نکته قابلتأمل دیگر، غیبت کامل خودروهای چینی در این مرحله است. با وجود اینکه برندهای چینی توانستهاند سهم قابلتوجهی از بازار خودروهای الکتریکی اروپا را تصاحب کنند و حتی هشت مدل از آنها در فهرست اولیه نامزدهای این دوره حضور داشتند، هیچکدام نتوانستند آرای کافی برای ورود به جمع هفت فینالیست نهایی را کسب کنند. در این میان، مدلهایی نظیر بامو iX3، کوپرا راوال، هیوندای آیونیک ۳، کیا EV2، رنو توئینگو، فولکسواگن ID پولو و ولوو EX60 برای کسب عنوان قهرمانی رقابت خواهند کرد. برنده نهایی نیز در تاریخ ۸ ژانویه و همزمان با برگزاری نمایشگاه خودرو بروکسل معرفی خواهد شد.
تسخیر برقیها
اگرچه این نخستینباری نیست که یک خودروی الکتریکی جایزه معتبر «خودرو سال اروپا» (COTY) را فتح میکند، اما این نخستینبار در تاریخ این رقابتهاست که تمامی مدلهای راهیافته به فهرست نهایی فینالیستها را خودروهای تمامبرقی تشکیل میدهند. درحالحاضر، خودروهای الکتریکی سهمی معادل یکسوم از کل فروش خودرو در اروپا را به خود اختصاص دادهاند؛ اما اگر ملاک قضاوت را تنها فهرست نامزدهای نهایی جایزه خودرو سال ۲۰۲۷ اروپا بدانیم، حق دارید تصور کنید که طومار پیشرانههای احتراقی و بنزینی برای همیشه درهم پیچیده شده است.
هر هفت خودروی راهیافته به دور پایانی، نه مدلهای الکتریکیشده یا هیبریدی (مانند مدلهای Mild Hybrid، فولهیبرید یا پلاگینهیبریدی)، بلکه محصولات کاملاً پاک و تمامبرقی (Pure EV) هستند.
از زمان اهدای نخستین جایزه COTY به مدل روور ۲۰۰۰ در سال ۱۹۶۴، خودروهای برقی در دورههای مختلف توانستهاند مقام قهرمانی را از آنِ خود کنند؛ نیسان لیف در سال ۲۰۱۱ بهعنوان نخستین خودروی برقی این عنوان را از آنِ خود کرد، جگوار I-Pace در سال ۲۰۱۹ در صدر ایستاد و مرسدسبنز CLA که در نسخههای برقی و هیبریدی عرضه میشود، جایزه سال ۲۰۲۶ را به خانه برد. بااینحال، این نخستینبار است که وسایل نقلیه الکتریکی تمامی هفت جایگاه فهرست نهایی فینالیستها را در اختیار میگیرند؛ فهرستی که ۶۵ داور تخصصی از ۲۵ کشور اروپایی، پس از بررسی و غربالگری دقیق از میان فهرست اولیه ۳۸ خودروی مدعی، آن را برگزیدهاند.
اما کدام خودروهای الکتریکی توانستند از سد مرحله مقدماتی عبور کنند و به جمع هفت فینالیست راه یابند؟ فهرست نهایی امسال شامل بامو iX3 بر پایه معماری جدید «نوئه کلاس» (Neue Klasse)، هاچبک جذاب کوپرا راوال (Cupra Raval)، هیوندای آیونیک ۳ (Hyundai Ioniq 3)، کیا EV2، رنو توئینگو (Renault Twingo)، فولکسواگن ID پولو (Volkswagen ID Polo) و شاسیبلند ولوو EX60 است.
این خودروها توانستند رقبای سرسختی همچون رنو کلیو، مرسدسبنز GLC، پولستار ۵، هوندا پریلود، تویوتا راو ۴ و آئودی A2 e-tron را از دور مسابقات خارج کنند. در این میان، دو غیبت معنادار بیش از سایرین جلبتوجه میکند؛ نخست فولکسواگن T-Roc، از این جهت که نسل قبلی آن پیوسته در صدر جدول فروش اروپا قرار داشت و دیگری اسکودا اپیک (Skoda Epiq) که بهعنوان خویشاوند نزدیک و دارای پلتفرم مشترک با فولکسواگن ID پولو شناخته میشود.
