهیزات جانبی می‌تواند عملکرد واقعی خودرو را تحت‌تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، اتحادیه‌اروپا با استفاده از سامانه‌های ثبت اطلاعات مصرف سوخت روی خودروهای جدید، تلاش می‌کند میزان مصرف واقعی را به‌صورت مستمر ارزیابی کند.
پلاگین-هیبریدها زیر ذره‌بین
خودروهای پلاگین-هیبرید نیز با وجود برخورداری از امکان شارژ باتری از منبع برق خارجی، با چالش‌هایی در زمینه مصرف واقعی مواجه هستند. اطلاعات اتحادیه‌اروپا درباره خودروهای ثبت‌شده در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد میانگین انتشار دی‌اکسیدکربن این خودروها در شرایط واقعی به ۱۴۵ گرم در هر کیلومتر رسیده است؛ درحالی که رقم ثبت‌شده در آزمون‌های رسمی ۲۴ گرم بوده است.
این اختلاف نشان می‌دهد اگر رانندگان باتری خودروهای پلاگین-هیبرید را به‌طور منظم شارژ نکنند، بخش قابل‌توجهی از مزیت مصرف سوخت این محصولات از بین می‌رود. بنابراین، صرف برخورداری از فناوری برقی نمی‌تواند تضمین‌کننده مصرف پایین باشد.
درس اروپا برای صنعت‌خودرو ایران
تجربه اروپا نشان می‌دهد کاهش مصرف سوخت به تولید خودروهای برقی محدود نمی‌شود و بهبود راندمان موتورهای بنزینی، توسعه فناوری هیبریدی، کاهش وزن خودرو و نظارت بر مصرف واقعی نیز اهمیت دارد.
برای صنعت خودرو ایران نیز این تجربه قابل توجه است. در شرایطی که مصرف بنزین و فشار بر منابع انرژی به یکی از مسائل مهم اقتصادی کشور تبدیل شده، سیاستگزاری باید از تمرکز صرف بر تولید و عرضه خودرو فراتر برود. ارتقای فناوری موتور، توسعه خودروهای هیبریدی، بهبود کیفیت قطعات و ایجاد نظام سنجش مصرف واقعی می‌تواند مسیر موثرتری برای کاهش مصرف سوخت باشد.
درنهایت، تجربه اروپا یک پیام روشن دارد: معیار موفقیت خودروسازان صرفا تولید خودرو با مصرف سوخت پایین در شرایط آزمایشگاهی نیست؛ بلکه توانایی دستیابی به مصرف اقتصادی در شرایط واقعی رانندگی است.