قرار است هیأت داوران در ماه نوامبر جاری، این هفت خودروی فینالیست را در پیست اختصاصی تست استلانتیس در «بالوکو» (Balocco)، واقع در نزدیکی میلان، زیر سختترین آزمایشهای فنی و عملکردی قرار دهند و درنهایت، خودروی برگزیده سال در تاریخ ۸ ژانویه (۱۹ دیماه) و در جریان نمایشگاه خودرو بروکسل معرفی خواهد شد.
چه اتفاقی برای چینیها افتاد؟
واقعیت این است که غیبت کامل خودروهای چینی در این فهرست نهایی، حتی از تسلط مطلق خودروهای برقی بر مرحله فینال نیز جذابتر و قابلتأملتر است. اگر این رقابت مربوط به جایزه خودرو سال آمریکای شمالی (NACTOY) بود، غیبت چینیها چندان تعجبآور نبود؛ چراکه خودروهای ساخت چین اساساً در ایالاتمتحده عرضه نمیشوند. اما شرایط در اروپا کاملاً متفاوت است؛ جایی که خودروهای چینی روند روبهرشدی را تجربه کردهاند و اکنون از هر ۱۰ خودروی فروختهشده در این قاره، یک دستگاه به محصولات چینی تعلق دارد.
بااینوجود، خودروهای برقی و هیبریدی چینی در فهرست اولیه ۳۸ نامزد حضور داشتند. در میان آنها هشت مدل به چشم میخورد که از جمله شاخصترین آنها میتوان به هاچبک سابکامپکت بیوایدی دلفین G (BYD Dolphin G)، سدان اسپرت و لوکس دنزا Z9GT (Denza Z9GT) و دو مدل B05 و B03X از جوینتونچر استلانتیس و لیپموتور (Leapmotor) اشاره کرد.
برند امجی (MG) نیز با سه نماینده شامل IM5، امجی ۴ اوربان و MGS6 در این رقابت حضور داشت؛ اما هیچیک از آنها نتوانستند آرای کافی داوران را برای صعود به مرحله نهایی کسب کنند.
رد پای چین در لباس سوئدی
اگر بخواهیم مو را از ماست بکشیم، میتوان استدلال کرد که دستکم یک خودرو با رگههای چینی توانسته است به فهرست نهایی راه یابد. با وجود اینکه هیچ خودرویی با برند اصالتاً چینی در میان هفت فینالیست دیده نمیشود، شاسیبلند ولوو EX60 پیوندهای بسیار محکمی با چین دارد؛ برند ولوو تحت مالکیت هلدینگ چینی «جیلی» (Geely) اداره میشود، هرچند خط تولید این شاسیبلند الکتریکی در کارخانه اصلی شرکت در تورسلاندا (Torslanda) سوئد مستقر است.
اما درنهایت، چه کسی این جایزه معتبر را به خانه خواهد برد؟ اگرچه گاهی خودروهای لوکس و پریمیوم نظیر پورشه ۹۲۸ در سال ۱۹۷۸ موفق به کسب این عنوان شدهاند، بررسی تاریخچه رقابتها نشان میدهد که داوران اروپایی همواره گرایش ویژهای به مدلهای اقتصادیتر و همهپسند داشتهاند.
اگر این روند سنتی تداوم یابد، فولکسواگن ID پولو و خویشاوند اسپرت آن، یعنی کوپرا راوال، از مدعیان جدی قهرمانی خواهند بود. بااینحال، نباید تعجب کرد اگر مدل ارزانقیمتتر «رنو توئینگو» بتواند گوی سبقت را از رقبا برباید و مقام نخست را از آنِ خود کند؛ درست همانطور که برادران بزرگتر آن، یعنی رنو اسنیک و رنو ۴ الکتریکی، توانستند در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ این جایزه را به نام خود ثبت کنند.
